Artıq xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistanda rəsmi səfərdədir. Bu səfərin iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsi baxımından siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti ölçüyəgəlməzdir. Ən azı o səbəbdən ki, son illərdə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsindən müttəfiqlik mərhələsinə yüksələn Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələri bu səfərlə razılaşmaların praktik layihələrə çevrilməsinə yeni imkanlar vəd edir.
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevlə təkbətək görüşündən sonra mətbuata bəyanatla çıxış edən Prezident İlham Əliyev deyib ki, bu gün Mərkəzi Asiya və Azərbaycan böyük potensiala, eyni zamanda, bundan da böyük inkişaf imkanlarına malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi regiondur. Azərbaycan Prezidentinin sözlərinə görə, yenidən yaradılmış və artıq kifayət qədər inteqrasiya olunmuş regionun inkişafının ümumi müsbət dinamikası Özbəkistan və Azərbaycan arasında sıx qarşılıqlı əlaqələrdən asılıdır:
“Bu gün danışdığımız layihələrdən hər birinin öz dəyəri var və Şavkat Miromonoviç qeyd etdiyi kimi, onların hamısı birlikdə münasibətlərin bənzərsiz xarakterini yaradır. Biz, praktik olaraq, enerji, nəqliyyat, investisiya layihələri, turizm, dağ-mədən sahəsində əməkdaşlıq, avtomobil sənayesi, kənd təsərrüfatı və emal sektorlarından tutmuş bütün istiqamətləri əhatə etmişik. Hətta bu gün ikitərəfli formatda rəsmi tədbirlərin sonunda yeni layihələrin təməlini qoyarkən və ya yeni layihələrə başlayarkən belə, bu layihələrin sadalanması əməkdaşlığımızın nə qədər çoxşaxəli olduğunu nümayiş etdirmək üçün kifayətdir”.
Prezidentin çıxışından da göründüyü kimi, səfərin əsas məqsədi Özbəkistanla Azərbaycan arasında bütün sahələri əhatə edən qarşılıqlı iqtisadi əlaqələr qurmaqla regionun inkişafına nail olmaqdır. Buna isə hər iki ölkənin yerləşdiyi coğrafi məkanın üstünlükləri də geniş imkan yaradır. Azərbaycan Xəzər dənizi vasitəsilə Mərkəzi Asiyanı Qafqaz və Avropa ilə birləşdirən mühüm nəqliyyat qovşağıdır. Özbəkistanın Mərkəzi Asiyanın mərkəzində yerləşməsi isə bu ölkəni regionun mühüm iqtisadi və logistika mərkəzlərindən birinə çevirir. Bu baxımdan iki ölkənin əməkdaşlığı Orta Dəhlizin imkanlarının genişləndirilməsinə ciddi töhfə verə bilər.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın digər mühüm istiqaməti işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasında qardaş ölkənin göstərdiyi fəallıqdır. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına 960 şagird yerlik məktəbin tikintisi və Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiyalar gələcəkdə Özbəkistan şirkətlərinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni layihələrə cəlb olunması üçün geniş perspektivlər vəd edir.
Bu səfərin Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində də mühüm nəticələr verəcəyi gözlənilir. Belə ki, Bakı və Daşkəndin yaxın mövqeləri türk dövlətləri arasında iqtisadi, nəqliyyat, humanitar və digər sahələrdə inteqrasiyanın gücləndirilməsinə əlavə stimul verə bilər.
Əslində, bütün bu sadalananlar fonunda Azərbaycan Prezidentinin Özbəkistan səfərinə ikitərəfli münasibətlər kontekstində baxmaq doğru olmaz. Bu səfər daha geniş mənada Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin inkişafı və Avrasiya nəqliyyat xəritəsində mövqeyinin möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
İki ölkə arasında imzalanan müqavilələr isə düşünməyə əsas verir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri bundan sonra konkret iqtisadi və infrastruktur layihələri ilə daha da möhkəmləndiriləcək. İki ölkənin imkanlarının birləşdirilməsi isə Azərbaycanı Xəzərdən Qərbə, Özbəkistanı Mərkəzi Asiyadan Xəzərə bağlayan böyük iqtisadi və nəqliyyat zəncirinin mühüm halqalarına çevirəcək.
Samirə SƏFƏROVA
