Rusiyaya qarşı tətbiq edilən çeşidli sanksiyalar Ermənistanda da böyük narahatlıqla qarşılanır. Sanksiyalar davam etdikcə Ermənistanın yeni prezidentinin narahatlıqları da artır. Bu sanksiyalara görə ruslardan çox erməni prezident ağlayır, kədərlənir, ah-vay edir. Ermənistanın yeni prezidenti Vaaqn Xaçatryan “Sputnik Armenia”ya açıqlamasında bildirib ki, Rusiyaya qarşı sanksiyalar Ermənistan iqtisadiyyatına ciddi risqlər yaradıb.
O, sanksiyaların idarəolunmaz risqlər yarada biləcəyini deyib: “Biz sanksiyaların nəticələrinin bir hissəsini proqnozlaşdıra bilərik, amma tam qiymətləndirmə mümkün deyil”.
Ermənistan prezidenti vəziyyətin kəskin dəyişə biləcəyini, ölkəsinin maliyyə sisteminə birmənalı zərər vuracağını əlavə edib.
Azərbaycan mediası isə yazır ki, Xaçatryan xarici amillərin ölkə iqtisadiyyatına neqativ təsirinin ilin sonuna qədər qalacağını düşünür.
Doğrudanmı Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sankiyaların Ermənistan iqtisadiyyatına mənfi təsiri ola bilər? Ermənistanın özünün xarici əlaqələri olmadığı halda erməni prezident Rusiyaya verilən sanksiyaların öz ölkəsinin iqtisadiyyatı üçün risqlər yaratdığını niyə bəyan edir?
Ekspertlər qeyd edir ki, Ermənistan kağız üzərində “müstəqil dövlət” olsa da, reallıqda Rusiyanın forpostudur və onun bir dövlət kimi özünün siyasəti yoxdur. Ekspertlər hesab edir ki, Ermənistan prezidentini qorxudan Rusiyaya tətbiq edilən sanksiyalar nəticəsində ölkəyə yardımların azalmasıdır. Ermənistanın yeni prezidentinin göz yaşı axıtmaqla yeni sahib axtarışında olduğunu deyən ekspertlərin sözlərinə görə, o bununla, guya dünyadakı erməni təşkilatlarına səslənmək istəyir ki, Qərbdəkilər Ermənistanı ac qoymasınlar. Ekspertlərə görə, Ermənistan iqtisadiyyatı çox zəifdir və burada iqtisadiyyata azdan-çoxdan yardım edən rusiyalı iş adamları, sahibkarlardır, onlar da çıxıb getdikdən sonra Ermənistanı daha qara günlər gözləyir. Bu səbəbdən də Ermənistan prezidentinin ah-vay etdiyini deyən ekspertlərin sözlərinə görə, Rusiyaya tətbiq edilən sanksiyalar Ermənistanı da bərk vuracaq.
“Bu da Ermənistanın iqtisadiyyatına mənfi mənada təsirsiz ötüşməyəcək”
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Ermənistan prezidentinin indidən göz yaşı tökməsi səbəbsiz deyil və doğrudan da bu sanksiyalar Ermənistanı da diz çökdürəcək. O qeyd etdi ki, onsuz da Ermənistanın iqtisadiyyatı iflic vəziyyətdədir, sanksiyalar isə onu tamamilə oturdacaq. A.Nəsirli deyir ki, Rusiyaya tətbiq edilən sanksiyaların Ermənistandan yan keçməyəcəyi aydındır. “Rusiyaya sanksiyaların tətbiq edilməsi doğrudan da Ermənistan iqtisadiyyatına ciddi təsirlər göstərəcək. Ermənistan iqtisadiyyatının tərkib hissəsinə baxsaq görərik ki, iqtisadiyyatın sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan əsas hissəsi Rusiya sahibkarlarının əlindədir. Yəni enerji sistemi, təchizat, ərzaq və digər məsələlər hamısı Rusiya sahibkarlarının əlində cəmləşib. Ermənistan iqtisadiyyatında Rusiya faktoru böyük təsirə malikdir. Ona görə də, Rusiyada sanksiyalardan dolayı yaranan problemlər həm də Ermənistanda problemlərin yaranmasına səbəb olacaq. Əgər bu gün-sabah Rusiyada ərzaq qıtlığı yaranacaqsa, bu, Ermənistanda da özünü göstərəcək. Digər tərəfdən, Ermənistanda fəaliyyət göstərən rus sahibkarlarına da sanksiyalar qoyulub, onların vəsaitlərinin bir hissəsi xarici banklarda dondurulub. Əllərindən çıxan vəsaitlərin yerini doldurmaq üçün rus sahibkarların bir hissəsi Ermənistandakı biznesini Rusiyaya köçürmək məcburiyyətində qalıb. Bu səbəbdən də, bir tərəfdən Ermənistan iqtisadiyyatı bu istiqamətdə təsirlərdən yan qaça bilməyəcək. Digər tərəfdən də, ola bilsin ki, o sanksiyalardan, Rusiyanın sanksiyalaşdırıldığı maddələr üzrə Ermənistana da müəyyən öhdəliklər düşsün”.
A.Nəsirlinin fikrincə, Rusiyadan məhsul ixracında Ermənistan maraqlı olsa da, mümkün qədər indiki halda Qərbə yarınmağa çalışır. Mərkəz sədri hesab edir ki, Qərbin Rusiyaya ixracat sahəsində qoyduğu qadağalara, tətbiq etdiyi sanksiyalara Ermənistan da dəstək verməyə çalışacaq. Onun sözlərinə görə, Rusiya iqtisadiyyatı ağır duruma düşdükdən və Ermənistana bir xeyri dəymədikdən sonra Ermənistan yürütdüyü çoxüzlü siyasətdən istifadə edərək Rusiyanın yox, Qərbin maraqlarına tərəfdar olacaq: “Yəni bu vəziyyətdə Qərbin və Amerikanın maraqlarını müdafiə edən tərəf kimi Paşinyan hakimiyyəti sanksiyalar prosesinə töhfə verməyə çalışacaq. Ermənistan, dolayısı ilə də olsa, bu kampaniyaya qatılacaq. Bunu ehtimal edirəm və bu tamamilə mümkündür. Təbii ki, Paşinyan Qərbyönümlü siyasətçi kimi hakimiyyətə gəlib, ona görə də Qərbin başlatdığı sanksiyalar kampaniyasına Ermənistan da qatılmağa cəhdlər edəcək. Bu da Ermənistan iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərəcək. Bu aşağı ehtimaldır. Amma düşünürəm ki, Ermənistan Qərbin, dünyanın demokratik kəsiminin gözünə girməkdən, hörmətini qazanmaqdan ötrü bu istiqamətdə də müəyyən addımlar atmağa çalışacaq. Rusiya ilə yaxın müttəfiq, KTMT-nin üzvü olmasına baxmayaraq, Ermənistan Qərbin tətbiq etdiyi sanksiyalar axınına az da olsa töhfə verməyə çalışacaq. Bu da Ermənistanın iqtisadiyyatına mənfi mənada təsirsiz ötüşməyəcək. Amma o təsirlərin gücünü biz o vaxt müəyyən edə bilərik ki, Ermənistanın Qərbin sanksiyalar paketinə hansı formada dəstək verəcəyini bilək. Bu dəstək bəlli olandan sonra Ermənistana təsirlərini dəqiqləşdirmək olar. Amma belə də, yuxarıda qeyd etdiyim kimi, Rusiyanın imkanlarının sanksiyalara görə məhdudlaşması Ermənistan iqtisadiyyatına ciddi mənfi təsirlər göstərəcək. Buna görə də Ermənistan prezidenti bu cür açıqlama verir, göz yaşları tökür, Qərbin diqqətini cəlb etmək üçün belə taktikadan istifadə edir”- deyə A.Nəsirli bildirdi.
İradə SARIYEVA
