Rusiya-Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında danışıqların sayca üçüncü raundu da geridə qaldı. 28 fevral və 3 mart tarixlərində keçirilən iki görüş kimi, Türkiyənin ev sahibliyi etdiyi görüşdə də tərəflər arasında konkret razılaşma əldə edilmədi.
Düzdür, tərəflər humanitar dəhlizlə bağlı müəyyən bir razılığa gəlsə də, rəsmi Moskvanın irəli sürdüyü ağır şərtlər diplomatik danışıqları dalana dirədir. Belə ki, Kreml Kiyevdən Krımın ilhaqının və təktərəfli müstəqilliyini elan edən Donbas və Donetskin müstəqilliyinin tanınmasını istəyir. Bundan başqa, Rusiya tərəfi Ukraynanın silahsızlaşdırılıb neytral ölkə olmasını da istəyir.
Aydın məsələdir ki, Ukrayna tərəfi bu şərtləri qəbul etməyəcək.
Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən əvvəl Moskva ilə Kiyev arasında əsasən iki ölkə - Fransa və Almaniya vasitəçi olmağa çalışırdı. Xüsusilə də Fransa prezidenti Emmanuel Makron həm Moskvaya, həm də Kiyevə səfərlər təşkil edərək, ehtimal olunan müharibənin qarşısını almağa çalışırdı. Lakin nə Fransanın, nə də Almaniyanın bu səyləri nəticə verdi. İndiki məqamda Rusiya və Ukrayna arasında real sülhün əldə edilməsinə şanslı ölkə kimi Türkiyə görünür.
Türkiyə istər müharibə öncəsi, istərsə də mövcud müharibə zamanı tərəfləri uzlaşdırmağa səy göstərib. Maraqlıdır, Türkiyənin bu cür aktiv vasitəçilik səyləri Qərb və ABŞ-ın xoşuna gəlirmi və onlar əldə oluna biləcək müsbət nəticəni qəbul edərlərmi?
Cümhüriyyət Xalq Partiyasının sədri Bədrəddin Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyə hazırda tarixinin ən güclü dönəmlərindən birini yaşayır: “Hazırda Türkiyənin bölgə ilə apardığı siyasət tam müstəqildir. Yeni dünya düzənində Türkiyə ciddi manevrlər edir. Görürsünüz ki, Rusiya NATO ilə mübarizə aparır, ancaq NATO üzvü olan Türkiyə ilə əməkdaşlıq edir. Hətta onların vasitəçilik səylərinə belə güvənir. Yeni strategiyada yer almaq üçün Rusiyanın başqa yolu da qalmayıb. Artıq Rusiyanın bizə də möhtaclığı yaranır. Bizim kommunikasiyalarımızdan istifadə etmələri zərurətə çevrilir. Rusiya buna görə də Azərbaycanla müttəfiqlik müqaviləsi imzaladı. Təbiidir ki, bütün bu proseslər Türkiyənin ayrıca çəkisinin olduğunu üzə çıxarır. Bu da anqlo-saks ittifaqına sərf etmir. Çünki onlar Türkiyəni öz yanlarında, sözəbaxan ölkə kimi görmək istəyirlər. Nazarbayevin də Antalya sammitində ortaya çıxması göstərir ki, Rusiya bütöv türk dünyası ilə əməkdaşlıq yolunu seçib. Qərb Ukrayna müharibəsini Rusiyanı çökdürmək üçün gözəl vasitə sayır. Buna görə də, müharibənin indiki zamanda bitməsi onlara sərf etmir. Zelenskiyə bacardıqları dəstəyi verirlər ki, müharibə uzansın. İqtisadi sanksiyaların tam nəticə verməsini hədəfləyirlər. Proseslərdə Türkiyənin bir, Qərb və ABŞ-ın isə başqa marağı var. Onların ən böyük məqsədi Rusiya ilə Türkiyəni üz-üzə qoymaq idi. Belə bir cəhdi Ermənistanla bağlı etdilər, istəklərinə çata bilmədilər. Ancaq vaxt gələcək, Türkiyənin səylərini qəbul edəcəklər. Yaranmış şanslardan istifadə edib, öz yarımçıq işlərimizi də həll etməliyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
