Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçilik missiyasını yerinə yetirən ATƏT-in Minsk Qrupu uzun illər ərzində fəaliyyət göstərsə də, ona göstərilən etimadı doğrulda bilmədi. Əvəzində Azərbaycan cəmi 44 günlük müharibə ilə Qarabağ münaqişəsinin tarixə qovuşmasına nail oldu.
Lakin postmüharibə dönəmində diqqətçəkən məqam yenə də bəzi dünya dövlətlərinin ikili siyasətdən yaxa qurtara bilməyərək, Ermənistana dəstək missiyasını davam etdirməsidir. Bu mənada, yenə erməni sevgisini ortaya qoyan Fransanın bəzi rəsmilərinin son addımları təəssüf doğurmaya bilməz. Xatırladaq ki, bu günlərdə Fransa Milli Assambleyasının deputatı Fransua Pupponin Azərbaycan ərazisində terror və diversiya fəaliyyəti həyata keçirməyə cəhd göstərmiş erməni diversantlardan ibarət qrupun üzvlərini “hərbi əsir və dinc sakinlər” kimi qələmə verən qətnamə layihəsi təqdim edib. Halbuki, rəsmi Bakı dəfələrlə bəyan edib ki, Azərbaycanda erməni hərbi əsir yoxdur, sadəcə, erməni diversantlar var. Rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko da bildirir ki, Fransada ikili yanaşma nümayiş etdirilir: “Bu mənada, çox vaxt Fransa prezidenti Emmanuel Makronun çıxışlarına qulaq asanda belə bir təəssürat yaranır - Makron dövlət kimi Fransanı təmsil edir, yoxsa Fransadakı erməni diasporunu? Bəlkə Fransa prezidenti deyil, Fransanın erməni birliyinin prezidentidir? Rəsmi Parisin siyasəti tamamilə destruktivdir”. Onun sözlərinə görə, Fransanın Ermənistandakı radikal qüvvələri dəstəkləməsi təhlükəli haldır: “Yaxın və Orta Şərq ölkələrindən olan erməni terrorçuları Ermənistana gəlib, orada leqallaşır. Təəssüf ki, onlar gələrkən Yaxın Şərqdə məşhur olan terror texnologiyalarını da özləri ilə gətirirlər. Erməni terror təşkilatları, Moskva metrosunda partlayış törədən erməni terrorçuları bizim yadımızdadır. Təəssüf ki, bu yanlış təcrübə indiyədək davam edir. Ona görə də, rəsmi Parisin Ermənistanın təhrik edilməsi, İrəvandakı radikal qüvvələrin dəstəklənməsi ilə bağlı siyasəti tamamilə destruktiv xarakter daşıyır. Fransa ATƏT-in Minsk Qrupunun üzvü olması üçün mənəvi haqqını itirib”.
Parisin erməni separatçılarını dəstəkləməsi Fransanın özündə də narazılıqla qarşılanır. Elə bu günlərdə Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsi ilə bağlı Fransa hökumətinə 22 fransalı vəkil tərəfindən petisiya ünvanlanıb. Burada fransız vəkillər Qarabağda beynəlxalq hüquqa riayət olunmasını tələb edir. Paris və Marsel şəhərlərinin Vəkillər kollegiyalarının bir qrup üzvü Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı əvvəlki illərdə BMT Təhlükəsizlik Şurası və digər beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qəbul edilmiş qətnamələri sadalayaraq, Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olduğunu bir daha xatırladıb, Fransanın özünün dəfələrlə səs verdiyi, beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında tərtib edilmiş bu qətnamələrə riayət olunmasının vacibliyini diqqətə çatdırıblar. Fransız vəkillər hökuməti beynəlxalq hüquqa riayət etməyə çağıraraq, Cənubi Qafqaz regionunda sülh, təhlükəsizlik və inkişafın qorunub saxlanmasında məhz beynəlxalq hüquqa hörmət olunmasının vacibliyini bildiriblər. Vəkillər müraciətlərində bəzi fransız deputat, mer və siyasətçilərin Azərbaycana və xalqımıza qarşı qanunsuz, təcavüzkar və məsuliyyətsiz hücumlar etməklə Fransanın nüfuzuna və etibarına, eləcə də Cənubi Qafqaz regionunda davamlı sülh və inkişafa xələl gətirdiklərini də qeyd ediblər. Onlar Fransa hökumətini 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında imzalanmış üçtərəfli bəyanatı dəstəkləməyə çağırıblar. Həmçinin fransız vəkillər, BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq, dövlətlər arasında dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərilə bağlı Beynəlxalq Hüququn Prinsiplərinə dair Bəyannamə əsasında diplomatik əlaqələr qurmaqda Ermənistan və Azərbaycanı fəal şəkildə dəstəkləməyi tələb ediblər.
Petisiyada dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, eləcə də beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığı prinsiplərinə qarşılıqlı hörmət edilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Eyni zamanda, Ermənistan və Azərbaycana qarşı balanslı münasibəti təmin etmək məqsədilə münaqişə zamanı zərər çəkmiş azərbaycanlı məcburi köçkünlərə və mülki qurbanlara da humanitar yardım göndərilməsi tələb olunub. Fransız vəkillər hökuməti Azərbaycan hökuməti ilə əməkdaşlıq edərək, Ermənistanla Azərbaycan arasındakı münaqişə, ərazilərimizin işğalı zamanı mədəni irsimizə vurulmuş ziyanın qiymətləndirilməsi, eləcə də "Silahlı münaqişə zamanı mədəni dəyərlərin qorunması haqqında” 1954-cü il Haaqa Konvensiyasının digər müddəalarının pozulmasını müəyyən etmək məqsədilə UNESCO-nun nümayəndə heyətinin Azərbaycana göndərilməsini təşviq etməyə çağırıblar. Fransanın bir sıra şəhərləri ilə Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejim arasında imzalanmış "dostluq xartiyaları"nın ləğvində Azərbaycanı müdafiə edən vəkil Olivye Pardo qeyd edir ki, vəkillər ədaləti müdafiə edir. Onun sözlərinə görə, bir sıra fransalı parlamentari, şəhər meri, hökumət nümayəndəsinin nümayiş etdirdiyi ermənipərəst mövqe yolverilməzdir: "Bütün bunlar, ən azından, Fransanın ATƏT-in Minsk Qrupundakı fəaliyyətinə ziddir. Fransa həm iki ölkə arasında vasitəçi rolunu oynaya, həm də Ermənistanın tərəfini tuta bilməz. Fransa Azərbaycanla Ermənistan arasında balanslı mövqe tutmalıdır. Bu mövqe isə beynəlxalq hüquq normalarına uyğun gəlməlidir".
Pardo Fransada fəaliyyət göstərən erməni diaspor təşkilatları tərəfindən təhdidlərə məruz qaldığını da bildirib: "Biz Fransanın bir sıra şəhərləri ilə Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejim arasında imzalanmış "dostluq xartiyaları"nın ləğvinə nail olmuşuq. Çünki bu xartiyaların heç bir hüquqi dəyəri yoxdur. Biz prefekturaların qanuna əsaslanaraq ərzilərindəki şəhər meriyalarını məhkəməyə vermələrini və bu xartiyaları ləğv eləmələrini bacardıq. Biz bu yoldan dönməyəcəyik, sonuncu xartiya ləğv olunanadək işimizi davam etdirəcəyik. İndiyədək bu məsələdə istər inzibati prefekturaların, istərsə də məhkəmələrin qərarları istisnasız xeyrimizə nəticələnib. Biz bu yolda böyük maneələrlə qarşılaşmışıq. Fransada fəaliyyət göstərən erməni assosiasiyaları bizi hədəfə alıb, ofisimə təhqiramiz ifadələr yazıblar, mənə hətta təhdidlər belə olub. Lakin bütün bunlar bizi qorxuda bilməyib. Çünki biz ədaləti müdafiə edirik. Əksinə, bütün bunlar bizim əqidəmizi daha da möhkəmləndirib və bizə işimizdə daha artıq stimul verib. Fransa cəmiyyətində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə qeyri-obyektiv yanaşma mövcuddur. Görünür, onlar Qarabağın tarixini unudublar. Hətta qanunsuz işğalın nə olduğunu onlara xatırlatmaq lazımdır. Beləliklə, siyasi, diplomatik reallıqlarla yanaşı, məsələnin hüquqi tərəfinə də bir daha aydınlıq gətirməyə ehtiyac duyduq. Bütün bunları nəzərə alaraq, hüquqşünaslar petisiya imzalamağa qərar verdilər və bu da çox uğurlu oldu".
Samirə SƏFƏROVA
