Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın Laçın rayonunun Ermənistanla sərhəd ərazilərində öz dövlət sərhədini bərpa etməsi gərginliyə səbəb olub. Daha doğrusu, ermənilər tərəfindən süni şəkildə belə gərginlik yaradılıb.
Bu haqda danışmazdan öncə qeyd edək ki, yüksək dağlıq ərazilərdə qarın əriməsi və hava şəraitinin yumşalması ilə Azərbaycan sərhədçiləri ölkəmizə aid olan Qaragöl dövlət qoruğu ətrafında mövqe tutub. Erməni tərəfi isə bunu “Ermənistan ərazisinə müdaxilə” kimi qiymətləndirərək hay-küy qaldırıb, təxribatçı bəyanatlar səsləndirib. Erməni lobbisinin təsiri altında olan bəzi xarici qüvvələr, xüsusən də Fransa hökuməti məsələ ilə bağlı qərəzli, birtərəfli mövqe sərgiləyir. Amma reallıq budur ki, Azərbaycan qeyd edilən məsələdə tam haqlı tərəfdir və Ermənistanın beynəlxalq səviyyədə tanınan sərhədinə heç bir müdaxilə etməyib. Bunu Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Leyla Abdullayevanın son açıqlamaları da təsdiq edir. Leyla Abdullayeva bəyan edib ki, Azərbaycanın Ermənistanın “suveren ərazilərinə” müdaxilə etməsi barədə iddialar tamamilə əsassızdır. Onun sözlərinə görə, əslində Azərbaycan beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərini bərpa edir və bu, texniki prosesdir, siyasiləşdirilməli deyil: “Əvvəla onu vurğulamaq istərdim ki, sərhəd məsələlərinin kökündə duran səbəb Ermənistanın 2020-ci il noyabrınadək Azərbaycan ərazilərini qanunsuz işğal altında saxlaması olub. Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərini pozan məhz Ermənistandır. Azərbaycan yalnız beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərini bərpa edir. Rəsmi açıqlamalarımızda artıq bildirildiyi kimi, Ermənistanla sərhəd olan Azərbaycanın azad edilmiş bölgələrində hava şəraitinin mülayimləşməsi ilə əlaqədar, Azərbaycan özünün ərazi bütövlüyü çərçivəsində həyata keçirilən sərhəd mühafizə sisteminin gücləndirilməsi işini davam etdirir. Bu proses Ermənistanla Azərbaycan arasındakı sərhəd xəttini təyin edən, tərəflərin hər birində olan xəritələr əsasında həyata keçirilir”. Onun sözlərinə görə, rəsmi Bakı hər zaman beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və toxunulmazlığına hörmət edib. Nazirliyin nümayəndəsi bildirib ki, sərhəd demarkasiyası və delimitasiyası ikitərəfli məsələdir, olduqca mürəkkəb və texniki bir prosesdir. Leyla Abdullayeva xatırladıb ki, sərhəddə gərginlik yaranan kimi Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəhbərliyi dərhal bölgəyə səfər edib, qarşı tərəfin sərhədçiləri ilə danışıqlara başlayıb. Hazırda vəziyyəti normallaşdırmaq üçün müvafiq addımlar atılır. Mübahisə və gərginlik predmetinə çevrilmiş, yüksək dağlıq ərazilərdə, İşıqlı dağında, dəniz səviyyəsindən 2658 metr yüksəklikdə yerləşən Qaragöl gölünü də əhatə edən ərazilər əslində Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 17 noyabr 1987-ci il tarixli qərarı ilə yaradılan Qaragöl Dövlət Qoruğunun ərazisidir. Lakin seçkilər ərəfəsində olan Ermənistan bu reallığı qəbul etmək istəmir. Bu fonda Ermənistan mediası yalan iddialar irəli sürərək, Azərbaycan ordusunun dövlət sərhədinin demarkasiyası nəticəsində, guya Gorus istiqamətində 3 kilometr irəlilədiyini yazır. Ermənilərin hay-küy salmasının səbəbi Gorusun içməli suyunun böyük hissəsinin bu göldən təmin edilməsidir. Sərhədin bərpası ilə Gorus rayonu ciddi su problemi ilə üzləşə bilər, o cümlədən, illərdir qurulan infrastruktur da əllərindən çıxacaq. Bununla yanaşı, Azərbaycan ordusunun Sisian rayonuna nəzarəti güclənə bilər. Erməni ekspertlər bildirir ki, Azərbaycanın Sisian rayonuna nəzarətinin güclənməsi Zəngəzuru şimaldan nəzarətə alması deməkdir. Yaranmış vəziyyətdə Azərbaycan üçün maraqlı məqam Rusiya hərbçilərinin bölgədə prosesi nizamlamasına nail olmaqdır.
Belə bir vaxtda Ermənistanın “Verelq” saytı öz mənbələrinə istinadən bildirir ki, Gümrüdəki 102-ci bazanın qüvvələri Zəngəzura atılır: “Çoxları mayın 14-də Rusiyanın Cənub Hərbi Dairəsinin komandanı Aleksandr Dvornikovun Ermənistana gəldiyini gözdən qaçırdı. O, artıq müdafiə naziri səlahiyyətlərini icra edən Vaqarşak Arutyunyanla görüş keçirib. 102-ci baza Dvornikova tabedir. O, bu bazanın fəaliyyətini koordinasiya edir”. Qeyd edək ki, 102-ci bazanın Zəngəzurda dayaq məntəqəsinin yaradılması qərarının qəbul edildiyini Nikol Paşinyan bir müddət öncə bəyan etmişdi. Ekspertlər hesab edir ki, sərhədlərin müəyyən edilməsində Azərbaycan ruslarla daha yaxşı anlaşacaq. Çünki ruslar da sərhəd məsələsində sovet dövründə buraxılan xəritələrdən istifadə edir. Həmin xəritələr isə Qaragöl gölünün məhz Azərbaycana aid olduğunu təsbit edir. Azərbaycan ordusunun ehtiyatda olan general-leytenantı Yaşar Aydəmirov isə bildirir ki, Azərbaycan güc yolu ilə də istəyinə çatmaq haqqını özündə saxlayır: “Sözsüz ki, Qarabağ cəbhəsində hər an antiterror əməliyyatları ola bilər. Çünki Qarabağ ərazilərində ermənilərin bəzi bölmələri hələ də qalır. Ərazinin tam nəzarətə götürülməsi və Zəngəzur dəhlizinin Azərbaycan tərəfinin nəzarətinə keçməsilə kommunikasiyaların açılmasını təmin etmək üçün orada da əməliyyat keçirilə bilər. Ermənilər kaputilyasiya aktının tələblərini yerinə yetirməsələr, Qarabağ ərazisində də antiterror əməliyyatlarının keçirilməsi mümkündür”.
Nahid SALAYEV
