Mollakratiya rejimi qadın haqlarını, anaların, bacıların, qız balaların hüqquqlarını nə qədər tapdamağa çalışsa da, qadın azadlığına qarşı repressiv davranışlar göstərsə də, yenə də onların əzmini sarsıda bilmir. Güneyli qızlarımız, qadınlarımız qadın hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi tələbilə müqəddəs bir missiyanı həyata keçirməkdədirlər.
Cənubi Azərbaycan tarixən qadın hərəkatının mərkəzlərindən biri olub. Yəqin ki, xalqımız xalq yazıçısı, professor Əzizə Cəfərzadənin “Zərrintac-Tahirə” əsərilə bizə tanıtdığı" güneyli mübariz qadın Tahirə Qürrətüleyni (Zərrintac Tahirə) unutmayıb. Düzdür, o Babilər Hərəkatının özündə gedən yüksək savadlı, təhsilli, əqidəli, açıq fikirli bir Azərbaycan qadını idi, amalı qadın azadlığına nail olmaq idi. Belə bir fakt səsləndirilir ki, Zərrintac Tahirə müsəlman Şərqində çadrasını atan ilk qadın olub. Hətta bəzi iddilara görə, Bakının mərkəzindəki “Azad qadın” abidəsi onun xatirəsinə ucaldılıb. Bu barədə iddialı deyilik, sadəcə duyduqlarımızı qeyd edirik. Bu qəzvinli türk qızının qadın azadlığı uğrunda verdiyi mücadilələr bu gün də dillərdə dastandır. Unutmayaq ki, Səttar xan Hərəkatında da, Xiyabani, Pişəvəri, Şəriətmədari inqilablarında da qadınlarımızın aktiv rolu görsənib.
Bu gün Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız, qadınlarımız qadın azadlığını öz canlarından əziz tuturlar və qadın köləliyinə yox deyirlər ki, əbədi olaraq özgürlüklərinə qovuşsunlar.
Cənubi Azərbaycanda qadın haqqları məsələsinin geniş təbliğatı, işıqlandırılması çox vacibdir və bu onlara böyük stimul verir. Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl müxtəlif saytlarda güneyli qadınların “Oyan, Güney!” adlı Qadın marşı da yayılıb. Güney Azərbaycan xanımlarının "Qadın Marşı"nın ortaya çıxması onların bu yoldan dönməz olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Himnin mətndə “Quzeydə çıxan Günəş
Güneydə də çıxacaq!
Əllərimizi məftillər kəssə də, uzada bildiyimiz qədər uzadacağıq!” və.sair deyilir. Güneyli qadınların azadlıq mücadiləsi, azadlıq marşı çox əzəmətlidir. Bildiyiniz kimi, son aksiyalarda da qadınlar çox aktivdir. Çox təəssüf, mollakratiya rejimi qadınlara divan tutur, Güney Azərbaycanda kütləvi həbslər davam edir. Son məlumatlara görə, iki azərbaycanlı bacı Sara və Rəna Mostofi Şəms Urmuda həbs edilib. Rejim indiyə qədər neçə-neçə qadın öldürüb, neçələrini də həbs edib, işgəncəyə məruz qoyib. Amma nə qədər həbs edilsələr də, onlar öz azadlıq arzularından əl çəkmirlər. İranda qadın azadlığı hərəkatı getdikcə güclənir və bunun daha geniş vüsət alacağı gözlənilir.
“...Bütünlüklə cəmiyyətin azadlığına yönələn hərəkatdır”
Filologiya üzrə fəsləfə doktoru, dosent Vüsalə Ağabəyli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu gün Güneydə qadın hərəkatının başlaması təbii qarşılanmalıdır. “Ümumiyyətlə, XIX əsrdə Avropada başlayan və sürətlə yayılan qadın hərəkatları XX əsrdə böyük cərəyanlardan birinin - feminizmin yaranmasına və inkişafına təkan verdi. Bu isə, öz növbəsində, feminist nəzəriyyələrin formalaşmasına səbəb oldu ki, ədəbiyyatın, dilin zənginləşməsində və fərqli qolunun, üslubunun meydana gəlməsində önəmli rol oynadı. Bu fərqli yanaşma və baxış bucağının təsiri ilə artıq Qərb feminizmdən gender tədqiqatlarına keçid edib. Gender tədqiqatlarının əsas qayəsi isə insan faktorudur, insan bərabərliyi və hüquqlarının qorunmasıdır. Yəni müasir dövrün gender nəzəriyyələrini düşündürən ayrı-ayrılıqda kişi və ya qadın məsələsi deyil, insan problemidir.
Düşünürəm ki, bugün İranda baş verən qadın hərəkatları, qadın yürüşləri və stimullaşdırıcı marşları əgər sistemli və məqsədyönlü şəkildə təşkil olunacaqsa, nəinki İrandakı qadınların hüquqlarına müsbət təsir göstərəcək, o cümlədən, kişilərin, ailənin, dolayısıyla, cəmiyyətin yenidən qurulmasına müsbət mənada təkan verəcək. Bu birlik, bu nümayişlər varolmanın, mövcudluğun birliyidir. Din pərdəsi adı altında qadınları, insanları təzyiq altında saxlayanlara qarşı oyanan təfəkkürün birliyidir. Bu qadınların həbslərə, qətllərə baxmayaraq, mübarizə əzmi onların fiziki, mənəvi azadlıqlarına nail olmaları, hüquqlarına sahiblənməyidir. Təbii ki, burada baş örtüsü simvolik xarakter daşıyır, qadınların azadlıq uğrunda savaşı məhz İran cəmiyyətinin kortəbii idarəçilikdən xilas olunmasına və yalnız qadınların deyil, bütünlüklə cəmiyyətin azadlığına yönələn hərəkatdır” - deyə V.Ağabəyli qeyd etdi.
Alim hesab edir ki, qadın hərəkatının güclənməsi müsbət haldır və bu, güneyli qadınların öz azadlıqlarına gec-tez nail olcaqlarını deməyə əsas verən məqamdır.
İradə SARIYEVA
