“Birləşmiş Ştatlar Qarabağda Azərbaycanla Ermənistan arasında problemin uzunmüddətli əsaslarla həllinin tərəfdarıdır, bununla bağlı birtərəfli addımların əleyhinədir”. Bunu ABŞ Dövlət katibi Entoni Blinken Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsindəki dinləmələrdə çıxış edərkən deyib.
Administrasiyanın Dağlıq Qarabağ məsələsi ilə bağlı göstərdiyi səylərdən danışan Blinken bəyan edib ki, hər iki ölkə rəhbərliyi ilə çox fəal və birbaşa əməkdaşlıq edib: “Mən həm Ermənistanın, həm də Azərbaycanın rəhbərliyi ilə çox fəal və birbaşa əlaqə saxlamışam. Xüsusilə bu yaxınlarda, bir həftə əvvəl baş nazir Nikol Paşinyan və Prezident İlham Əliyevlə telefon danışıqlarım olmuşdu. Bu ölkələrin xarici işlər nazirləri Qarabağ üzrə uzunmüddətli siyasi nizamlanma perspektivlərini stimullaşdırmağa kömək etməyə çalışırlar. Biz Dağlıq Qarabağ üzrə uzunmüddətli siyasi nizamlanmanı irəlilətməyə çalışırıq və etimadın möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş müxtəlif tədbirlər hazırlayır və irəli sürürük. Bizim sülh perspektivlərini irəlilətməyə kömək etmək üçün bir sıra proqramlarımız var”.
Maraqlıdır, ABŞ Dövlət katibi bununla nə demək istəyir? Ekspertlər onun səsləndirdiyi fikirləri necə dəyərləndirir?
“Burada məqsəd bu və ya digər formada ermənilərə kömək etməkdir”
Məsələyə münasibət bildirən Demokratik Dəyişim Partiyası Təşkilat Komitəsinin sədri Əli Mustafayevin fikrincə, Blinkenin açıqlamasında iki versiya ola bilər: “Qarabağ məsələsi nədənsə çox unikaldır. Söhbət ondan gedir ki, dünyanın əksər yerlərində konfliktlər var. Özü də bir çox hallarda ABŞ-la Rusiya qarşı-qarşıya olur. Ancaq nədənsə, Qarabağ məsələsində dünyanın bütün imperialist gücləri bir arada olur. Burada məqsəd bu və ya digər formada ermənilərə kömək etməkdir. Erməni azlığını bütün vasitələrlə Qarabağda saxlamaqdır. Ola bilsin ki, Azərbaycanın fəallaşması, bəzi istiqamətlərdə irəliləməsi Vaşinqtonu narahat edir. Fikirləşirlər ki, diqqət Ukraynaya yönəldiyi üçün birdən erməni azlığı oranı tam tərk edəcək. Digər versiya isə Rusiyanın fəallaşması ilə bağlı ola bilər. Çünki Paşinyanın Rusiya səfərindən sonra bəzi dəyişikliklər özünü göstərməyə başladı. Məsələ ondadır ki, Ermənistan Brüsseldə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yubatmağa çalışır. Bu isə Rusiya ilə bağlı olan məsələdir. Kreml Qarabağ məsələsinin birdəfəlik həllini istəmir. Rusiya istəyir ki, bu minvalla hər iki dövləti təzyiq altında saxlasın. Görünür, ABŞ da müyyən formada öz mövcudluğunu göstərmək və Rusiyaya təzyiq etmək istəyir. Vaşinqton istəmir ki, təşəbbüs birtərəfli qaydada Rusiyanın əlində olsun. Blinken də buna işarə edir. Ancaq istənilən halda, Qarabağda etnik ermənilərə xüsusi statusun verilməsindən söhbət gedə bilməz. Çünki Azərbaycanda digər etnik millətlər də var. Hansı ki, onların sayı ermənilərdən qat-qat çoxdur. O üzdən, ermənilərə xüsusi status vrmək beynəlxalq hüquqa, Azərbaycan Konstitusiyasına və ABŞ-ın demokratik dəyərlər siyasətinə ziddir”.
Bir sözlə, Əli Mustafayev hesab edir ki, Qarabağ məsələsi Azərbaycanın daxili işidir.
Vidadi ORDAHALLI
