Azərbaycanın Ermənistana beş bəndlik ilkin şərt təqdim etdiyi haqda məlumat ölkə mediasında yer alıb və böyük müzakirələrə səbəb olub. Ermənilərin narahatlığı ondan ibarətdir ki, Azərbaycan qalib tərəf olduğu üçün öz şərtlərini diqtə edəcək.
Qeyd edək ki, Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Azərbaycanın Ermənistana münasibətlərin normallaşması ilə bağlı 5 maddədən ibarət sənəd göndərdiyini və qarşı tərəfdən cavab gözlədiyini açıqlayıb.
Bu arada erməni mediası Azərbaycanın Ermənistana təklif etdiyi beş bəndlik sənədin nədən ibarət olduğunu yayıb. Orada bunlar öz əksini tapıb: “1.Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün Ermənistan tərəfindən tanınması, o cümlədən Qarabağa hər hansı iddiadan imtina edilməsi; 2.Ermənistan qoşunlarının anklavlardan çıxarılması; (Kərki və Qazaxın 5 kəndi nəzərdə tutulur). 3.Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin demarkasiyasının 1970-ci il Sovet xəritəsi əsasında aparılması; 4.“Zəngəzur dəhlizi”nə xüsusi statusun verilməsi də daxil olmaqla, nəqliyyat əlaqələrinin blokdan çıxarılması; 5.Azərbaycanlı qaçqınların Ermənistana qayıtması və ya onlara dəyən maddi ziyanın ödənilməsi imkanlarının müzakirə edilməsi”.
İddia olunur ki, Azərbaycan tərəfinin təklif etdiyi şərtlər bundan ibarətdir.
Maraqlıdır, deyilənlər nə dərəcədə doğrudur?
“Ancaq Ermənistan müxtəlif vasitələrlə prosesi uzatmağa, işləri ləngitməyə çalışır”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert Ramil Məmmədlinin fikrincə, rəsmi izahat olmadan 5 şərtin konkret nədən ibarət olduğunu demək çətindir: “Müəyyən diplomatik qaydalar var. Elə danışıqlar var ki, konfidensial şəraitdə keçirilir. Ancaq biz nəzərə almalıyıq ki, Ermənistan kimi məkrli bir dövlətlə qonşuyuq. Onlardan nə desən gözləmək olar. Lazım gəlsə, danışıqların məzmununu bilərəkdən mətbuata ötürərlər. Yaxud da hansısa təhrifedici formada bunu mediaya ötürməklə danışıqları pozmaq üçün istifadə edərlər. Yəni bütün bunlar ermənilərin xislətinə xas olan xüsusiyyətlərdir. Azərbaycanın əsas tələbi ərazi bütövlüyünün tanınması və sülh sazişinin imzalanmasıdır. Sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası ondan sonra gəlir. İstisna deyil ki, Ermənistanın işğalı altında olan Qazaxın kəndləri və Naxçıvanın Kərki kəndinin geri qaytarılması tələbi də var. Zatən Ermənistanın bu tələbləri yerinə yetirməkdən başqa çarəsi yoxdur. Ancaq müşahidələr onu göstərir ki, Ermənistan müxtəlif vasitələrlə prosesi uzatmağa, işləri ləngitməyə çalışır. Lakin davamlı şəkildə Ermənistan bu siyasəti həyata keçirə bilməz. Çünki bu, Ermənistana fəlakət vəd edir. Ən azından ona görə ki, ötən həftə İranla imzalanan razılaşmadan sonra Zəngəzur dəhlizinə görə Ermənistanın necə mat vəziyyətinə düşdüyünü bütün dünya gördü”.
Bu səbəbdən hərbi ekspert hesab edir ki, Ermənistan yeni reallıqlarla barışmaq zorundadır.
Vidadi ORDAHALLI
