Ramil Məmmədli: “Talibanın hücumu təkcə İranla bağlı olan məsələ deyil, bu həm də Çinin maraqlarına qarşı yönəlib”
Məlum olduğu kimi, Pakistan və Əfqanıstan arasında silahlı qarşıdurmalar başlayıb. Taliban qüvvələri Pakistanın bir hərbi bazasını və 19 sərhəd-keçid məntəqəsini ələ keçirib. Bundan başqa, Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus qırıcının vurulduğu bildirilir. Tərəflər onlarla silahlının, təhlükəsizlik əməkdaşının öldürüldüyünü iddia edir. Əfqanıstan paytaxtı Kabildə isə bir neçə partlayış baş verib.
O da məlumdur ki, Talibanın ABŞ-la əlaqəli olması barədə ciddi şübhələr mövcuddur. ABŞ Talibandan regionda bir vasitə kimi istifadə edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, 2021-ci ilin yayında ABŞ müəmmalı formada Əfqanıstanı tərk edəndə bütün silahları Talibana qoyub getdi. O baxımdan ola bilərmi ki, Talibanın Pakistana hücumu ABŞ-ın gizli sifarişidir? O mənada ki, İrana zərbə endirmək planı hələ gündəmdə ikən Pakistanın bu ölkəyə kömək etmək imkanını aradan qaldırmaq üçün ABŞ-la İsrailin birlikdə Talibana təlimatıdır. Yəni İranla müharibə ərəfəsində Pakistanın başını qatmaq və İrana kömək hərəkətlərindən çəkindirmək məqsədi daşıya bilərmi bu? Nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə kimi, Pakistan da İranın vurulmasına qarşıdır. Beləliklə, əgər ABŞ İranı vursa, Pakistan onun əleyhinə ən azı siyasi cəhətdən çıxış edəcək. Çünki qonşu dövlətdir. Bir sözlə, bu versiya nə dərəcədə realdır?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən hərbi ekspert Ramil Məmmədli prinsipcə, bunu istisna etmədi: “İsrailin ABŞ-ın siyasətinə necə təsir etdiyi çoxlarına məlumdur. Üstəlik, bu günlərdə Hindistan Baş naziri Narendra Modinin İsrailə səfəri oldu. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu şəxsən özü hava limanında qarşıladı. İsraillə Hindistan arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq genişlənir. Talibanın Pakistana hücumu təkcə İranla bağlı olan məsələ deyil. Bəli, İranın təcridi də bu işin içindədir. Talibanın hücumu həm də Çinin maraqlarına qarşı yönəlib. Nəzərə almaq lazımdır ki, Çin Pakistanda bir sıra layihələrə sərmayə qoyur. Çin bir sıra yüklərini məsafə baxımından qısa olsun deyə, Pakistan üzərindən Hind okeanına çıxarır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Talibanın İranla münasibətləri gərgindir. İranla Əfqanıstan arasında su problemi var. İran və Əfqanıstan arasında əsas su mübahisəsi Helmand çayı üzərindədir. İran, Əfqanıstanın inşa etdiyi bəndlər səbəbindən özünün şərq bölgələrinə, xüsusən də Sistan-Bəlucistan əyalətinə kifayət qədər suyun gəlmədiyini və 1973-cü il sazişinin pozulduğunu iddia edir. Əfqanıstan tərəfi isə quraqlıq və texniki səbəbləri əsas gətirir. Bu səbəbdən dəfələrlə iki ölkə sərhədində toqquşma baş verib. Bir məqamı da qeyd edim ki, Hindistandan fərqli olaraq Pakistan Trampın Sülh Şurasına qoşulub. Bu baxımdan düşünmürəm ki, ABŞ Talibanla Pakistan arasında qarşıdurmanın dərinləşməsində maraqlı olsun. Hər halda bu amil də nəzərə alınmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
