“Biz Rusiyanı 1913-cü il İmperiyasının sərhədləri daxilində bərpa etmək fikrində deyilik. Rusiya keçmiş sovet respublikalarının suverenliyini dəstəkləyir, Ukrayna ilə bağlı vəziyyət bu ölkəyə xarici təsirlərə görə istisnadır”. Bunu Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin Prezident İlham Əliyevlə görüşündə deyib.
Putin “Rusiyanı 1913- cü il imperiya sərhədlərində bərpa etmək istəmirik” deməklə hansı ölkələri nəzərdə tutur?
“Bu fikri söyləməklə gözdən pərdə asmaq, əsl niyyətlərini gizlətmək istəyir”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor, siyasi şərhçi Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Putinin çıxışına diqqətlə qulaq asıb: “Putin keçmiş SSRİ tarixi haqqında öz fikirlərini dedi. O bir kommunist, KQB-nin zabiti kimi bu tarixi bilir, amma tarixə birtərəfli yanaşır. Putinin tarixə birtərəfli yanaşması, Leninə, Stalinə irad tutması, Leninin Doneskini Ukraynaya, Stalinin də Polşadan, Macarıstandan və digər ərazilərdən Ukraynaya ərazi verməsini iddia etməsi, onların hərəkətlərini səhv adlandırması belə bir fikir yaratdı ki, rus imperiyasının parçalanmasının əleyhinə olan Putinə baxanda, millətlərə öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu formal da olsa verən Lenin daha demokrat imiş. Mən belə başa düşdüm. Yəni Ukrayna kimi böyük bir xalqı yox etmək, dövlətçiliyinin olmamasını iddia etmək düzgün deyil. Yəqin ki, Ukrayna tarixçiləri Putinin cavabını verəcəklər”.
Putinin Rusiya İmperiyasının 1913-cü il sərhədləri məsələsini qabartmasına gəlincə, M.Zülfüqarlı bildirdi ki, Putin imperialist maraqlarını hər zaman qabardır. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, indi gedən proseslərdə Azərbaycanın öz dövlətçiliyini və xalqını mühafizə etməsi atılan ən böyük addım idi. “Çünki imperiyalar dağılanda onun zərbəsi əsasən kiçik xalqlara dəyir. Azərbaycan hazırda Qafqazda ən güclü respublika olmaqla yanaşı, iqtisadi inkişafı da yüksək səviyyədə olmasına baxmayaraq, Rusiya ilə müqayisədə kiçik dövlətdir. Ona görə də, biz indiki addımları dəstəkləməliyik. Prezidentin dediyi bir fikir vardı ki, mən nəyi nə zaman etməyi bilirəm. Yəqin ki, bizim bilmədiyimiz şeylər də var. Rusiya ilə imzalanan bəyannamədə ki müəyyən maddələr var, onlar müzakirə olunacaq. Mənə belə gəlir ki, bundan sonra Rusiya böyük təzyiqlərlə üzləşəcək və təzyiqlər nəticəsində Putin rejimi Qərbə qarşı duruş gətirmək istəsə də, problemlərlə qarşılaşacaq. Çünki Rusiyada əhalinin sosial problemlərinin artması, müəyyən embarqoların qoyulması və sair yaşanır. Belə bir vəziyyətdə Azərbaycan özünü mühafizə etməli və bu böhranlı vəziyyətdən güclü dövlət kimi çıxmalıdır. Burada da əsas müttəfiqimiz olan qardaş Türkiyənin yenə də dəstəyinə ehtiyacımız olacaq. Lakin bir tarixçi kimi deyirəm ki, imperiyalar ölümə məhkumdur. Heç bir imperiyanı sona qədər qoruyub saxlamaq mümkün olmayıb. Böyük Britaniya İmperiyasını, Osmanlı İmperiyası, onlardan əvvəl Roma, Bizans imperiyalarını, Ərəb Xilafətini saxlamaq mümkünsüz olub. Çar Rusiyası süqut etdi, SSRİ yarandı, SSRİ dağıldı və rus imperiyası da dağılmağa məhkumdur. İndi XXI əsrdir, heç bir hadisəni gizlətmək mümkün deyil. Qloballaşan bir cəmiyyətdə yaşayırıq, harada nə olursa bütün insanlar onu internet vasitəsilə izləmək imkanına malikdir”.
M.Zülfüqarlının dediyinə görə, bu səbəbdən də yaxın gələcəkdə Rusiya üçün ən yaxşı variant qarşıdurmadan çəkinməklə öz xalqının gələcəyi naminə onun sosial problemlərinin həllinə diqqət yetirmək və insanlara sərbəstlik verməkdir. “Putin deyir ki, imperiyanı bərpa etmək niyyətimiz yoxdur. Putin inkar etsə də, onun çıxışlarının mütləq əksəriyyəti imperiyanın bərpasına istiqamətlənir. Rusiya prezidentinin son söhbətində də imperiyanın 1913-cü il sərhədləri məsələsinə toxunması təsadüfi deyil. Bu onun imperialist maraqlarından, xəyalından keçənlərdən xəbər verir. Bu fikri söyləməklə gözdən pərdə asmaq, əsl niyyətlərini gizlətmək istəyir, amma əməli başqa şey deyir”.
M.Zülfüqarlı deyir ki, çar Rusiyası o əraziləri işğal etmişdi və işğal nəticəsində öz sərhədlərinə birləşdirmişdi. Sovet imperiyası Xalq Cumhuriyyətini işğal etməyə gələndə heç bir rəsmi müqavilənin olmadığını deyən M.Zülfüqarlı deyir ki, guya burada inqilab olub ab-havası yaratmaq üçün hansısa süni hadisələr törədildi. M.Zülfüqarlı deyir ki, onlar, guya rus bolşeviklərinin Azərbaycan bolşeviklərinə köməyə gəldiklərini bildirirdilər, bu da saxta iddia idi. Azərbaycanın özünü bütün bunlardan sığortalamalı olduğunu deyən M.Zülfüqarlının bildirdiyinə görə, biz kiçik dövlət olsaq da qalib dövlətik, dövlətimizi inkişaf etdirməklə qonşu ölkələrlə münasibətimizi normal saxlamalıyıq: “Türkiyə və Rusiya ilə bəyannamə imzalamışıq, gələcəkdə də İranla münasibətlərimizi gücləndirib, yaxşılaşdırıb öz gücümüzü qoruyub saxlamalı, daha da möhkəmləndirməliyik”.
İradə SARIYEVA
