Əli Mustafa: “Məsələ Tramp xahiş etsin, Putin müharibəni dayandırsın kimi deyil”
ABŞ prezidenti Donald Tramp Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskiyə Rusiya-Ukrayna münaqişəsinə bir ay ərzində son qoymaq istədiyini bildirib. Bu barədə “Axios” mənbələrə istinadən xəbər yayıb.
Nəşrin məlumatına görə, Donald Tramp və Volodimir Zelenski fevralın 25-də 30 dəqiqəlik telefon danışığı aparıblar. Söhbətdə ABŞ prezidentinin elçisi Stiv Vitkov və Trampın kürəkəni Cared Kuşner də iştirak edib. “Axios”un mənbəsi söhbətin dostcasına və müsbət keçdiyini bildirib. Söhbət zamanı Ukrayna prezidenti ölkəyə göstərdiyi köməyə görə Trampa təşəkkür edib. Zelenski əlavə edib ki, yalnız Tramp Putini döyüşləri dayandırmağa inandıra bilər: “Daha sonra Zelenski müharibənin bu il bitəcəyinə ümid etdiyini bildirib, Tramp isə müharibənin çox uzun sürdüyünü bildirib və bir ay ərzində bitməsini istədiyini deyib”.
Zelenski deyir ki, yalnız Tramp Putini döyüşləri dayandırmağa inandıra bilər. Doğurdanmı belədir? Yəni Tramp istəsə Putini hərbi əməliyyatları dayandırmağa inandıra bilərmi? Əgər bilədirsə, o zaman niyə bunu indiyə qədər etməyib?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən siyasi şərhçi Əli Mustafanın fikrincə, ABŞ-ın buna qadir olması bir qədər açıq məsələdir: “Bu gün Birləşmiş Ştatlar dünyada ən güclü dövlətdir, Tramp da onun prezidentidir. Üstəlik, Trampın Putinlə əlaqələri, şəxsi münasibətləri var. Yəni bu gün nüfuz baxımından Putinin eşidə biləcəyi iki-üç nəfərdən biri Trampdır. Yəqin ki, Çinin dövlət başçısı Si Cinpinin də bu gücü var. Ancaq məsələ Tramp xahiş etsin, Putin müharibəni dayandırsın kimi deyil. Rusiya dövlət olaraq bu müharibəni başladanda qarşısına hədəf və məqsədlər qoyub. Ona görə də hansısa şəxsi xahiş və istəklə müharibənin dayandırılmasını ehtimal etmək real deyil. Tramp hansı halda müharibəni dayandıra bilər? Təbii ki, gücdən istifadə etməklə Rusiyanı çəkindirə bilər. ABŞ böyük həcmdə Ukraynaya silah yardımı, siyasi dəstək versə, müharibəni dayandırmaq olar. Rusiya bu müharibənin onun üçün ağır nəticələr verəcəyini görüb, hesablayıb dayanmaq qərarını verə bilər. Yalnız ABŞ güc tətbiq etməklə müharibəni dayandıra bilər. Buna da getməyi Vaşinqton istəmir. Başqa bütün hallarda müharibə dayanmır. Ona görə ki, Rusiya işğal etdiyi ərazilərdən başqa, bütün Donbası ələ keçirmək istəyir. Yalnız o halda savaşı dayandıra biləcəyini deyir. Ukrayna tərəfi isə bununla razı deyil. Ukrayna onsuz da 20 faizə yaxın ərazisini itirib, amma o əraziləri de-yure Rusiya ərazisi kimi tanımayacaq. Bir sözlə, müharibəni dayandırmaq üçün iki variant var. Ya Rusiyanı buna məcbur etmək lazımdır, ya da Ukraynanı. Polemika bunun üstündədir. ABŞ Ukraynanı güzəştə getməyə çağırır. Ukrayna və Avropa İttifaqı isə Rusiyanın güzəştə getməyini, Vaşinqtonun bununla bağlı Moskvaya təzyiq göstərməyini istəyir. Vəziyyət belədir”.
Vidadi ORDAHALLI
