Polşa Rusiyanın fevralın 24-də Ukraynada başlatdığı müharibədən sonra Avropanın əsas qaz təchizatçısı “Qazprom” tərəfindən qazı kəsən ilk ölkə olacaq.
Rusiyanın enerji şirkəti "Qazprom"un bu gün səhər saatlarından etibarən Polşa və Bolqarıstana təbii qaz axınını dayandıracağı bəyan edib.
Polşanın ictimai enerji şirkəti PGNIG SA bildirib ki, “Qazprom” aprelin 27-dən etibarən Yamal kəmərinə qaz tədarükünü dayandıracaq. Şirkətdən verilən açıqlamada bildirilib ki, “Qazprom” bu barədə PGNiG-yə məlumat verib.
PGNIG SA-nın açıqlamasında ölkəyə qaz axınının bərpası üçün addımların atılacağı bildirilib və qazın nəqlində hər hansı fasilənin də müqavilənin pozulması və onların kompensasiya tələb etmək hüquqlarının olduğu vurğulanıb.
Polşada qaz anbarlarının doluluq səviyyəsinin 80 faiz olduğu vurğulanaraq, ölkədə qaza olan tələbatın ödənilməsində heç bir problem olmayacağı bildirilib.
Bolqarıstanın Energetika Nazirliyindən verilən açıqlamada isə, ölkənin qaz şirkəti "Bulgargaz"a Rusiyanın enerji şirkəti "Qazprom Export" tərəfindən məlumat verildiyi, “Qazprom”un aprelin 27-dən etibarən qaz tədarükünü dayandıracağı bildirilib.
Polşa İqlim Nazirliyinin Rusiyadan gələn qaz nəqlinin dayandırılması ilə bağlı açıqlamasında Polşanın enerji təchizatının təhlükəsiz olduğu və istehlakçılara gedən qazın kəsilməyəcəyi bildirilib.
Rusiya qazının Polşa və Bolqarıstana tədarükünün kəsilməsi Moskva ilə Avropa arasında enerji təchizatı və Ukraynadakı müharibə ilə bağlı mübahisələrdə gərginliyin artması kimi qiymətləndirilib.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) direktoru Fatih Birol mövzu ilə bağlı Twitter hesabında “Qazprom”un Polşaya qaz tədarükünü tamamilə dayandırmaq cəhdinin Rusiyanın mövcud razılaşmaları “siyasiləşdirməsinin” başqa bir əlaməti olduğunu bildirib.
Rusiyadan qaz tədarükünün dayandırılmasının Avropanın Rusiya enerji mənbələrindən asılılığını aradan qaldırma səylərini sürətləndirəcəyini vurğulayan Birol, İEA-nın Polşanın yanında olduğunu bildirib.
Martın 23-də Rusiya prezidenti Vladimir Putin qaz satış ödənişlərində rus rubluna keçmək planını açıqlayıb. Putin tələblər tam yerinə yetirilməsə, qaz təchizatını kəsməklə hədələmişdi. Rusiya ilə qaz tədarükü müqaviləsi bu ilin sonunda başa çatacaq Polşa qaz tədarükü üçün Rusiyanın enerji şirkəti “Qazprom”a rublla ödəniş etməyə razı olmadığını və müqaviləni uzatmayacağını açıqlayıb.
Rusiyanın enerji şirkəti “Qazprom”dan isə bildirilib ki, Polşa qaz nəqli üçün yeni ödəniş sistemi ilə ödəniş etməlidir.
Digər tərəfdən, Polşa daxili işlər naziri Mariuş Kaminski dünən Polşanın 50 rus milyarderi və onların şirkətlərinə qarşı sanksiya tətbiq edəcəyini, o cümlədən aktivlərinin dondurulması və Polşaya giriş qadağası tətbiq edəcəyini açıqlayıb.
Polşanın sanksiya tətbiq etdiyi rusiyalı milyarderlər arasında “Alfa Bank”ın həmtəsisçisi Mixail Fridman və Rusiyanın “Kaspersky” kibertəhlükəsizlik şirkətinin yaradıcısı Yevgeni Kasperskinin də olması diqqət çəkir.
Bundan başqa, Polşa Moskvanın Ukraynadakı müharibəsinə cavab olaraq Avropa Birliyi ölkələrini Rusiyadan neft, qaz və kömür almağı dərhal dayandırmağa çağırıb. Polşa hökuməti isə may ayına qədər Rusiyadan kömür idxalını, ilin sonuna qədər isə Rusiya neftindən istifadəni dayandıracağını açıqlayıb.
Polşa neftin 64 faizini, qazın 46 faizini (ildə təxminən 10,2 milyard kubmetr) və kömürün 15 faizini Rusiyadan idxal edir. Slovakiya Avropa Birliyi ölkələri arasında enerji ehtiyacında Rusiyadan ən çox asılı olan ölkə olsa da, Polşa, Litva və Finlandiyanın enerji ehtiyacının təxminən üçdə ikisi Rusiyadan təmin edilir.
Tahir TAĞIYEV
