Məlum olduğu kimi, Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Ermənistanın paytaxtı İrəvanda rəsmi səfərdə olub. Səfər çərçivəsində Lavrov baş nazir Nikol Paşinyan və erməni həmkarı Ara Ayvazyanla görüşüb. Daha sonra birgə mətbuat konfransı keçiriblər.
Maraq doğuran məsələlərdən ən başlıcası Lavrovun səfərinin əsas məqsədidir. Çünki o, İrəvandan sonra mayın 10-11-də Bakıda səfərdə olacaq. İrəvan səfərindən əvvəl Rusiya XİN-in rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova görüşlərdə ikitərəfli və regional əməkdaşlıq məsələlərini, həmçinin, beynəlxalq aləmdə qarşılıqlı fəaliyyətin geniş spektrini hərtərəfli nəzərdən keçirmək planlaşdırıldığını qeyd edib. Bununla belə, o, səfər çərçivəsində baş tutacaq müzakirələrdə Dağlıq Qarabağla bağlı bəyanatların prioritet olacağını bildirmişdi. Ümumilikdə, səfər zamanı əsasən Qarabağ məsələsinin müzakirə olunduğu aydın görünürdü. Lavrov qeyd etdi ki, Dağlıq Qarabağda vəziyyət normallaşıb, əhəmiyyətsiz insidentlər rus sülhməramlıları tərəfindən operativ və səmərəli şəkildə nizamlanır. Lavrov, həmçinin, bildirdi ki, baş nazir müavinləri səviyyəsində üçtərəfli işçi qrup aktiv işləyir: “Biz bu işin bundan sonra da davam etdirilməsində və Cənubi Qafqazın sabit iqtisadi inkişafının təmin edilməsi üçün Bakı və İrəvan arasında dialoq qurulmasına şərait yaratmasında maraqlıyıq”.
Belə görünürdü ki, Lavrov daha çox kommunikasiya xətlərinin açılmasının tezləşdirilməsində maraqlıdır. Çünki bu, Rusiya üçün də çox vacibdir. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, Lavrov İrəvandan Moskvaya qayıtdı. Bu o deməkdir ki, İrəvan səfərinin nəticələrinin Kremldə müzakirəsindən sonra Bakıya səfər edəcək.
Bütün hallarda, Lavrovun regiona səfərinin əsl məqsədləri nədir?
“Qarabağ məsələsinin tənzimlənməsini kommunikasiya xətlərinin açılmasından sonrakı dövrə saxlamaq istəyir”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun sözlərinə görə, Lavrovun regiona səfəri Rusiyanın geosiyasi maraqları ilə bağlıdır: “Məsələ ondadır ki, ötən il baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi bölgədəki geosiyasi reallıqları xeyli dəyişdi. Azərbaycan ərazilərini işğaldan azad etdi. Eyni zamanda, sülhməramlı adı altında Rusiya qüvvələri Qarabağa yerləşdi. Ermənistan seçki ərəfəsində olduğu üçün bir sıra məsələlər seçkidən sonra müzakirə olunacaq. Ancaq görünən odur ki, Rusiya Ermənistanda Qərbyönümlü qüvvələrin hakimiyyətə gəlməsini istəmir. Ən azından, Rusiya koalision hökumətin Ermənistanda qurulmasında maraqlıdır. Seçkidən sonra Ermənistanla münasibətlərin hansı istiqamətdə olacağı ilə bağlı məsələlər Rusiyanın diqqət mərkəzindədir. Bütün hallarda, geosiyasi maraqların təmin olunması və Rusiyanın bölgə ilə bağlı prioritetlərinin irəli sürülməsi səfərin əsas motivini təşkil edir. İstisna deyil ki, Rusiya iş adamlarının Ermənistan iqtisadiyyatı ilə bağlı maraqları da müzakirə oluna bilərdi. Ancaq bu elementlər özünü göstərmədi. Lakin Rusiya bölgədə nüfuzunu saxlamaqla nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin açılmasında maraqlıdır. Rusiya başa düşür ki, bu, digər bölgə dövlətləri olan İran və Türkiyənin də maraqlarına cavab verən geosiyasi bir layihədir. Ancaq Rusiya bu layihələrin icrasına Birləşmiş Ştatları buraxmaq istəmir. Kreml Qarabağ məsələsinin tənzimlənməsini kommunikasiya xətlərinin açılmasından sonrakı dövrə saxlamaq istəyir”.
Politoloq hesab edir ki, Ermənistandakı seçkidən sonra bir sıra məsələlər aydınlaşacaq.
Vidadi ORDAHALLI
