Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

"Transxəzər" kəmərinin şansları da, Xəzərdə hərbi eskalasiya da artır

Image


Hüquqi statusu hələ tam müəyyən edilməyən Xəzərdə getdikcə daha çox hərbi qüvvə cəmləşməkdədir. Burada hərbi baxımdan ən güclü ölkə qismində Rusiya çıxış edir. Bununla belə, Moskva əvvəlki kimi dənizə yeni hərbi qüvvələr cəmləşdirməkdə davam edir. Vaxtaşırı digər sahilyanı ölkələr də analoji addımlar atmaqdadır. Məsələn, Türkmənistan Sərhəd Qoşunları üçün Türkiyənin DEARSAN şirkəti tərəfindən inşa edilmiş SG-123 bort nömrəli itisürətli hərbi kater dənizə endirilib.
SG-123 kateri Türkmənistan Sərhəd Qoşunları ilə DEARSAN arasında 2014-cü ilin ortalarında imzalanmış müqavilə üzrə nəzərdə tutulan 6 itisürətli raket katerindən üçüncüsüdür. Müqavilə üzrə 6 katerin inşası 2017-ci ilin sonunadək tamamlanmalıdır. Katerlərin sürəti 43 mil, üzmə uzaqlığı 350 mildir. Katerlərin silahlanmasında MBDA Marte Mk 2/N gəmi əleyhinə raket kompleksinin iki işəsalma qurğusu, ASELSAN şirkətinin istehsalı olan 1 ədəd 25 mm çaplı top və ASELFLİR elektro-optik sistemi ilə komplektləşdirilmiş STOP silah sistemi yer alır.
Dənizdə qonşumuz olan Qazaxıstan və Türkmənistan da analoji addımlar atmaqdadırlar. Moskva isə dənizdə üstünlüyü birmənalı şəkildə heç kimə vermək istəmir. Belə bir vaxtda Rusiya Xəzərdə yenidən güc nümayişinə başlayıb. Dağıstan Rusiya Xəzər Donanmasının dəniz piyadaları əlahiddə taborunun özüyeriyən artilleriya batareyasının şəxsi heyətinin kompleks təlimi başlayıb. Məlumata görə, gəmilərdəki 18 qanadlı raketdən kütləvi zərbələrin endirilməsi tapşırığı yerinə yetirilir. Təlimdə 50-yə yaxın dəniz piyadası 15 özüyeriyən "Nona" artilleriya qurğusu ilə müxtəlif normativləri yerinə yetirir. Bundan əlavə, Rusiyanın Qara və Xəzər dəniz donanmaları gəmilərinin dəniz səfərlərinin intensivliyi 1,7 dəfə artıb. Rusiyanın Cənub Hərbi Dairəsi bununla bağlı bildirir: "Qara Dəniz Donanması və Xəzər donanmasının gəmiləri 2016-cı ildə dənizdə hərbi təlim tapşırıqlarını yerinə yetirərkən 197 min mil (366 min km) məsafə qət ediblər. Gəmilərin və sualtı qayıqların dənizdə keçirdikləri vaxt 2,3 min sutkadan artıq olub ki, bu da keçən ilin göstəricilərindən 1,7 dəfə artıqdır". Şəxsi heyətin hərbi hazırlığının intensivliyi Qara dəniz və Xəzər donanmalarına yeni gəmilərin və sualtı qayıqların daxil olması ilə mümkün olub. Bu, həmçinin, yeni silahlanma və hərbi texnikanın istifadəsilə hərbi əməliyyatların aparılmasında yeni üsulları tətbiq etməyə imkan verib.
Dəniz təlimlərində hərbçilər 470-dən çox hərbi tapşırıq yerinə yetiriblər. Onların sırasında 300-dən çox artilleriya və raket atışı və 150 mina-tral hərbi əməliyyat yer alır, bu isə keçən təlimlərin göstəricilərindən 40% artıqdır. Bununla yanaşı praktiki hərbi təlimlərin yerinə yetirilməsinin intensivliyi də 1,5 dəfə artıb. Moskva, həmçinin, dəniz qüvvələrinin müasir silahlarla təchizinə də xüsusi əhəmiyyət verir. Hərbi ekspert, general-polkovnik Leonid İvaşov bildirib ki, Rusiya gəmilərində yüksək dəqiqlikli silahların, xüsusi halda qanadlı "Kalibr" raketlərinin yerləşdirilməsi indi əsas diqqət mərkəzində yer alır. Xatırladaq ki, "Kalibr-NK" qanadlı raketlər kompleksinə dünya ictimaiyyətinin diqqəti yaxın vaxtlarda yönəlib. Rusiyanın Xəzər dənizindəki hərbi gəmiləri keçən il sözügedən qanadlı raketlərlə Suriyada terrorçuların obyektlərinə zərbələr endirib.
Belə vəziyyətdə Rusiyanın və digər sahilyanı ölkələrin dənizdə hərbi qüvvələrinin sayını artırması burada potensial təhdid mənbəyi yaradır. Həmçinin, bu vəziyyət dənizdə yeni enerji layihələrinin də həyata keçməsinə ciddi əngəldir. Bu da, öz növbəsində, Azərbaycanın maraqları ilə uzlaşmır. Söhbət ilk növbədə "Transxəzər" kəmərinin çəkilməsinə yaranan əngəldən gedir. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri İqor Bratçikov da açıq bildirmişdi ki, Xəzər dənizində boru kəmərlərinin tikintisi üzrə birtərəfli qərar yolverilməzdir: "Rusiyanın bu məsələ ilə bağlı mövqeyi əsaslıdır və çox açıqdır. Xəzər dənizinin hər mənada məxsus olduğu unikal hövzədə magistral boru kəmərlərinin çəkilişinə, hər şeydən əvvəl, ekologiya prizmasından və yalnız bundan sonra iqtisadi nöqteyi-nəzərdən baxmaq lazımdır. Məsələnin ekoloji tərəfinin bütün Xəzəryanı dövlətlərə aidiyyəti var və buna görə bütün qərarlar bir-biri ilə əlaqəli şəkildə qəbul olunmalıdır. Və burada beş Xəzəryanı dövlətin hamısı səs hüququna malikdir, çünki Xəzər dənizinin gələcəyinə görə həmrəy məsuliyyət daşıyırlar. "Transxəzər" boru kəmərlərinin tikintisi üzrə birtərəfli fəaliyyət yolverilməzdir". Rusiya mediasında açıq bildirilir ki, "Transxəzər" çəkilərsə, bu, Xəzərdə hərbi qarşıdurmalara belə gətirib çıxara bilər. Moskvanın dənizdə cəmləşdirdiyi böyük hərbi qüvvə isə ona burada istədiyi şəkildə hərəkət etmək imkanı verir.
Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 21:04
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:19
QHT “Süni intellekt dövrünün tələbəsi necə olmalıdır” adlı layihə icra edir...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:23
Sahibə Qafarova Türkmənistanda Matviyenko ilə görüşdü

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ