Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Moskva səfərinə yekun vurmaq və Qarabağ ətrafında baş verən son hadisələri müzakirə etmək üçün parlamentdə hakim “Mülki müqavilə” fraksiyasının deputatları ilə görüşüb.
“Hraparak” qəzeti görüşdə müzakirə olunan bir sıra məsələlərlə bağlı bəzi məlumatları əldə edib. Qəzet yazır ki, deputatlar Paşinyana ünvanladıqları suallarla Moskva səfərinin nəyi dəyişdiyini, baş nazirin niyə razı qaldığını anlamağa çalışıblar. Paşinyan deputatlara Putinlə təkbətək söhbətinin ictimaiyyətə açıqlanmayan epizodlarını danışıb və deyib ki, Rusiya, Qərbdən fərqli olaraq, Azərbaycan və Ermənistanın tələsik sülh sazişi imzalamasını istəmir. Paşinyanın sözlərinə görə, Putinlə görüşdə Brüssel razılaşmalarının Rusiya üçün qəbuledilməz olduğu vurğulanıb. Qeyd edilib ki, xüsusən də “Qarabağın statusu” ilə bağlı tələblərin aşağı salınması bu məsələdə Rusiya faktorunu sıfıra endirə bilər: “Rəsmi Moskva hər kəsin - həm Qərbin, həm də Azərbaycanın yararlanmağa çalışdığı zəifləmiş mövqeyini nəzərə alaraq, istənilən dəyişikliyin onun xeyrinə olmayacağını anladığından, nəyin bahasına olursa olsun, mövcud status-kvonu saxlamaq istəyir. Rusiya status məsələsinin sonraya saxlanılmasını istəyir”.
Paşinyan deyib ki, sülh sazişinə alternativ yoxdursa və tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyaraq onu imzalayırsa, o zaman rəsmi İrəvan ilk növbədə razılaşmada Ermənistanın Qarabağ ermənilərinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu dəstəklədiyinə dair ən azı bir xəttə nail olmalıdır. O, rəsmi İrəvanın Qarabağ ermənilərini büdcə vəsaiti ilə dəstəkləməkdə davam edəcəyini və status məsələsinin sonrakı danışıqlara qaldığını deyib. Belə olan halda Rusiya Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyini təmin edəcəyinə söz verib.
Belə məlum olur ki, Rusiya proseslərin uzanmasında maraqlıdır.
“Qarabağ ermənilərinə təhlükəsizlik zəmanəti vermək adı altında Ermənistanı özünə sərf edən formada yönləndirmək istəyir”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekpert Ramil Məmmədlinin fikrincə, Paşinyanın Moskva səfərindən sonra sərgilədiyi mövqe onu göstərir ki, Rusiya bir sıra məsələlərin həllini ya istəmir, ya da prosesin öz maraqları çərşivəsində getməsini istəyir: “Məsələ ondadır ki, bu ay ərzində Nikol 2 ziddiyətli mövqe sərgilədi. Brüsselə məlum 6 aprel tarixli səfərindən sonra parlamentdə çıxış edən Paşinyan bildirdi ki, beynəlxalq ictimaiyyət İrəvandan "Qarabağın statusu" ilə bağlı tələbin həddini aşağı salmağı istəyib. Bu açıqlamadan və Qarabağın Azərbaycanın tərkibində qalmasına dair eyhamlarından sonra Rusiyaya yaxın müxalifət etiraz aksiyalarına start verdi. Daha sonra Paşinyan aprelin 19-da Rusiya prezidenti V.Putinin dəvətilə Moskvaya rəsmi səfər etdi. Paşinyan orada Putinlə 30 bəndlik bəyanat imzaladı. Moskvadan qayıdandan sonra Paşinyanın Qarabağla bağlı mövqeyində bəzi dəyişikliklər müşahidə olunur. Dedi ki, Qarabağ ermənilərinin mövqeyi nəzərə alınmalıdır və s. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Rusiya məsələnin tez həll olunmasını istəmir. Rusiya istəyir kommunikasiya xətləri açılsın. Çünki bu, Moskvaya lazımdır. Digər məsələlər isə sonraya qalsın. 2020-ci ildə Vətən müharibəsi başa çatandan təxminən bir həftə sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Qarabağla bağlı açıqlaması oldu. O açıqlamada belə bir sətiraltı eyham vurdu ki, status sonranın işidir. Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya birdəfəlik status məsələsinin üstündən xətt çəkmək istəmir. Bunu gec partlayan mina kimi sonrakı dövrə saxlamaq istəyir. Qarabağ ermənilərinə təhlükəsizlik zəmanəti vermək adı altında Ermənistanı özünə sərf edən formada yönləndirmək istəyir”.
Ancaq hərbi ekspert hesab edir ki, təşəbbüs Azərbaycanın əlində olduğu üçün əvvəlki status-kvonu bərpa etmək mümkün olmayacaq.
Vidadi ORDAHALLI
