Əli Orucov: "Tarixən ermənilər güclünün tərəfində olub və yaltaqlanmaqla məkrli planlarını həyata keçirməyə çalışıblar"
Ermənistan XİN İsrailin müstəqillik günü münasibətilə bəyanat yayaraq İsrail hökuməti və xalqını təbrik edib, eyni zamanda əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar axtarmağa hazır olduqlarını bildirib. İki ölkə 1992-ci ilin aprelindən diplomatik münasibətlər saxlayır. 2017-ci ildə əlaqələr canlanmış və İrəvan-Tel-Əviv birbaşa uçuşları başlamışdı. Lakin 2020-ci ildə 44 günlük Qarabağ müharibəsindəki mövqeyinə görə İsraillə münasibətlər soyumuşdu.
İndi isə İsrail İrana qarşı müharibə şəraitində olduğu halda Ermənistan İsraillə münasibətləri yaxşılaşdırmaq üçün fürsət axtardığını etiraf edir. Halbuki, İran Ermənistanın sərhədlərinin pozulmasını, hətta onun ərazisindən üçüncü ölkənin (ABŞ-ın) nəzarəti altında Zəngəzur dəhlizinin açılmasını özünün "qırmızı xətti" elan etmişdi. İndi isə Ermənistan İranın başına od yağdıran İsraillə münasibətlərini yaxşılaşdırmaq üçün fürsət axtarır. Belə olan halda, bundan sonra İran-Ermənistan münasibətlərinin taleyi necə olacaq?
Politoloq Əli Orucov məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan İsrail ilə münasibətlərini üst səviyyəyə qaldırmaq üçün ardıcıl olaraq fəaliyyət göstərməkdədir: “Ötən il Ermənistan Xarici İşlər Nazirinin müavini və ardınca digər rəsmi şəxslər də İsrailə səfər etmiş, müxtəlif səviyyələrdə göürüşlır keçirmiş və müzakirələr aparmışdır. Həmin dönəmlərdə İranın təpkisindən ehtiyat edərək, əlaqələrin mümükün inkişafının yollarının axtarılması kimi izahı verilmişdir. İndi Tehran öz müdafiəsinin və mövcudluğunun qayğısı ilə məşğul olarkən İrəvanın Təl-Əvivlə təmaslarının artırması Ermənistanın fürsətçil simasını bir daha ortaya qoydu. Paşinyan hakimiyyəti anlayır ki, Tehran rejiminin Ermənistana əvvəlki kimi təzyiq imkanları yoxdur və güclünün tərəfində durmaq, İsraillə əlaqləri genişləndirmək və ABŞ-a xoş gəlmək zamanıdır. Tarixən ermənilər güclünün tərəfində olub və yaltaqlanmaqla məkrli planlarını həyata keçirməyə çalışıblar. Mən hesab edirəm ki, Zəngəzur dəhlizinin (TRİPP marşurutu) açılması ilə bağlı problemlər olmayacaq və bu dəhliz açılacaq. İran/ABŞ-İsrail müharibəsi sübut etdi ki, dünya neft-qaz daşınmalarının 20 faiznin həyata keçirldiyi Hörmüz boğazı qlobal iqtisadiyyatda ciddi təlatümlər yaratdığından alternativ nəqliyyat marşurutlarına zərurət var. Bu xususda Orta Dəhliz nəqliyat xətti vacib əhəmiyyət daşıyır və Zəngəzur dəhlizi də Orta Dəhlizin ayrılmaz həlqəsidir. Bu layihə əvvəlkindən daha həyati əhəmiyyət kəsb etdiyindən İranın buna mane ola biləcəyini düşünmürəm. Ermənistan da bu reallıqları artıq anlamaqdadır. Yeri gəlmişkən bir məqama da diqqət çəkim ki, Azərbaycanın Ermənistanla dəmiryol xəttini açması və yanacaq ixracı İrəvanın xarici asılılğının azaldılmasına pozitiv təsir göstərir. Bu asılılğın azaldılması isə Ermənistanın bir qədər mütəqil və sərbəst qərarlar verməsinə və siyasət yürütməsinə imkanlar yaradır. Real mənzərə Təl-Əvivin də İrəvanla əməkdaşlığının genişləndirilməsinə marağını artırır. Gələcəkdə bu münasibətlərin dinamikasının Türkiyə və Bakıya hansı aspektdən yanaşılacağını aydınlaşdıracaq".
Dəniz NƏSİRLİ
