“Vaqner” muzdlu ordusu ilə rus ordusu arasında döyüşlər başlayıb. Bu barədə telegram kanallarında məlumat və videgörüntülər yayılıb.
Qeyd edək ki, ötən gün axşam saatlarında Yevgeni Priqojin Rusiya müdafiə naziri Sergey Şoyqunun Rostova gələrək “Vaqner”in qərargahlarına hücum əməliyyatına rəhbərlik etdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, “Vaqner” qərargahlarına endirilən zərbələr nəticəsində yüzlərlə ölən və yaralanan var. Rusiyanın paytaxtı Moskva və iki bölgədə “Vaqner” böhranı səbəbindən "antiterror əməliyyatı" rejimi elan edilib.
Rusiya Milli Antiterror Komitəsinin İnformasiya Mərkəzinin yaydığı bəyanatda terrorla mübarizə tədbirlərinin görüldüyü açıqlanıb:
"Mümkün terror aktlarının qarşısının alınması məqsədilə Moskva şəhəri, Moskva və Voronej vilayətlərində antiterror əməliyyatı rejimi elan edilib".
Rostov vilayətindən sonra Voronej vilayətində də kütləvi tədbirlər dayandırılıb. Voronej vilayətinin qubernatoru Aleksandr Qusev sosial media hesabında bölgədə planlaşdırılan bütün kütləvi tədbirlərin ləğv edildiyini bildirib. Bölgədə vəziyyətin sabit olduğunu deyən Qusev xalqı sakit olmağa çağırıb.
Rostov vilayətinin qubernatoru Vasili Qolubev isə nəqliyyatın hərəkətində məhdudiyyətlər səbəbindən əsas küçələrin bəzi nöqtələrində avtomobillərin yığıldığını, kilometrlərlə növbələrin yarandığını qeyd edərək, rayon sakinlərindən bəzi əsas küçələrdə maşın sürməməyi xahiş edib.
Rusiyadakı bu proseslərin gedişi yaxın gələcək üçün nə vəd edir?
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, əslinə qalanda, Priqojini şəxsi keyfiyyətləri baxımından o qədər də yüksək qiymətləndirmək doğru deyil: “O nə hərbçidir, nə siyasətçi, nə də diplomatdır. Ukraynaya qarşı aparılan ‘’xüsusi hərbi əməliyyat”ın - əslində isə tam mənada müharibənin, demək olar ki, ilkin zamanından öndə gedən Priqojinin indiki zamanda atdığı addımları hansı səbəblərdən atdığını söyləmək o qədər də asan deyil. Əlbəttə ki, bunu onun psixi səbatsızlığı və durumunu qiymətləndirərək deyirəm.
Təsəvvür edin, Priqojin ilk çıxışlarında “Vaqner”in məhz ona məxsus olduğunu söyləyir. Halbuki, Rusiyanın özündə belə bu tip hərbi birləşmələrin saxlanılması qanunla yasaqdır və qanunla ciddi şəkildə qadağan edilərək cəzalandırılır. Beynəlxalq aləmdə isə “Vaqner” az qala terrorçu təşkilat kimi tanınır.
Sonrakı mərhələdə Priqojin islah - əmək koloniyalarını gəzərək məhbusları müharibədə iştiraka sövq etməklə onların azadlığa buraxılması və azad edilmiş şəxslərdən döyüş zonalarında istifadə etmək üçün hərbi dəstələr yaradılmasını tələb edir və buna da nail olur. Bu, yenə də bütün qanunlara zidd hərəkət olsa da, ona ən yuxarı səviyyədə şərait yaradılır.
Daha sonra Priqojin şəxsən özü döyüşdə qorxaqlıq göstərərək xəyanət etmiş şəxsin başını ağır çəkiclə əzərək, telekamera qarşısında qətlə yetirir.
Belə faktlar çoxdur və bütün bunlar da onun hansı səviyyədə dəstəkləndiyinin göstəricisidir.
Amma sonrakı hadisələr – Priqojinin Baxmut ətrafında gedən döyüşlər zamanı verdiyi və Rusiya hərbi rəhbərliyini tənqid edən bəyanatların sonradan hədə xarakterli olması, onların artıq Rusiya siyasi hakimiyyətinə qarşı yönəlməsi dönüş nöqtəsinin başlanğıcı sayıla bilər.
İlk baxışda Priqojin iddialı şəxs kimi görünür və məğlubiyyətlərdə Rusiya MN rəhbərliyini, generalitetni günahlandırır ki, bunu da vətənpərvərlik anlayışına bağlamaq düzgün deyil. Əslində o, Rusiya siyasi rəhbərliyinə, daha doğrusu Putinə özünün hamıdan daha cəsarətli, daha qabiliyyətli olması ilə bağlı mesajlarını ötürür.
Mesajların cavabsız qaldığına əmin olan Priqojin, sözün əsl mənasında ictimaiyyətə videomüraciətlər edərək, rəhbərliyə ünvanlanmış hədələrin dozasını daha da yüksəldir.
Baş verənləri daha da xırdalamadan onu deyə bilərəm ki, Priqojinin Rusiya hərbi qüvvələrini “Vaqner” dəstələrini arxa cinahdan atəşə tutmaqda günahlandırması vəziyyəti daha da gərginləşdirir və onu demək olar ki, üsyan anlamına gələ biləcək bəyanat verməyə sövq edir. Sonrakı hadisələr isə hamımıza məlumdur – Priqojin cinayətkar elan edilir və s.
İndiki halda Priqojinə məxsus dəstələrin Rostova doğru irəliləməsi, Rusiyanın Ukrayna ərazilərinə yaxın və cənub bölgələrində üsyan əhval-ruhiyyəsinin artması və s. xəbərlər dolaşmaqdadır ki, bütün bunlar da Rusiyanın istər hərbi, istərsə də siyasi dairələrində kəskin fikir ayrılığının, qarşıdurmanın, qruplaşmanın mövcudluğunun bariz təcəssümüdür. Gecəyarısı Putinin Kremlə gəlişi və toplantı keçirməsi də vəziyyətin nə qədər böhranlı olduğunu bir daha sübut edir.
Vəzyyətin hansı istiqamətdə inkişafını əvvəlcədən söyləmək çətin olsa da, yalnız onu demək olar ki, Rusiya indiki halda vətəndaş müharibəsinə çevrilə biləcəyi ehtimal olan böhranlı dövrün bir addımlığındadır. Qarşıdurma dərinləşəcəyi təqdirdə böyük ziddiyyətin yaranacağı şübhəsizdir ki, bu da Rusiyanın sonu deməkdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ