Qulu İsmayılov: “Ümidvarıq ki, növbəti illərdə Azərbaycanın göstəriciləri daha da artacaq”
Son iki həftə ərzində Azərbaycan bir sıra beynəlxalq reytinq göstəricilərinə görə önə çıxıb. Gəlin həmin göstəricilərə diqqət edək. Dünya İqtisadi Forumunun “Qlobal rəqabətlilik 2017-2018” hesabatının “Siyasətçilərə ictimai etimad” adlanan kateqoriyası ilə bağlı Azərbaycan dünyada 20-ci yerə yüksəlib. Bu, birbaşa əhali və biznes nümayəndələri arasında aparılan sorğulara əsaslanır. Obyektiv sorğu nəticəsində Azərbaycanda iqtidarla xalq arasında böyük etimadın olduğu təsbit edilib. Belə bir etimad inkişafı isə ictimai-siyasi və iqtisadi sabitliyi təmin edir.
Digər bir kateqoriya üzrə isə Azərbaycan iqtisadiyyatı rəqabətlilik qabiliyyətinə görə Dünya İqtisadi Forumu tərəfindən 35-ci yerə layiq görülürsə, bu, ölkədə azadlıqların təmin olunmasının yaxşı göstəricisidir.
Azərbaycanın 2018-ci ildə Dünya İqtisadi Forumunun (DİF) ənənəvi inklüziv inkişaf indeksində inkişaf edən ölkələr arasında üçüncü yeri tutması xüsusilə 2014-cü ildən ölkəmizdə aparılan iqtisadi islahatlar və dayanıqlı iqtisadiyyatın inkişafı ilə bağlıdır. Bu bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycanda inklüziv iqtisadiyyatın formalaşması istiqamətində aparılan islahatlar yalnız yerli deyil, beynəlxalq hesabatlarda da qeyd edilir. İnklüziv iqtisadiyyat dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi baxımından vacibdir. Başqa bir sorğunun nəticələrinə diqqət edək. “Usnews.com” saytı 2018-ci ilin ən yaxşı ölkələrinin reytinqini açıqlayıb. Reytinq turizm, təbiət, siyasi təsir, təhsil səviyyəsi və başqa meyarlara əsaslanır, 36 ölkədən 21 min nəfər arasında sorğunun nəticələri əsasında tərtib olunub.
Siyahıda 80 ölkənin adı var. Azərbaycan reytinq cədvəlində 64-cü pillədə dayanır. İran 77-ci, Belarus 72-ci, Ukrayna 69-cu, Qazaxıstan 70-ci sıradadır.
Reytinq cədvəlində Latviya 59-cu, Türkiyə 36-cı, Rusiya 26-cı yerdə göstərilir.Ən yaxşı ölkələr siyahısına İsveçrə başçılıq edir. 2-ci yerdə Kanada, 3-cü yerdə Almaniya qərarlaşır.
İlk onluqda Böyük Britaniya, Yaponiya, İsveç, Avstraliya, ABŞ, Fransa və Niderland da yer alır.
Azərbaycanın son iki həftə ərzində qazandığı bu reytinq uğurunun səbəbi nə ilə izah oluna bilər?
Ekspert Qulu İsmayılovun sözlərinə görə, həmin dəyərləndirmlərə qətiyyən şübhə ola bilməz: “Çünki həmin sorğular dünyanın nüfuzlu qurumları tərəfindən aparılıb. Birinci sorğuda xalq-iqtidar birliyindən danışılır. Bu sahədə Azərbaycan doğrudan da liderdir. Ölkəmizdə xalqla iqtidar arasında dərin bağlar var ki, digər uğurlara imza atmaq mümkün olub. Məhz bunun nəticəsidir ki, hazırkı iqtidar uzun müddətdir öz dayanıqlılığını təmin edir. İqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinə görə 35-ci, inklüziv inkişaf indeksində inkişaf edən ölkələr arasında üçüncü yeri tutması da ciddi göstərici sayıla bilər. İnklüzivliklə bağlı indeksin DİF tərəfindən hazırlanması hesabatın əhəmiyyətini göstərən faktordur. Hesabatın metodologiyası ilə tanışlıq ondan xəbər verir ki, indeks hazırlanan zaman obyektiv, ölçülə bilən meyarlardan istifadə olunub. İndeksdə əsasən ölkələr 2 qrup - inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələr üzrə qruplaşdırılıb. İnkişaf etmiş ölkələr sırasında 30 ölkəyə baxılır. Onun 29-u üzrə tədqiqat aparılıb, Sinqapur üzrə isə tədqiqat aparılmayıb. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə 77 ölkə ayrı-ayrılıqda tədqiq edilib, 74-ü üzrə göstərici hesablanıb, 3 ölkə üzrə göstəricilərin növbəti il hesablanması nəzərdə tutulub. Azərbaycan nəinki MDB, eləcə də region ölkələri arasında ilk üçlüyə daxil olan yeganə ölkədir. Azərbaycan 4,69 balla 3-cü yerdə qərarlaşıb. Müqayisə üçün qeyd edim ki, MDB-də Azərbaycana ən yaxın ölkə Qazaxıstandır və bu ölkə 15-ci yerdədir. Türkiyə 16-cı, Rusiya 19-cu, Gürcüstan 32-ci yerdə, Ermənistan isə 45-ci yerdə qərarlaşıb. Azərbaycanda inklüziv inkişaf digər ölkələrlə müqayisədə daha yüksək qiymətləndirilib. Digər göstəricilərdə isə Azərbaycan 80 ölkə arsında 64-cü yerdə qərarlaşıb və dünyanın bir sıra aparıcı ölkələrini qabaqlayıb. Bu reytinqin özü də inkişafın nəticəsində ortaya çıxıb. Bir sözlə, bütün bu göstəricilərin ərsəyə gəlməsinin başlıca səbəbi ölkənin düzgün kursla idarə olunması və iqtisadiyyata ciddi fikir verilməsidir. Ümidvarıq ki, növbəti illərdə Azərbaycanın göstəriciləri daha da artacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
