Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması üçün rəsmi İrəvana təqdim olunan təklifləri açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva deyib ki, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Antalya Diplomatiya Forumunda çıxışı zamanı Azərbaycanın münaqişə sonrası mərhələdə sülh quruculuğu səylərindən bəhs edib:
"Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində ölkəmiz tərəfindən atılan addımlara, Ermənistanla sülh müqaviləsi imzalamağa hazır olmağımıza dair ən yüksək səviyyədə edilən bəyanatlara baxmayaraq, ötən müddət ərzində Ermənistan tərəfindən buna qarşılığın verilmədiyi qeyd edilib. Məlumat verildiyi kimi, növbəti addım qismində Azərbaycanın bir neçə gün öncə, iki dövlət arasında münasibətlərin yaradılması üçün baza prinsiplərinə dair təklifi vasitəçilər tərəfindən Ermənistana təqdim edilib. Burada iki dövlət arasında münasibətlərin normallaşması üçün aşağıdakı beş baza prinsipləri əks olunub:
- Dövlətlərin bir-birlərinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığı və siyasi müstəqilliyini qarşılıqlı şəkildə tanıması;
- Dövlətlərin bir-birlərinə qarşı ərazi iddialarının olmamasının qarşılıqlı təsdiqi və gələcəkdə belə bir iddianın qaldırılmayacağına dair hüquqi öhdəliyin götürülməsi;
- Dövlətlərarası münasibətlərdə bir-birlərinin təhlükəsizliyinə hədə törətməkdən, siyasi müstəqillik və ərazi bütövlüyünə qarşı hədə və gücdən istifadə etməkdən, habelə BMT Nizamnaməsinin məqsədlərinə uyğun olmayan digər hallardan çəkinmək;
- Dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası, diplomatik münasibətlərin qurulması;
- Nəqliyyat və kommunikasiyaların açılışı, digər müvafiq kommunikasiyaların qurulması və qarşılıqlı maraq doğuran digər sahələrdə əməkdaşlığın qurulması.
Qeyd etmək istərdik ki, iki dövlət məhz bu baza prinsipləri əsasında intensiv, substantiv və nəticəyə yönəlik danışıqlar apararaq ikitərəfli sülh sazişini yekunlaşdıra bilər".
Təkliflərdən görünür ki, Azərbaycan olduqca konstruktiv mövqe ortaya qoyub. Ermənistan buna da müsbət cavab verməszə, nə gözləmək olar?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycan sülh sazişinin imzalanması üçün öz təkliflərini təqdim edərək açıqlayıb: “Ermənistan bu təklifləri qəbul edəcəkmi? Mən hesab edirəm ki, Ermənistan açıq şəkildə bu təkliflərə qarşı getməyəcək. Çünki bunlar beynəlxalq hüququn prinsipləridir. Bütün beynəlxalq sənədlərdə bunlar öz əksini tapır. 1970-cı ildə qəbul edilən beynəlxalq hüquqla bağlı sənədlərdə bütün bu müddəalara rast gələ bilərsiniz. Paşinyan Ermənistan cəmiyyətində mövcud olan fikirlərə qarşı açıq şəkildə getməkdən ehtiyat edir. Danışıqlar bu prinsiplər əsasında başlaya bilər, ancaq Ermənistan dəfələrlə öz mövqeyini ortaya qoyub ki, sülh sazişi hazırlanarkən mütləq Qarabağın statusu ilə bağlı məsələ də həmin sənədin içində olmalıdır. Onlar hesab edir ki, belə bir tələbin qoyulması prinsiplərə zidd deyil. Problem yaradan məsələ də budur. Bir də danışıqların kimin vasitəçiliyi ilə aparılacağı da maraqlıdır. Azərbaycan bu danışıqların Rusiyanın vasitəçiliyi ilə aparılmasını istəyir və qəti şəkildə Minsk Qrupunun prosesə qoşulmasını istəmir. Ermənistan isə Rusiyanın vasitəçiliyinin qəti əleyhinədir. Onlar israr edir ki, vasitəçiliyi Minsk Qrupu etsin. Üçüncü variantı da Çavuşoğlu təklif edib: tərəfləri vasitəçilər olmadan birbaşa danışıqlara başlaması. Bu təklif də indiki şəraitdə heç bir nəticə verə bilməz. Ermənistan öz mövüeyindən çəkilib müəyyən güzəştlərə getməsə, nəsə əldə etmək mümkün olmayacaq. Çünki vasitəçilər olanda Ermənistan üçün manevr etmək daha asandır. Güzəştləri vasitəçilərin boynuna yıxıb deyərlər ki, bizi məcbur etdilər. İkitərəfli müzakirədə belə bəhanə olmur. Ermənistan təklifi rədd etməyəcək, ancaq qoyduğu şərtlərlə prosesi uzatmağa çalışacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
