Prezident İlham Əliyevin Moskvada müttəfiqlik sazişi ilə nəticələnən danışıqları Bakının fəal xarici siyasətini nümayiş etdirir. Bundan fərqli olaraq, rəsmi İrəvan bu müddət ərzində xarici arenada öhdəsinə heç nə götürə və təklif edə bilməyib.
Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevin səfərindən öncə Vladimir Putinlə Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan arasında telefon danışığı baş tutub. Kremlin mətbuat xidməti bu xüsusda aşağıdakı məzmunda məlumat yayıb: “Tərəflər Qarabağ ətrafındakı vəziyyətlə bağlı fikir mübadiləsi aparıb. Hər iki tərəf Rusiya, Ermənistan və Azərbaycan liderləri arasında 10 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar və 26 noyabr 2021-ci il tarixli sazişlərin, o cümlədən Cənubi Qafqazda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin bərpasına dair tədbirlərin ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin delimitasiyası prosesinin mümkün qədər tez başlanmasına yönəlmiş addımlar müzakirə edilib. Bundan əlavə, regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi, uzunmüddətli sülh və əməkdaşlıq münasibətlərinin qurulması səyləri ilə bağlı digər məsələlər də gündəmə gətirilib”. Bu açıqlama bir daha təsdiq edir ki, Rusiya Ermənistandan üçtərəfli bəyanatların şərtlərinin icra edilməsini istəyir. Bu da tamamilə Azərbaycanın maraqlarına uyğundur. Azərbaycan bəyanatların icrasında Rusiyanın da Ermənistana təzyiq kartlarını işə salmasına nail olur.
Ermənistanı Azərbaycanın Rusiya ilə imzaladığı son sənədlə bağlı narahat edən daha hansı məqamlar ola bilər?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya ilə Azərbaycan arasında Bəyannamənin imzalanması ümumilikdə müsbət haldır: “Çünki müasir dönəm üçün əməkdaşlığın bütün spektrlərini əhatə edir. Bu sənədin bizim üçün əhəmiyyəti həm də budur ki, Rusiya bizim ərazi bütövlüyümüzü tanıyır. Üçüncü tətəfdən müdaxilələrin olacağı halda, Rusiya tərəfinə müdafiə üçün əsaslar verir. Bəyannamə mövcud beynəlxalq münasibətlərin aspekti olan bütün baza sənədləri özündə ehtiva edir. Eyni zamanda tərəflərə öhdəliklər və məsuliyyətlər verir. Bu məsələdə Ermənistanı narahat edən məqamlar var. İqtisadi narahatlıq bundan ibarətdir ki, 44 günlük müharibədən sonra Rusiya şirkətlərinin də bərpa işlərində geniş iştirakı gözlənilir. Siyasi aspekti isə budur ki, bu müddət ərzində Ermənistan üzvü olduğu KTMT-ni prosesə cəlb edə bilmədi. Müttəfiqlik sənədi Ermənistanı bu manevrlərdən də məhrum edəcək. Çünki Rusiya ilə münasibətdə, tam oxşar olmasa da, eyni pozisiyalarda oluruq. Bu da Ermənistanın Rusiya kartından istifadəsi şansını sıfıra endirir. Zaman seçimi ilə bağlı isə onu deyə bilərəm ki, bu sənədin imzalanması ilə bağlı hazırlıqlar uzun müddətdir ki, davam edir. Güya Azərbaycan bu gedişi ilə “Ukraynanı yox, Rusiyanı seçdi” kimi tezisləri də əsasən erməni təbliğat maşını tirajlayır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
