Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Azərbaycan Ermənistana münasibətlərin normallaşdırılmasından ötrü beş bəndlik təklif göndərib. Rəsmi Bakı hesab edir ki, Ermənistan Azərbaycanla səmimi olaraq münasibətlərini normallaşdırmaq istəyirsə, bu, İrəvan üçün yaxşı fürsətdir. Onu da qeyd edək ki, Bakının tıkliflərindəki bütün prinsiplər beynəlxalq hüquqa əsaslanır.
Ermənistan Azərbaycanın yeni təklifinə cavabında sülh danışıqları üçün beynəlxalq vasitəçilik istəyib. Amma ekspertlər qeyd edir ki, təkilflərə cavabın uzanması və ya onun qəbulu istiqamətində əməli addımlar atılmaması sonda İrəvanın öz zərərinə olacaq. Bunu erməni ekspert dairələri və mediası da etiraf edir. “Hayeli” nəşri bu xüsusda yazır ki, Azərbaycanın bu tələbləri Rusiya-Ukrayna müharibəsi başlamazdan əvvəl hazır idi, lakin Bakı indi həmin təklifləri vermək qərarına gəlib: “Məsələ burasındadır ki, Ukrayna düyününün necə çözüləcəyini anlamaq üçün hamı, müvəqqəti də olsa, planlarını “dondurmağa” məcbur oldu. Bu gün Rusiyanın “blitskriqi”nin işə yaramadığı bəlli olanda Bakı İrəvana “diş” göstərməyin vaxtı olduğuna qərar verdi. Məqsəd aydındır, əgər erməni tərəfi sərt addımlar atmaq qərarına gəlsə, Azərbaycan bunu Qarabağ istiqamətində yeni hərbi əməliyyatlara başlamaq üçün səbəb hesab edə bilər. Rusiya Ukrayna istiqamətində məşğuldur, Qarabağ cəbhəsində Azərbaycana qarşı əməliyyatlara başlamağa risq etməyəcək. Və belə bir addım atılarsa, o zaman indiki beynəlxalq ictimaiyyətin Rusiyaya münasibətini nəzərə alaraq dünyanın simpatiyası Azərbaycanın tərəfində olacaq”. O da qeyd edilir ki, ermənilər təkliflərlə bağlı beynəlxalq platformaları cəlb etməyə çalışırlar, lakin bu platformalar bu gün işləmir, çünki Rusiya və Qərb arasında elan olunmamış “soyuq” müharibə ilə üz-üzədir: “Aydındır ki, bu gün Ukraynada təkcə həmin ölkənin deyil, Rusiyanın və dünyanın gələcək taleyi həll olunur. Bu gün Rusiya-Ukrayna müharibəsi bu iki ölkəni məhv edərsə, bölgəmizdə geosiyasi tarazlıq dəyişəcək, Türkiyə və Azərbaycan bundan istifadə etməyə çalışacaq”.
Ermənistanın “armenianreport” portalı isə məsələnin İrəvan üçün mənfi fəsadları olan başqa tərəflərinin olmasına diqqət çəkir: “Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin ölkəmizə heç bir şəkildə təsir etməyəcəyinə hələ də inananların hamısına bu xəbəri diqqətlə oxumağı məsləhət görürük. Ermənistanın ümumi daxili məhsulunda transfertlərin payı 15%-dən 7-8%-ə qədər azalıb. Rusiyadan transfertlərin payı 80%-dən 40%-ə qədər azalıb ki, bu da iqtisadiyyata dağıdıcı təsir edir. Ermənistan Mərkəzi Bankının Pul Siyasəti Departamentinin rəhbəri Hayk Avetisyan jurnalistlərlə görüşündə artıq belə qorxulu mənzərənın cizgilərini çəkib. Nə danışdığını bilir. Üstəlik, o ümumiyyətlə çox şeyi demir. Çünki dediklərinin nəticəsini anlayır. Onlar dəhşətli olacaq. Və bu, sadəcə bir proqnoz deyil. Bu bir reallıqdır. Bunun başqa bir sübutu da var. Rusiyada defolt baş verərsə, təkcə dövlətin deyil, Rusiya şirkətlərinin də öhdəlikləri təhlükə altında olacaq. Borcun ödənilməsi müşkülə çevriləcək. Beləliklə, bu, 2001-ci ildə Argentinadan bəri dünyada ən böyük defolt olacaq. Vəziyyət getdikcə pisləşir. Hadisələrin inkişafı üçün üç variant var. Rusiya hələ də dollarla ödəniş etsə, defolt təxirə salınacaq, sonrakı ödənişlər aprelin 4-də rublda olarsa, bu defoltdur, lakin "yumşaqdır" (çünki bəzi Rusiya istiqrazları fors-major vəziyyətində belə bir imkanı nəzərdə tuturdu), heç ödəmirsə, bu, ölkəni kapital bazarlarından uzaq salan “ağır” defoltdur. Bunlar Rusiya iqtisadiyyatında faciənin miqyasını anlamaq üçün kifayətdir. Və bununla ermənilər üçün də fəılakət yaxınlaşır. Çünki biz bir-birimizlə çox sıx bağlıyıq, bəs, bunun günahkarı kimdir, iqtisadiyyatımızın bu cür total asılılığından və zəifliyindən qaçmaq mümkün olubmu? Cavabı olmayan böyük suallardır, indi bu suallara cavab axtarmağın mənası yoxdur. Çünki elə vaxt gəlib çatıb ki, artıq heç nə bizdən asılı deyil. Hamımız elə bir uçqun altındayıq ki, təsəvvür belə edə bilmirik. Eyni zamanda, ən təhlükəlisi odur ki, biz Qərbi hansısa yolla aldatmağa çalışsaq, onun təzyiqi ilə üzləşə bilərik. Ruslar indi fəal şəkildə sanksiyalardan yan keçməyin yollarını axtarırlar. Onlar hər yerə baxırlar, o cümlədən də Azərbaycana. Artıq mediada rusların Azərbaycan pasportu almağın yollarını nəzərdən keçirmələri barədə məlumatkar peyda olub. Hətta konkret soyadlar adlanır. Məsələn, “Teremok” “fast food” şəbəkəsinin yaradıcısı olan Mixail Qonçarov artıq Bakıdadır və “Port Baku”da yaşayır. Eləcə də Putinin baş biznes ombudsmanı olan Boris Titovun ailəsi. O indi ailəsi isə Bakıda kef çəkir.Amma Qərb buna görə Bakıya heç nə deyə bilməyəcək. Avropanın Azərbaycan qazına inanılmaz ehtiyacı var. Azərbaycan rəhbərliyi isə bu vəziyyətdən maksimum dərəcədə istifadə edəcək. O cümlədən, Qərbin razılığını almaqla Qarabağda Rusiyanın Ukraynada həyata keçirdiyi cəza əməliyyatının eynisini həyata keçirəcək. Ona görə zaman ermənilər üçün sadəcə dəhşətlidir”.
Nahid SALAYEV
