Rusiya və Ukrayna arasında 15 bəndlik “sülh planı” üzrə qoşunların çıxarılması ilə yanaşı, Kiyev bitərəflik elan edəcəyi və silahlı qüvvələrdə bəzi məhdudiyyətlərə razılıq verəcəyi təqdirdə atəşkəslə bağlı danışıqlarda əhəmiyyətli irəliləyiş olacaq. Bu barədə məlumatı Avropa mediası yayıb.
Danışıqlarda iştirak edən üç nəfərin məlumatına görə, bura digər məsələlərlə yanaşı, NATO-ya üzvlükdən imtina, həmçinin ABŞ, Böyük Britaniya və Türkiyənin hərbi bazalarını Ukrayna ərazisində yerləşdirməmək vədi də daxildir. Qəzet qeyd edir ki, ORDLO (Donetsk və Luqansk – red.) və Rusiyanın 2014-cü ildə işğal etdiyi Krımın statusu razılaşmalarda böyük maneə olaraq qalır:
“Ukrayna rəsmiləri Putinin niyyətlərinə şübhə ilə yanaşırlar və hesab edirlər ki, Moskva sadəcə olaraq qüvvələrini yenidən toplamaq və hücumu bərpa etmək üçün zamanla oynayır”.
Ukraynanın bu şərtləri qəbul etməsi məğlubiyyətlə barışmaq anlamına gələ bilərmi?
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, tərəflər arasında danışıqlar raundları davam edir: “Konkret nəticələr əldə olunmasa da, müsbət impulslara işarə var. Hətta bəzi məqamlarla bağlı xırda razılıqlar da əldə olunur. Düzdür, bu amillər müharibənin taleyinə təsir etməsə də, optimizmi artırır. Məsələn, Rusiya tərəfi Ukrayna hərbçiləri ilə Çernobıl atom-elektrik stansiyasının təhlükəsizliyinin birgə təmin olunması barədə razılıq əldə edib. Bu barədə Rusiya XİN-in rəsmi nümayəndəsi bildirib. Qeyd edilib ki, tərəflər enerji bloklarının və sarkofaqların təhlükəsizliyinə birgə nəzarət edəcəklər.
Ukraynanın yüksək rəsmiləri deyir ki, Rusiya qoşunlarının fevralın 24-də işğalın əvvəlindən tutduqları Ukrayna ərazisini, yəni Azov və Qara dəniz boyunca yerləşən cənub rayonlarını, Kiyevdən şərq və şimaldakı əraziləri tərk etmələri əldə ediləcək razılaşmaya daxildir.
Bildirilib ki, Ukrayna öz qoşunlarını saxlayacaq, lakin NATO kimi hərbi ittifaqlardan kənarda qalmağı tələb ediləcək və xarici hərbi bazalara ev sahibliyi etməyəcək. Danışıqlarda iştirak edən digər iki nəfər isə bildirib ki, müqavilələrdə Ukraynada rus dilinin hüquqlarının təmin edilməsinə dair müddəa var. Rusiya Ukraynanın Krımın ilhaqını və ORDLO-nun marionet hökumətlərinin müstəqilliyini tanımasında israrlıdır. Görünən budur ki, Ukrayna sözügedən 15 bəndi qəbul etməyəcək. Bunu qəbul etsəydilər, onda heç müharibə də olmazdı. Hər halda, sözügedən şərtlərin ətrafında kompromis variantlar seçiləcək. Kompromissiz həll ola bilməz”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ