Vasif Talıbov Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri olduğu müddətdə bu bölgədə maraqlı qadağalar tətbiq edilmişdi. Həmin qadağalar Naxçıvan əhalisinin narazılığına səbəb olsa da, buna qarşı çıxa bilmirdilər.
“Bakı-Xəbər” qəzeti həmin qadağaların tam olmayan siyahısını təqdim edir.
1. Naxçıvan MR-nın ərazisində kəndlərdə çayxana qadağası. Şəhərlərdə 1-2 çayxana ola bilərdi ki, orada da domino, nərd və digər oyunlara icazə verilmirdi.
2. Avtomobillərə, hətta qanunun icazə verdiyi tündlükdə plyonka və pərdə qadağası.
3. Yalnız NazLifan markalı avtomobillərin taksi fəaliyyətinə icazə verilirdi
4. Taksi sürücüsü avtovağzal, aeroporat da daxil olmaqla istənilən yerdə avtomobildən düşüb müştəri çağıra bilməzdi.
5. Taksi sürücüləri vahid geyimdə olmalı idi.
6. Bir rayonun sakini olan taksi sürücüsü digər rayona müştəri apara bilər, lakin başqa rayondan müştəri götürə bilməz.
7. Hərbçilər şəxsi avtomobildən istifadə edə bilməz.
8. Naxçıvan nömrə nişanı olmayan avtomobillər MR ərazisində yalnız 1 ay müddətində qala bilər.
9. Bahalı maşınla Naxçıvana getmək olmaz.
10. Köhnə maşınların MR ərazisinə girişi qadağandır
11. Hər kənddə yalnız 1 ədəd mağaza ola bilər.
12. Azərbaycandakı market şəbəkələrinin və mal paylayan firmaların MR-da fəaliyyəti qadağan idi.
13. Şəhərlərdə olan yas mərasimləri məscidlərdən başqa yerdə keçirilə bilməz
14. Yas mərasimlərində yemək qadağandır. Yalnız çay və qənd: hətta süfrəyə limon da qoymaq olmaz.
15. Dövlət idarələrində çalışanlar işə qoluaçıq geyimdə gələ bilməz.
16. Əhali yalnız sexlərdə bişirilən çörək almalı idi. Təndir qoymaq qadağandır. Evdə çörək bişirmək mümkün deyil. Çünki un satışı da qadağan olunmuşdu.
17. MR ərazisində motosiklet sürmək qadağandır.
18. Yuyulan paltar yalnız evdə qurudulmalıdır. Eyvanda, həyətdə paltar asmaq qadağandı.
19. Televiziyanın efirindən “maşallah”, “inşallah”, “Allah qoysa” ifadələrini işlətmək qadağandı.
20. Naxçıvan radiolarında xarici musiqi, yerli rep, rok qadağası mövcud idi.
21. Bir ara Naxçıvanda ev satışı qadağan olunmuşdu.
22. Naxçıvan qeydiyyatından çıxmaq olmazdı.
23. Sevgililərin əl-ələ tutaraq küçədə gəzməsi...
Bu qadağalar kənardan gülüşlə qarşılansa da, Naxçıvan əhalisi çarəsiz buna əməl edirdi. Bu qadağalara qarşı çıxanlar cərimələnir, ya da şəhəri tərk etməli idi.
Naxçıvan Muxtar Respublikasında Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəsi Fuad Nəcəfli Real TV-yə müsahibəsində qeyd edib ki, Naxçıvanda qanundankənar, kiminsə kefinə görə tətbiq edilən qadağaların hamısı ləğv olunacaq: “Naxçıvandakı problemlər araşdırılır, Prezidentin tövsiyələrinə uyğun şəkildə məsələlərin həllinə çalışılır. Prezidentin tapşırıqları çoxdur. Onların qısa müddətdə həll edilməsi mümkün deyil, bir az vaxt lazımdır”.
Naxçıvanda tətbiq edilən qadağaların ləğv olunması naxçıvanlıların sevincinə səbəb olub.
“Qadağalar tək sadə camaatın deyil, sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlərin də narazılığına səbəb olurdu”
“Konstitusiya” Araşdırmalar Fondunun prezidenti Əliməmməd Nuriyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Naxçıvanın sabiq rəhbəri o bölgə üçün çoxlu sayda qadağalar tətbiq etmişdi: “Həmin qadağalar tək sadə camaatın deyil, sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlərin də narazılığına səbəb olurdu. Məlumdur ki, Naxçıvanda sadə vətəndaş sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul ola bilməzdi. O bölgədə bizneslə ərazi üzrə bir və ya iki nəfər məşğul ola bilərdi, digələrinə qadağan idi. Ümumiyyətlə, qeyd edilən ərazidə məhəllə dükanları fəaliyyət göstərə bilməzdi. Həmçinin, Naxçıvanda adət-ənənələrin tətbiqi ilə bağlı müəyyən məhdudiyyət mövcud idi. Yas mərasimləri yalnız məsciddə keçirilə bilərdi, heç kim evində rəhmətə gedən şəxsə ehsan verə bilməzdi. Orda elə qadağalar var idi ki, insan gülməmək üçün özünü saxlaya bilmir. Məsələn, heç kim həyətində təndir qoya bilməzdi, evdə çörək bişirmək qadağan idi. Naxçıvan əhalisi çörəyi dükandan almalı idi. Bu nə qadağadır? Həmçinin, eyvanda paltar sərmək olmazdı, hamı evində qurutmalıdır. Bu qadağaları ekologiyaya zərər, şəhərin ümumi görünüşünün korlanması ilə izah edirdilər. Ancaq ekologiya elə nəsnələr ziyan vurur ki, təndir onun yanında heç nədir”.
Ə.Nuriyev onu da əlavə etdi ki, başqa bölgədən şəxsi ehtiyac üçün Naxçıvana nəsə aparılırdısa mütləq rüsum ödənilməli idi. Bu isə qanunla qadağandır. Hansısa bir əşyanın bir ərazidən başqa bir əraziyə aparılması üçün rüsum tələb olunmur.
Həmsöhbətimizin dediyinə görə, Naxçıvanda dövlət qulluğunda çalışanlar mütləq hər həftə sonu iməcilikdə iştirak etməli idi. Qanunvericilikdə qeyd edilir ki, insanları məcburi əməyə cəlb etmək olmaz. İməciliyə çıxmaq istəməyənlərin ya maaşı kəsilir, ya da işdən çıxarılmaqla hədələnirlər. İməcilik günləri onlara əsasən yol kənarlarını süpürtdürür, ting əkdirir, alaq yoldururdular: “Bu kimi qadağalardan, işsizlikdən bezən əhali Naxçıvanı tərk edirdi. Məlumdur ki, Türkiyənin bir sıra şəhərlərində Naxçıvan əhalisi üstünlük təşkil edir. Xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, Naxçıvan əhalisi çox zəhmetkəşdir. O bölgənin əhalisi Naxçıvandan didərgin düşdü. Onu da deyim ki, Naxçıvanda bürokratiya genişlənib. Qanunvericiliyə əsasən, Naxçıvanda konkret səlahiyyət müəyyən edilsə də, qanundan kənar idarələr yaranıb”.
Ə.Nuriyev qeyd etdi ki, Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəsi sayəsində sabiq rəhbərin tətbiq etdiyi qadağalar artıq ləğv olunur. Qanunsuz halların qarşısının alınması istiqamətində işlər görülür: “Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəsi Fuad Nəcəfli Naxçıvandakı qadağalarla bağlı fikir səsləndirib. Yeni rəhbər sayəsində Naxçıvanda müvafiq tədbirlər görüləcək. Naxçıvanda qanun-qayda tam şəkildə bərpa olunacaq. Azərbaycan Mərkəzi hakimiyyətinin bütün atributları tam şəkildə Naxçıvanda tətbiq ediləcək”.
Günel CƏLİLOVA
