Qabil Hüseynli: “İndi qalır Rusiyanın baş nazirlik məsələsində marağının təmin olunması”
Ermənistanda hakim Respublikaçılar Partiyasının prezidentliyə namizədinin adı açıqlandı. Prezident Serj Sarkisyan yanvarın 19-da başçılıq etdiyi partiyanın bu posta namizədinin səfir Armen Sarkisyan olduğunu bildirib.
Qeyd edək ki, A.Sarkisyan 1953-cü ildə İrəvanda anadan olub. İrəvan Dövlət Universitetinin Fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirib. O, 1996-cı ilin dekabrından 1997-ci ilin fevralınadək Ermənistanın baş naziri postunu tutub. Ölkəsinin Belçika, Niderland, Lüksemburq və Vatikanda səfiri, 1995-1996-cı illərdə isə Ermənistanın Avropa İttifaqındakı daimi nümayəndəsi vəzifəsində işləyib. 2013-cü ildən ölkəsinin Böyük Britaniyadakı səfiridir. Avropa, Rusiya, Çin, Monqolustan, Hindistan və Qazaxıstanda energetika sahəsində fəaliyyət göstərən 15 şirkətdən ibarət “Knightsbridge Group” holdinqinin sahibidir. 64 yaşlı Sarkisyanın Türkmənistan və Özbəkistanda da biznesi var. Onun Yaxın Şərqdə və Britaniyada yaxşı çevrəsinin olduğu barədə məlumat yayılıb.
2015-ci il dekabrın 6-da qəbul edilən yeni Konstitusiyaya əsasən, Ermənistan 2018-ci ildən parlamentli respublika idarəetmə sisteminə keçəcək. Yeni prezident parlamentdə 7 il müddətinə seçiləcək. Bir şəxs ard-arda iki dəfə dövlət başçısı ola bilməz. Namizədlər parlamentdə fevralın 19-dan irəli sürüləcək. Martın birinci ongünlüyündə seçki keçiriləcək.
İndiki prezident Serj Sarkisyanın səlahiyyət müddəti aprelin 9-da başa çatır. Yeni prezident həmin tarixdən sonra səlahiyyətlərinin icrasına başlayacaq. Birinci turda prezidentliyə namizəd deputatların 75 faizinin səsini qazanmalıdır. Əgər yeni prezidenti seçmək mümkün olmasa, o zaman birinci turdakı namizədlərin hamısının iştirakı ilə ikinci tur keçiriləcək. Bu zaman namizədlərdən biri deputatların 60 faizinin səsini toplayacağı təqdirdə prezident olacaq. Əgər ikinci səsvermədə də prezidenti seçmək mümkün olmasa, onda üçüncü tur təşkil ediləcək. Sonuncu mərhələdə isə ən çox səs qazanan namizədlər iştirak edəcəklər və nəticə etibarilə ən çox səs verilən namizəd dövlət başçısı postunu tutacaq.
İndiki halda S.Sarkisyanın irəli sürdüyü namizədin birinci turda seçiləcəyi ehtimalı çoxdur.
Hökumətə başçılıq edəcək şəxsin də adı indidən hallanmaqdadır. İndiki baş nazir Karen Karapetyan da hakim partiyanın üzvüdür. O, Rusiyanın milyarder etdiyi dövlət adamlarından sayılır. Bu baxımdan, Moskvanın baş nazirlik məsələsində rolunun əsas olacağı istisna edilmir. Həm Serj Sarkisyan, həm də Karen Karapetyan Kremlin meyarlarına cavab verirlər.
Faktiki olaraq adları hallanan şəxslərin müxtəlif fəqrli qütblərlə gözəl münasibətləri var. Ehtimal edilir ki, hazırda önə çıxan siyasətçilər vasitəsilə rəsmi İrəvan London-İrəvan-Moskva üçbucağını formalaşdırmaq istəyir. Yəni həm Qərblə, həm də Rusiya ilə olan balansı qorumağı hədəfləyirlər. Bu siyasət Ermənistanın nə dərəcədə karına gələcək?
Politoloq Qabil Hüseynli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, belə bir siyasi konfiqurasiyanın alınacağı şübhə altındadır: “Bilirsiniz ki, hakim partiyanın elan etdiyi namizədin prezident olmaq şansı çoxdur. Bir qədər loru dillə ifadə etsək, Armen Sarkisyan Qərbin adamı kimi xarakterizə olunur. Ancaq Moskva onun namizədliyinə ciddi etiraz etmir. Çünki bilir ki, bundan sonra prezidentlik Ermənistanda formal xarakter daşıyacaq. Rusiyanın marağında olan məsələ baş nazir postuna öz adamını gətirməkdir. Bilirsiniz ki, bu xüsusda iki adamın adı hallanır: indiki prezident Sarkisyanın və hazırkı baş nazir Karapetyanın. Rusiya Sarkisyanla vidalaşmağı düşünür. Bu baxımdan da Karapetyanın baş nazir olmasına çalışacaq. Rusiya Sarkisyanla bağları ona görə kəsmək istəyir ki, əhalidə olan ictimai qəzəbi azaltsın. Bilirsiniz ki, uzun müddətdir Ermənistanı “Qarabağ klanı” idarə edir. Əksər vəzifədə olanlar Sarkisyanın səhra komandiri olan müharibə dostlarıdır. Yerli ermənistanlılar onların əlindən bezib. İstəklər bundan ibarətdir ki, “Qarabağ klanı” hakimiyyətdən getsin. Bu variant Rusiyanı da tam qane edir. Ona görə ki, Dağlıq Qarabağla bağlı Sarkisyan hakimiyyəti güzəştə getmək niyyətində deyil. Bu da Rusiyanın manevr şanslarını azaldır. Proseslərin hansı axarda gedəcəyi sırf Rusiyadan asılıdır. Necə istəsə, Ermənistandakı vəziyyət elə də olacaq. Yəni Ermənistanda qurmaq istədikləri konfiqurasiya Rusiyanın marağına uyğun olmasa, ölkədə xaos başlaya bilər. Ancaq hazırda prezident olan Sarkisyanın özü baş nazir postunu ələ keçirmək istəyir. Bununla da yenə söz sahibi olmağı hədəfləyir. Ancaq Karapetyanın da ciddi müqavimət göstərdiyi ortadadır. Bir sözlə, vəziyyət qarışıqdır. Əsas mübarizə baş nazir postu uğrunda gedəcək. Qərbin adamı öz vəzifəsində oturacaq və prezident olacaq. İndi qalır Rusiyanın baş nazirlik məsələsində marağının təmin olunması. Hər halda, indiki prezident Sarkisyanın komandası ilə birlikdə arxivə göndərilməsi Ermənistan və region üçün faydalı olar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
