Ermənilərin Qafqaza, xüsusən də Azərbaycan ərazilərinə gəlmə olduqları və bizim tarixi torpaqlarımızda özlərinə dövlət qurduqları barədə faktları bütün dünya bilsə də, nədənsə, etiraf edilmir.
Ermənistan adlı dövlətin 1918-ci ilin mayına qədər mövcud olmadığını təsdiqləyən minlərlə sənəd var. 1918-ci ildə Fransada çap edilən bir xəritə isə ermənilərin bizim bölgəyə yad olduqlarını tamamilə təsdiqləyir. Belə ki, 1918-ci ildə Fransa tərəfindən təsdiq və çap edilmiş Azərbaycan xəritəsi yayılıb. 1918-ci ildə Fransada çap olunan xəritədə, ümumiyyətlə, Ermənistan adlı dövlət, vilayət yoxdur, heç erməni adı çəkilməyib. Ancaq Azərbaycan - Bakı, Gəncə, Naxçıvan və sair torpaqlarımız bu xəritədə öz əksini tapıb. Fransada nəşr edilən xəritədə Azərbaycan torpaqları və onunla sərhəd olan Dağıstan, Gürcüstan və sair əks olunub, amma burada Ermənistan adlı dövlət yoxdur.
Bu faktın özü ermənilərə vurulan ağır bir zərbədir, eyni zamanda da onların yüz ildən çoxdur ortaya atdıqları xəstə iddialarının əsassız olduğunun sübutlarından biridir.
“1918-ci ilin may-iyununa qədər istər Fransada, istər ABŞ-da, istərsə də başqa ölkələrdə çap olunan kitablarda, xəritələrdə...”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru Vaqif Abışov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, dünyanın müxtəlif ölkələrində çap olunan bu kimi xəritələri təbliğ etməli, yenidən nəşr edərək yaymalıyıq. V.Abışov hesab edir ki, 1918-ci ilin mayına qədər bu ərazilərdə erməni dövləti olmadığını sübut edən xəritələr, sənədlər çoxdur və biz onlardan istifadə etməliyik. “İstər 1918-ci ildə Fransada çap olunan və üzə çıxarılan xəritədə, istərsə də Misirdə nəşr edilən xəritədə, bütövlükdə isə 1918-ci ilin may-iyun ayına qədər dünyada nəşr edilən bütün xəritələrdə Ermənistan ola bilməz. Çünki, ilk növbədə, ərazilərimizdə xanlıqlar olub, İrəvan xanlığı, Gəncə xanlığı, Bakı xanlığı və s. Çar Rusiyası dövründə isə quberniyalar yaranıb. Yəni bu baxımdan, həm bu xəritələrdə, həm də Çar Rusiyası ilə bağlanan müqavilələr əsasındakı inzibati ərazi bölgülərində erməni məsələsi yoxdur. 1918-ci ilin may-iyununa qədər istər Fransada, istər ABŞ-da, istərsə də başqa ölkələrdə çap olunan kitablarda, xəritələrdə Ermənistan adı yoxdur, bu da erməni dövlətinin ərazilərimizdə 1918-ci ilin 28 may tarixindən sonra yarandığını göstərir. Biz 1918-ci ildə Fransada təsdiqlənərək çap olunan və bu gün üzə çıxarılan xəritədən təbliğat vasitəsi kimi daha geniş şəkildə istifadə etməliyik, edirik də. Erməniləri ifşa edən 100 illik xəritələrin dünya çapında yenidən nəşr edilməsi olduqca vacibdir. Bu xəritələr tərəfimizdən çap edilib təkrar yayılmalıdır ki, buyurun, bu xəritələrə baxın, Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiası qaldırmağa, Fransanın da erməniləri müdafiə etməyə haqqı yoxdur”.
V.Abışovun sözlərinə görə, eyni zamanda da 100 illik xəritələrdən açıq görsənir ki, heç beynəlxalq təşkilatların da erməniləri, Ermənistanı müdafiə etməyə haqqı yoxdur. Onun qeyd etdiyinə görə, dünya elə bu xəritələrdən açıq görməlidir ki, bu ərazilər bizim olub və indiki Ermənistan dövləti ərazilərimizdə qurulub, sonrakı mərhələlərdə torpaqlarımızdan ermənilərə pay çıxılıb. “Əvvəlcə 9 min kvadratkilometr, Sovet dövründə isə 27,2 min kvadratkilometr ərazi Azərbaycandan zorla alınaraq ermənilərə verilib. Bu azmış kimi, yenə də Azərbaycana qarşı əsassız ərazi iddiaları qaldırırlar. Erməniləri ifşa etmək üçün əlimizdə kifayət qədər tutarlı sənəd, xəritə var. Bunlar təkrar nəşr edilib yayılmalıdır” - deyə V.Abışov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
