Regionların sosial iqtisadi inkişafı dövlətin əsas hədəflərindən biridir. Bölgələrdə tikinti-quruculuq, abadlıq işlərinin həyata keçirilməsi, sosial-iqtisadi yüksəlişə nail olunması, o cümlədən yeni iş yerlərinin, sosial obyektlərin, şirkətlərin qurulması istiqamətində xeyli işlər görülüb.
Onu da qeyd edək ki, Regionların Sosial-İqtisadi İnkişafının sürətləndirilməsinə dair Dövlət Proqarmları qəbul edilib. Prezidentin imzası ilə qəbul edilən Dövlət Proqramlarının icrası da əsas məsələlərdən biridir. Hazırda ölkəmizdə əsas istiqamət azad olunmuş ərazilərimizin sosial-iqtisadi inkişafının yüksəldilməsidir ki, hazırda azad rayonlarda bu istiqamətdə sürətli işlər gedir. Məlum olduğu kimi ölkəmizin potensial imkanları işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasına və yenidən qurulmasına səfərbər edilib. Azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur quruculuq, təmir-bərpa işlərinin şahidinə çevrilir. Vətən müharibəsi bitər-bitməz azad edilmiş ərazilərin bərpasına başlanılması, bir sıra infrastruktur layihələrin həyata keçirilməsi, o cümlədən elektrik enerjisi ilə təminat və yol infrastrukturunun yenidən qurulması bir daha onu göstərir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası və inkişafı Azərbaycan dövləti üçün ən prioritet məsələdir. Azad edilmiş ərazilərdə qısa müddətdə yaşayış üçün münbit şəraitin formalaşdırılması, həyata keçirilən infrastruktur layihələri – yolların, dəmiryolu xətlərinin, energetika sisteminin bərpası, yeni beynəlxalq hava limanlarının inşası iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və əlverişli investisiya mühitinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.
“Bugünə qədər heç kimdən bir manat almamışıq”
Azərbaycan Prezidenti bu günlərdə bəyan etdi ki, azd edilmiş ərazilərimizin bərpası Azərbaycanın öz imkanları hesabına həyata keçirilir: “...Onu da bildirməliyəm ki, biz bütün bu nailiyyətləri öz zəhmətimiz hesabına qazanmışıq. Heç kimdən bir manat dəstək almamışıq. Azad edilmiş torpaqları da yüz faiz öz gücümüzə bərpa edirik. Bəli, xarici şirkətləri dəvət etmişik. Onlar orada podratçı kimi işləyir. Amma bu günə qədər heç kimdən bir manat almamışıq. Ancaq öz gücümüzə, öz istedadımıza güvənirik. Bunu mən xüsusilə qeyd etmək istəyirəm. Çünki adətən belə qanlı müharibələrdən, belə dağıntılardan sonra, - Qarabağ və Zəngəzurda dağıntıların dünyada bənzəri yoxdur, heç İkinci Dünya müharibəsində bu qədər dağıntılar olmamışdı, - donor konfransları, beynəlxalq təşkilatlar yığışır və bərpa planı icra edilir. İndi yenə də İkinci Dünya müharibəsinin tarixçəsinə nəzər salmaq kifayətdir...”
Görüdyü kimi bütün işlər Azərbaycan dövlətinin hesabına həyata keçirilir, hər şeyi özümüz edirik, aidiyyatı beynəlxalq təşkilatlar bir manat da olsun maddi yardım göstərmir. Prezidentinin bu sözləri azad regonlarımızın bərpasında rol oynamayan beynəlxalq qurumlara haqlı iradlarıdır. Əslində o qurumıar özləri könüllü şəkildə prosesə qoşulmalı idilər.
Qarabağın bərpası işində də beynəlxalq qurumıarın ikili standartı...
Ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycan Prezidenti beynəlxalq qurumlara irad bildirmədə tamamilə haqlıdır, çünki heç bir beynəlxalq təşkilat azad olunmuş ərazilərimizin bərpasına vəsait qoymaq istəmir. Ekspertlərin fikrincə, bu da ikili standartlardan irsəli gəlir və beynılxalq təşkilatlar öz vəzifələrini dərk etmək istəmirlər. Bütün hallarda beynəlxalq qurumların Qarabağın bərpasında maraqlı olmalı olduğunu deyən ekspertlərin fikrincə, onlar bu istiqamətdə addım atmamalarının səbəbi ayrı-seçkilikdir. Prezidentin konkret faktlar əsasında beynəlxalq qurumlara irad bildirdiyini qeyd edən ekspertlərin sözlərinə görə, amma onlar bundan nəticə çıxarmır. Xarici şirkətlərin pul qazanmaq üçün azad rayonlarımıza maraq göstərdiyini deyən ekspertlərin qənaətinə görə, halbuki, müxtəlif beynəlxalq maliyə fondları azad olunmuş ərazilərimizə pul yatırmalı idi ki, etmənilərin iflic vəziyyətə saldığı torpaqlarımız, kəndlərimiz, şəhərlərimiz dirçəlsin. Bu dağıntılar hansısa Avropa, Qərb ölkələrində baş versəydi həmin beynəlxalq maliyə qurumlarının növbəyə düzüləcəyini deyən mütəxəssislər qeyd edir ki, amma Qarabağın və Zəngəzurun bərpasında iştirak etmədilər. Əslində, Qarabağın bərpası layhəsi beynəlxalq səviyyədə işlənməli idi və bura bütün inkişaf etmiş maliyə qurumları vəsait ayırmalı idi, amma təəssüf ki, biz bunları görə bilmədik.
Sosial-iqtisadi sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu çox maraqlı məsələdir. İ.Hüseynli qeyd etdi ki, azad edilmiş ərazilərimizin bərpasında beynəlxalq təşkilatların, qurumların iştirak etməməsi təəssüf doğurur. “Biz bundan yalnız giley edə bilərik. Çünki beynəlxalq qurumlar, beynəlxalq donor təşkilatları demək olar ki, bu prosesə qoşulmayıb. Biz beynəlxalq konvensiyalara qoşulmuşuq. Bu konvensiyaların tələb və normalarına görə onlar bizə dəstək ola bilərlər. Ümumilikdə götürdükdə dünyanın hər yerində daha çox özəl sektordur və bu işlərə onlar cəlb edilməlidir. Bura xarici investorların cəlbindən söhbət gedə bilər. Beynəlxalq qurumların bizə ikili yanaşması öz yerində bu var. Amma məsələ xarici şirkətlər cəlb edici təkliflər alamalıdır ki, onlar investisiya qoysunlar. Xarici investorlara Azərbaycan dövlət orqanları tərəfindən xüsusən otelçilik, xüsusən turizm, aqrar sektorun inkişafı ilə bağlı hanısa cəzbedici təkliflər olmalıdır ki, onlar gəlib investisiya yatırsınlar”- deyə İ.Hüseynli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
