Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin hazırlanması prosesini şərh edib.
Onun sözlərinə görə, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesi çərçivəsində üçtərəfli sazişlərin mahiyyətinə və ruhuna riayət etmək son dərəcə vacibdir. Zaxarova açıqlamasında deyir ki, Azərbaycan-Ermənistan normallaşması üçün Rusiyanın iştirakı ilə imzalanan 3 sənəd əsas baza kimi götürülür. O xatırladıb ki, ən yüksək səviyyədə üçtərəfli sazişlər (9 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar və 26 noyabr 2021-ci il) Rusiya tərəfindən Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması üçün əsas kimi qəbul edilir.
Belə məlum olur ki, Rusiya yalnız Putinin vasitçiliyilə keçirilən üçtərəfli görüşləri əsas götürür. O zaman bəs Brüsseldə imzalanan 2 razılaşma necə? Rusiya ümumiyyətlə onu yaxına buraxmır. Məsələ ondadır ki, Brüsseldə həm 14 dekabr 2021-ci ildə, həm də 6 aprel 2022-ci illərdə Avropa İttifaqının iştirakı ilə üçtərəfli bəyannamələr imzalanıb. Moskva Brüsseldə imzalanan bəyannamələri ümumiyyətlə yaxın buraxmır. Bu azmış kimi, heç bu razılaşmaların adını da çəkmir. Belə olan halda Avropa İttifaqı prosesə dəstək verəcəkmi?
“Açıq şəkildə görünən odur ki, Kreml Cənubi Qafqazda tərəflər arasında sülh müqaviləsinin baş tutmasına razı deyil”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP sədrinin müavini Afsəddin Nəbiyevin fikrincə, bu cür yanaşma Avropa İttifaqının maraqlarına uyğun deyil: “O üzdən, belə davam edərsə, Avroittifaq bu məsələ Rusiyanın yanında olmayacaq. Çünki Zaxarova məlum açıqlaması ilə Ermənistanla Azərbaycan arasında normallaşma prosesinin yalnız Rusiyanın "nəzarəti" altında həyata keçirilməsini yenidən gündəmə gətirdi. Brüsseldə 2 dəfə keçirilən görüş və razılaşmalardan bir kəlmə danışmadı. Açıq şəkildə görünən odur ki, Kreml Cənubi Qafqazda Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin baş tutmasına razı deyil. Belə deyək ki, Rusiya üçün Kremldən asılı olan münaqişəli bölgələr "daha vacibdir". Rusiyanın atdığı addımlar o qədər açıq və aydındır ki, hətta Ermənistan cəmiyyəti bu məsələləri açıq şəkildə mətbuatda müzakirə edir. Artıq erməni cəmiyyəti dəqiq bilir ki, onların bədbəxt taleyini Rusiya müəyyən edir. Paşinyan Brüsseldə Azərbaycanın sülh şərtləri ilə razılaşır. İrəvana qayıdır, pozitiv açıqlamalar verir, ardınca Rusiyaya çağırılır və ona “qulaqburması” verilir. Bundan dərhal sonra sülh haqqında əvvəl dediklərini təkzib etməyə məcbur olur. Ona görə Azərbaycan dövləti qardaş Türkiyə ilə birlikdə Rusiya ilə bu məsələni açıq müzakirəyə çıxarmalıdır. Ermənistan Cənubi Qafqazda böyük bir coğrafiyanın həm sabitliyinə, həm da iqtisadi inkişafına ciddi bir əngəldir. Bu məsələ, dolayı da olsa, Rusiya üçün də arzuolunmaz nəticələr yaradır. Ermənistan bölgədə müstəqil dövlət funksiyasını icra edə bilmədiyinə görə bölgənin siyasi sabitliyinə təhlükə yaradır. Onsuz da Rusiyanın özü kifayət qədər nəticələri məlum olmayan münaqişələrin içərisindədir. Bütün bunların fonunda baxmayaraq ki, tarixin müxtəlif dövrlərində Azərbaycanın başına gətirilən müsibətlərin başında Rusiya dayanır, bu vəziyyətdə belə Azərbaycan dövləti Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulmur. Azərbaycan dövləti hər zaman dünyaya bəyan edir ki, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə sadiq qalaraq sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasını istəyir. Bunu təmin etmək bir nömrəli vəzifəmizdir. Dünyanın tərəqqipərvər qüvvələri hər zaman Azərbaycanın sülh təşəbbüslərinə sayğı və dərin hörmət nümayiş etdirirlər. Rusiyanın son addımları onu göstərir ki, bu dövlət nəinki bölgədə, eyni zamanda dünyada əminamanlığın bərqərar olmasında maraqlı deyil. Bu qədər münaqişə ocaqlarının hansına baxsaq Rusiyanın "əl işləri" ortadadır. Ona görə də Rusiyanın yaxın aylarda Qafqaz siyasətində hər hansı bir korrektə edəcəyini düşünmürəm. Bizim üzərimizə düşən ən mühüm vəzifə ordumuzun daha da gücləndirilməsini davam etdirmək, ölkə daxilində birlik və bərabərliyimizi qorumaq olmalıdır. Bu bölgədə sülhü və sabitliyi təmin edəcək qüvvə müzəffər Azərbaycan Ordusu olacaq”.
Bu səbəbdən sədr müavini hesab edir ki, Rusiyanın mövqeyi bizdə heç bir məyusluq yarada bilməz.
Vidadi ORDAHALLI
