Bu gün Qarabağda qalan ermənilər üçün ciddi narahatlıq mənbəyinə çevrilən məsələlərdən biri də Azərbaycanın antiterror əməliyyatlarına start verə biləcəyidir. Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarət etdiyi ərazilərdə qalan qanunsuz erməni silahlı dəstələrinin fəaliyyəti Azərbaycanın hər an belə əməliyyatlara start verməsinə əsaslı zəmin yaradır.
Qeyd edilənlər fonunda Qarabağ ermənilərini qorxudan məqamlardan biri də budur ki, belə əməliyyatlar zamanı Ermənistan onlara hansısa formada kömək etməyəcək. Erməni politoloq Ara Poqosyan bu durumda qeyd edir ki, Azərbaycan hərbi əməliyyatlara hazırlaşır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi bu əməliyyatlar üçün Türkiyənin dəstəyinə, dünya sükutunun və səssiz icazəsinin kart-blanşına malikdir: “Və beləliklə Azərbaycan erməniləri Qarabağdan çıxarmaq kimi çoxdankı arzusunu bütün nəticələri ilə uyğun geosiyasi şəraitdə həll etməyə çalışır. Yəqin ki, Bakının artıq bir qərarı var və bu qərarda onların əsas müttəfiqi İrəvandakı ab-hava, daxili məsələlərdə hakimiyyətin sabitliyi pozan davranışları, xarici-hərbi məsələlərdə hakimiyyətin səriştəsizliyidir”. Ermənistanın “zham.am” nəşri qeyd edir ki, belə əməliyyatlara Rusiya da əngəl olmayacaq: “Rusiya prezidenti Vladimir Putin və Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Moskvada yeni müttəfiqlik sazişi imzalayanda çoxları əmin idi ki, Moskva Rusiya-Ukrayna münaqişəsindən əvvəl Bakının bütün istəklərini təmin edəcək. O zaman Moskva özünə qarantiya təmin etməyə çalışırdı ki, Türkiyə və Azərbaycan ona qarşı Ukrayna istiqamətində cəbhə açmayacaq. Bunun üçün, hətta Moskva belə, İlham Əliyevə misli görünməmiş güzəştlər etdi. Hər şeyin aydın olması üçün o müttəfiqlik müqaviləsini oxumaq kifayətdir. Azərbaycan Qarabağda hərbi əməliyyatlara təkcə bu razılaşma əsasında deyil, Rusiya-Ukrayna cəbhəsində yarana biləcək vəziyyəti hesablama əsasında da başlayacaq. Bakı, əlbəttə ki, tarixi şansını əldən verməyəcək. Və böyük ehtimalla, onun əsas zərbəsi Qarabağ istiqamətində olacaq. Bakı və Ankara Rusiyanın Ukrayna cəbhəsində çətin vəziyyətdə olduğunu hiss etsələr, danışıqlar prosesində Paşinyanın uğursuzluğundan istifadə edərək bu şansı əldən verməyəcəklər”.
Ermənistanın “Qraparak” nəşri isə məsələyə başqa prizmadan nəzər salır: “Artıq bir neçə gündür ki, Qarabağ sakinləri qazsız qalıblar. Martın 7-dən 8-nə keçən gecə Ermənistandan Qarabağa gələn qaz kəməri zədələnib. Təmir işləri aparmaq və qaz təchizatını bərpa etmək üçün Azərbaycan tərəfi ilə danışıqlar aparılır. Lakin görünən odur ki, Rusiya sülhməramlılarının iştirakı ilə aparılan danışıqlar heç bir nəticə vermir. Bu həm Ermənistan, həm də Rusiya tərəfi üçün kifayət qədər həssas vəziyyətdir. Axı Rusiya faktiki olaraq Qarabağda dinc həyatın təminatçısıdır. Bütün bunlar nə deməkdir? Belə bir fikir var ki, Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Qarabağın Donbasa 14 ton yardım göndərdiyini bildirməsinə cavab olaraq Azərbaycan rusları demarş etmək qərarına gəlib. Başqa bir fikrə görə, ruslar özləri Azərbaycanı Qərbyönümlü mərkəzdənqaçma “küləyinə” yenidən aldandığına görə Ermənistan hakimiyyətini “cəzalandırmağa” sövq ediblər. O da ola bilər ki, Rusiyanın razılığı ilə Qarabağın Azərbaycana iqtisadi-infrastruktur inteqrasiyası başlayıb”. Ermənistan Respublikaçılar Partiyasının sözçüsü Eduard Şarmazanov da bu fikri bölüşür. Onun sözlərinə görə, Gorus-Qafan yolunun faktiki təhvil verilməsi, Azərbaycan gömrük məntəqəsinin quraşdırılması fonunda Ermənistan hakimiyyətinin də bu prosesdə Azərbaycanın maraqlarını təmin etdiyini demək olar: “Xatırlayırsınızmı, Paşinyan və İlham Əliyevin “paslarla” oyandıqlarını deyirdim. Baxın: Nikol Şuşa və Hadrutu ələ keçirilmiş ərazilər adlandırmır, Azərbaycanın heç bir hərəkətinə cavab vermir, Qarabağda qazın kəsilməsi, atışma şəraitində susur və yalnız sülhdən danışır. İndi o, Azərbaycanın 5 bəndlik tələblərini müzakirə etmək üçün əməkdaşlarını Türkiyəyə göndərib. Bir neçə gündən sonra vəziyyət daha da pisləşəcək və bu, Azərbaycanın 5 tələbini təmin edəcək. Sonra deyəcək ki, 3 milyon insanı qırğından xilas etdim, “sülh” gətirdim. Və bundan sonra Ermənistan faktiki olaraq türk vilayətinə çevriləcək. Qərb “sülh” dövrünü alqışlayacaq. Rusların başı Ukraynaya qarışıb və bu əməliyyatı həyata keçirmək üçün bu tandemin yaxşı fürsəti var. Maraqlıdır, İran bütün bunlara necə reaksiya verəcək? Amma Rusiya onu da başa düşməlidir ki, Türkiyə-Ermənistan “yaxınlaşması”ndan sonra hakimiyyət tədricən Rusiyanı bölgədən çıxarmaq prosesinə başlayacaq. Ermənistan türk vilayətinə çevrilərsə, nə Rusiya hərbi bazasının, nə də Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarının bir mənası qalacaq. Ən təhlükəlisi odur ki, Zəngəzurda Türkiyə-Azərbaycan əməliyyatları istisna edilmir. Ermənistan hakimiyyəti bu şəraitdə nə edir? Bu təhdidlərin perspektivinə məhəl qoymadan andiçmə tədbirləri və türklərlə “sülhsevərlik”lə məşğuldur. Bu hakimiyyətlə növbəti “münaqişə”yə müqavimət göstərmək Ermənistan üçün dağıdıcı ola bilər”.
Samirə SƏFƏROVA
