Növbədənkənar prezident seçkilərində ən çox diqqət çəkən məqamlardan biri seçici fəallığının yüksək səviyyədə olması oldu. Ümumiyyətlə, müşahidəçilər özləri də etiraf edirdilər ki, seçicilərin aktivliyi çox yüksək səviyyədədir. Görünən odur ki, Azərbaycan vətəndaşları seçkilərdə çox böyük ruh yüksəkliyi ilə iştirak edib.
Hesablamalar göstərir ki, ötən prezident seçkilərilə müqayisədə bu seçkilərdə 1 milyondan çox seçici iştirak edib. Xatırladaq ki, 2018-ci il Azərbaycan prezidenti seçkilərində 3 milyon 959 min 353 nəfər (ümumi seçicilərin 74,51 faizi) səsvermədə iştirak edib. Builki növbədənkənar Azərbaycan prezidenti seçkilərində isə respublika üzrə 4 milyon 971 min 32 nəfər səs verib. Seçici fəallığı 76,73 faiz olub. Rusiya Dövlət Dumasının deputatı Aleksandr Yuşşenko bunu təsadüfi saymır. Onun fikrincə, Azərbaycanda seçicilər səsvermədə fəal iştirak edərək ölkə prezidenti İlham Əliyevin apardığı qalibiyyət kursunu dəstəklədiklərini nümayiş etdirdilər: "Səsvermə nizam-intizam şəraitində keçib, vətəndaşlar səsvermədə fəal iştirak ediblər. Bununla da insanlar prezident İlham Əliyevin apardığı zəfər kursunu dəstəklədiklərini nümayiş etdiriblər". O vurğulayıb ki, Azərbaycan öz müstəqil siyasi kursuna sadiq qalan ölkələrdən biridir: "Belə ölkələr üç əsas şərti yerinə yetirdikdə qlobal qarşıdurmada qalib gəlirlər. Birincisi, bütün resursların səfərbər edilməsidir. İkincisi, əhali arasında birlik və həmrəyliyi, üçüncüsü, müasir elmi-texniki nailiyyətlərə əsaslanan güclü iqtisadiyyatı təmin etməkdir. Biz Azərbaycanda keçirilən seçkilər zamanı hər üç nailiyyətin şahidi olduq". Qeyd edilənlər fonunda təsadüfi deyil ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə seçici fəallığı yüksək olub. Mərkəzi Seçki Komissiyası Katibliyinin İnformasiya Mərkəzinin müdiri Fərid Orucov bildirib ki, azad olunmuş ərazilərdə seçici fəallığı 118 saylı Ağdam Şəhər Seçki Dairəsində 78,64 faiz, 119 saylı Ağdam Kənd Seçki Dairəsində 48,25 faiz, 120 saylı Cəbrayıl-Qubadlı Seçki Dairəsində 76,55 faiz, 121 saylı Laçın Seçki Dairəsində 79,7 faiz, 122 saylı Xankəndi Seçki Dairəsində 83,28 faiz, 123 saylı Kəlbəcər Seçki Dairəsində 80,57 faiz, 124 saylı Şuşa-Ağdam-Xocalı-Xocavənd Seçki Dairəsində 79,58 faiz, 125 saylı Zəngilan-Qubadlı Seçki Dairəsində 78,86 faiz olub. Ümumiyyətlə, ölkə üzrə seçici fəallığının yüksək olmasının çoxsaylı səbəbləri var. Bunlar arasında Azərbaycanınərazi bütövlüyünü bərpa etməsi, eləcə də seçkilərin azad, şəffaf və demokratik keçirilməsi üçün hər cür şərait yaradılması ön planda yer alır. Rusiyanın "Arqumentı i Faktı" nəşri məsələnin bu tərəfinə nəzər salaraq yazır: "Hazırkı prezidentin səlahiyyət müddəti bitməmiş yeni səsvermə nəyə görə lazım idi? Fakt budur ki, 2023-cü ildə Azərbaycan Qarabağa nəzarəti bərpa edib. Məhz buna görə də Azərbaycan 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra ilk dəfə olaraq bütün respublikada növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi qərara alınıb. Azərbaycan rəsmiləri səsverməni tarixi adlandırır. Seçkilərin şəffaflığı seçki məntəqələrində yerləşən 1000-ə yaxın veb-kamera, həmçinin MDB, ATƏT, Türk Dövlətlərinin Parlament Assambleyası və digər təşkilatlardan çoxsaylı beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən təmin edilib".
ABŞ-nin "Associated Press" xəbər agentliyi də seçici fəallığının yüksək olmasına ərazi bütövlüyünün bərpası məsləsinin öz təsirini göstərdiyini bildirib: "Hazırkı prezident İlham Əliyev hökuməti əvvəllər erməni separatçılarının nəzarətində olan bölgə üzərində suverenliyi bərpa etdikdən sonra növbəti müddətə yenidən seçilib. Prezident seçkisi 2025-ci ildə keçirilməli idi, lakin Azərbaycan otuz il ərzində etnik ermənilərin nəzarətində olan Qarabağ bölgəsini geri aldıqdan sonra növbədənkənar prezident seçkisi elan olundu. Seçki rəsmilərinin bildirdiyinə görə, fəallıq yüksək olub. 2020-ci ilə qədər erməni hərbçilərinin nəzarətində olan Füzuli şəhərində də seçicilərin uzun növbələrə düzülməsi ilə yüksək fəallığın şahidi olduq. Şəhərdə hələ də erməni işğalının xarabalıqları qalır, lakin hakimiyyət öz doğma torpaqlarına qayıtmaq istəyən yerli sakinlər üçün 25 yeni yaşayış binası tikib. 1993-cü ildə Füzuli erməni qoşunları tərəfindən tutulduqdan və etnik azərbaycanlılar oradan qovulduqdan sonra ərazini tərk etmək məcburiyyətində qalan 73 yaşlı Raya Feyziyeva doğma şəhərinə qayıtdığı üçün İlham Əliyevə minnətdar olduğunu bildirib: "30 illik əzab-əziyyətdən sonra vətənə qayıtdığımız üçün çox gözəl hisslər keçiririk. Mən xoşbəxt insanam, çünki əsas arzum gerçəkləşdi və doğma torpağımda dəfn olunacağımı biləndə rahatlıq tapıram". 2020-ci ildə Füzuli rayonunu geri almaq üçün mübarizə aparan 30 yaşlı Vüsal Cümşüdov da İlham Əliyevə səs verdiyini bildirib: "Mən fəxr edirəm ki, biz doğma torpağımızı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə azad etdik. Mən fəxr edirəm ki, biz öz doğma torpağımızda səs vermişik". Nəşr yazır ki, Qarabağın erməni qoşunlarından geri alınan digər ərazisi Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində də seçici fəallığı yüksək olub. Yeni tikilən məktəbdə yerləşən yerli seçki məntəqəsinin rəhbəri Mübariz Fərhadov 30 ildə ilk dəfə seçkinin doğma torpaqda keçirildiyi tarixi anın şahidi olmaqdan böyük sevinc hissi keçirdiyini deyib. Bu qəbildən olan çoxsaylı misallar fonunda Qərb mediasında da etiraf olunur ki, seçkilər yüksək fəallıqla keçib.
Ramil QULİYEV
