Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən son proseslər yenidən erməni cəmiyyətində böyük çaxnaşma yaradıb. Buna səbəb Azərbaycan hərbçilərinin sərhəddə bəzi mövqelərinə qayıtmasıdır. Amma nədənsə, bu məsələ erməni mediasında başqa cür qələmə verilir.
Erməni mediası iddia edir ki, Azərbaycan hərbçiləri 10 gün bundan əvvəl Zəngəzur vilayətində Nerkin Hand kəndinin inzibati ərazisində 5 yeni çadır qurublar. Kəndin icra nümayəndəsi Xaçatur Bağdasaryan “Azatutyun” radiosuna bu xüsusda bildirib: “Onlar kəndin inzibati ərazisinə daxil oldular, 800-900 metrə qədər bizim əraziyə endilər. Beş çadır qurdular. İndi səngər qazırlar”.
Kənd nümayəndəsinin sözlərinə görə, Rusiya tərəfinə bu barədə məlumat verilib və indi onlardan reaksiya gözləyirlər: “Bizim müdafiə xətti üzrə müvafiq rəisimiz onlarla əlaqə saxlayıb, danışıb, amma hələ ki, bir şey yoxdur”. Bununla belə, Ermənistan müdafiə nazirinin müavini Arman Sarkisyan parlamentdə jurnalistin bu barədə sualına cavab verərkən deyib ki, azərbaycanlılar Ermənistanın suveren ərazisinə girməyiblər: “Hazırda vəziyyət stabildir, amma demək olmaz ki, problem yoxdur. Yox, onlar Ermənistanın suveren ərazisinə daxil olmayıblar”. Ermənistan Müdafiə Nazirliyindən də rəsmi olaraq Azərbaycan hərbçilərinin Ermənistan ərazisinə daxil olduqlarına dair xəbərləri təsdiqləməyiblər. Nazirliyin mətbuat xidməti bildirib ki, sözügedən ərazi Azərbaycanın nəzarətindədir və azərbaycanlılar sadəcə olaraq öz mövqelərinə qayıdıblar: “Azərbaycanın nəzarətində olan bu ərazidə azərbaycanlıların bir neçə mövqeyi var. Bu mövqelərdən qış aylarında təchizata görə istifadə etmək mümkün deyil. İndi isə hava şəraitinin dəyişməsi ilə əlaqədar Azərbaycan hərbçiləri, sadəcə olaraq, bu mövqelərə qayıdırlar. Heç bir irəliləmədən söhbət gedə bilməz. Sərhədin həm bu, həm də qalan hissəsində Ermənistan silahlı qüvvələri, Azərbaycan silahlı qüvvələrinin istənilən hərəkətinin müşahidəsi də daxil, qarşısına qoyulmuş bütün vəzifələri yerinə yetirir və vəziyyəti nəzarət altında saxlayır”. Amma Nerkin Hand kəndinin sakinləri israr edirlər ki, söhbət azərbaycanlıların qayıtmasından getmir, bu yerlərdə azərbaycanlılar olmayıb. Onlar bildirirlər ki, Qafan rayonu ərazisində olan bu kənd 44 günlük müharibədən sonra üç tərəfdən Azərbaycanın dayaq məntəqələri ilə əhatələnmişdi. Kənd sakini Mels Bağdasaryan bildirir ki, heç sovet vaxtı da sərhədin hardan keçdiyi bilinmirdi: “O vaxtlar, sovet vaxtında heç kim sərhəd bilmirdi. Təxminən bilirdilər ki, bu meşədir. Amma kimin ərazisi olduğu bilinmirdi. Biz ordan odun yığıb gətirirdik. Amma ərazinin kimin olduğu bilinmirdi”.
Bağdasaryan sual edir ki, beş çadırın Azərbaycan torpağında qurulduğunu hardan bilirlər. Axı hələ sərhəd delimitasiya və demarkasiya olunmayıb: “O vaxt xəritə yox idi, sərhəd yox idi. Biz sərbəst olaraq onların çöllərinə gedirdik. Onlarla birlikdə futbol oynayırdıq”. “Azatutyun” yazır ki, indi ermənilər onların kəndinə yaxınlaşan azərbaycanlıları həyəcanla izləyirlər. Erməni politoloq Edqar Elbakyan da iddia edir ki, Azərbaycan irəliləməni davam etdirərək daha 2 kilometr dərinliyə gəlib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Nerkin Hand kəndində yerləşən bir ərazidə, həmin kəndin qəbiristanlığının ətrafındakı ərazilərdə irəliləyib və kəndən cəmi 1 kilometr məsafəsində mövqe tutub: “Məqsəd siyasi üstünlükdən, yəni Ermənistandakı öz itaətkar hakimiyyətlərinin mövcudluğundan istifadə etmək, yəni Tsav çayının axını ilə irəliləmək və Sraşan-Tsav, yəni Qafan-Şıxovuz-Şvanidzor-Mehri yolunu kəsməkdir”. Ermənistanın “Qraparak” nəşri isə yazır ki, Azərbaycan tərəfi sərhədlə yanaşı, Qarabağda da irəliləyir: “Son günlər Qarabağda olan gərginlik adi bir gərginlik deyil, xüsusi əməliyyatdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bir neçə gündür mövqe tutub, xüsusi əməliyyatlarla Pirlər və Xanabad kəndləri arasındakı təpəyə doğru irəliləməyə çalışır. Söhbət Qaraqulax yüksəkliyindən gedir. Rəqib bu yüksəkliyə nəzarəti əldə edərək Əsgəranı öz nişangahı altına götürəcək və Xankəndini ələ keçirmək asanlaşacaq. Rəqibin planı çox sadədir - kəndləri boşaltmaq, sonra daxil olmaq və bu yüksəkliyi ələ keçirmək”. Ermənistan parlamentinin deputatı Tiqran Abrahamyan “Facebook” səhifəsində yazıb ki, “təmas xətti”nin Azərbaycan tərəfində baş verən fəaliyyətlərlə bağlı ziddiyyətli məlumatlar dolaşır. Ermənistan parlamentinin “Şərəf duyuram” fraksiyasının deputatı Taquhi Tovmasyan deyib ki, Qarabağdakı böhran dərinləşir. Onun sözlərinə görə, Qarabağda nəqliyyatla bağlı problemlər var və bir sıra istehsal müəssisələrində də problemlər yaranıb: “Arayik Arutyunyan Qarabağ ermənilərinin üzləşdiyi problemlərə qətiyyən məhəl qoymur. Onun İrəvanda nə işi var? Artıq neçə gündür Qarabağda qaz yoxdur, işıq kəsilib, “təmas xətti”ndə vəziyyət son dərəcə gərgindir. Arutyunyan ermənilərin üzləşdiyi problemlərə qətiyyən məhəl qoymadan xoşbəxtlik içində dolanır, bəzi andiçmələrdə iştirak edir”. Ermənistan Respublikaçılar Partiyasının sədr müavini Armen Aşotyanın sözlərinə görə, Qarabağdakı vəziyyət təcili həll tələb edir: “Bu problemin yerli səviyyədə həlli artıq görünmür. Ermənistan isə Qarabağ sakinlərini tamamilə məğlub edib, onu azərbaycanlıların öz istəklərinə buraxıb. Elektrik enerjisi vaxtaşırı söndürülür. Soyuqdur. Ermənistan xarici işlər naziri Türkiyədə türklərlə yaxşı vaxt keçirir. Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasından olan deputat Qaqik Melkonyan açıq-aydın deyir ki, Qarabağda erməni qalıb-qalmamasına əhəmiyyət vermir. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib ki, Ermənistan Azərbaycanla danışıqların təşkili üçün ATƏT-ə müraciət edib. Rus agenturasının Azərbaycanın gözlənilən hücumu ilə bağlı panika yaymasının səbəbi də budur. Qaz borusunun partlamasına səbəb də budur. Əgər indiyə qədər danışıqlar Ermənistan-Rusiya-Azərbaycan formatında gedirdisə, bundan sonra Moskva prosesdən kənara çıxır. Qarabağda baş verənlər Ermənistana təzyiqdir və Ermənistan cavab addımları atmır. Moskvanın prioritetləri var. Bugünkü kontekstdə Qarabağ məsələsi ikinci plandadır. Hər yerdə - Basarkeçər, Arazdəyən, Zəngəzur, Tavus və Qarabağda vəziyyət kifayət qədər gərgindir, atışma yoxdur, lakin bütün istiqamətlərdə Azərbaycan texnikasının cəmləşməsi və hərəkəti müşahidə olunur. Hər kəsə əməliyyatların hər an başlaya biləcəyinə hazır olmaq tapşırılıb. Azərbaycan zərbə endirməyə tam hazırdır, çox güman ki, Naxçıvandan Zəngəzur, Arazdəyən istiqamətində əməliyyatlar olacaq, Qarabağda əməliyyat ehtimalı yüksəkdir”.
Nahid SALAYEV
