Bu gün beynəlxalq hüquqa, demokratik dəyərlərə ən çox zərbə vuran Qərb ölkələrinin başında Fransanın gəldiyi heç kimə sirr deyil. Bu ölkə ikili standartlar baxımından da seçilir və bunun real təsdiqini Fransanın ölkəmizə olan qərəzli münasibəti fonunda görmək mümkündür.
Rəsmi Paris Minsk Qrupunun həmsədri kimi ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində heç bir real addım atmayıb. Eyni zamanda, başa çatan Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı da yenə obyektiv mövqe sərgiləməyərək, daha çox əvvəlki qaydada erməni tərəfinin mövqeyini dəstəkləyir. Ermənistan da Fransa və digər Avropa ölkələrindəki xristianların dəstəyini almaq üçün Qarabağ böhranına dini və mədəni don geyindirməyə çalışaraq, onu dinlərarası qarşıdurma kimi təqdim etmək istəyir. Paris bu məsələdə də ermənilərə dəstək verir. Bu günlərdə Ermənistanda səfərdə olan Fransa Senatının sədri Jerar Larşenin açıqlamaları da bunu təsdiq edir. O, heç bir fakta əsaslanmadan Dağlıq Qarabağda erməni mədəni irsinin guya dağıdıldığı iddiası ilə çıxış edir. Halbuki, bu xüsusda hansısa real fakt yoxdur və Azərbaycana qarşı səsləndirilən ittihamlar qəbuledilməzdir. Eyni zamanda, Minsk Qrupunun həmsədri kimi Fransanın üzərinə götürdüyü öhdəliklərlə qətiyyən uzlaşmır.
Reallıq odur ki, bu gün Fransada bir çox senator, deputat, bələdiyyə sədri, siyasətçilər, jurnalistlər erməni icmasının maraqlarını irəli sürür. Bu da onların Fransada erməni lobbisinin təsir dairəsində olmasından irəli gəlir. Ən dəhşətlisi isə odur ki, onların fəaliyyətləri beynəlxalq hüquqa, Fransa qanunlarına zidd olaraq həyata keçirilir. Hər halda, Fransa yerli hakimiyyət orqanlarının qanunazidd fəaliyyət göstərərək Qarabağdakı qanunsuz rejimlə 27 müqavilə imzalaması da bunun təsdiqidir. Ekspertlər qeyd edir ki, , Fransanın seçkili məmurları erməni icmasının əlində girovdur. Elə bu səbəbdən 44 günlük müharibə zamanı Fransa Ermənistanın tərəfində olduğunu açıq-aydın göstərdi. Fransa hökuməti və parlamentinin bəzi üzvlərinin Vətən müharibəsi günlərində nümayiş etdirdiyi ədalətsiz və birtərəfli mövqe təbii olaraq Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin mənfi iz buraxıb. Xalqımız ötən il Fransa Senatı və Milli Assambleyasının Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsindəki separatçı rejimin tanınması ilə bağlı qəbul etdiyi qərarları unutmayıb. Bunların fonunda Fransa Senatı sədrinin açıqlamaları postmüharibə dövründə də Parisin qeyri-obyektiv mövqe tutduğunu göstərir.
Ekspertlər hesab edir ki, Fransanın addımları postkonflikt dövründə Azərbaycan və Ermənistan xalqları arasında qarşılıqlı dialoq mühitinin formalaşmasına, davamlı sülh səylərinə də ciddi zərbədir. Azərbaycan haqlı olaraq ATƏT-in Minsk Qrupunun 3 həmsədrindən biri olan Fransadan balanslaşdırılmış, ədalətli mövqe gözləyir. Fransa rəsmilərinin açıqlamaları isə bu ölkənin Azərbaycanla Ermənistan arasında əlaqələrin bərpasında, etimad mühitinin formalaşmasında, davamlı sülhün təmin edilməsində maraqlı olmasına ciddi şübhələr yaradır. Bu hal həm də Fransanın öz maraqlarına ziddir. Belə ki, Azərbaycan Fransa üçün regionda daha güclü iqtisadi tərəfdaş ola bilər. Lakin bunun üçün Parisin səmimi və konstruktiv davranması günün tələbidir. Bunu, hətta fransız mediası da etiraf edir. Fransanın məşhur “Le Monde” nəşrinin bu günlərdə dərc etdiyi yazıda da bildirilir ki, 44 günlük müharibə Azərbaycanla Fransa arasındakı ikitərəfli münasibətlər praktikasını pozub: “Müharibə vaxtı rəsmi Ankara Bakıya qəti hərbi və diplomatik dəstək təklif edib, Paris isə daha çox İrəvana meyl edib. Bu fonda indi Fransanın iri şirkətləri Qarabağın yenidən qurulması üçün iddialı layihələrdən məhrum olacaqlarından ehtiyatlanırlar. Azərbaycan-Fransa Ticarət və Sənaye Palatasının idarə heyətinin sədri Teybə Quliyeva bildirir: "Fransız şirkətlərinin təklifləri daha cazibədar olsa da, yeni müqavilələr gözləməyə dəyməz. Bu yalnız emosional reaksiya deyil, etibar məsələsidir. Siyasi vəziyyət dəyişsə, fransızlar orada qalacaqmı? Bu kədərlidir, çünki iki ölkə arasında əməkdaşlıq potensialı çox yüksəkdir. İyirmi illik səylərin heç nəyə gətirib çıxarmaması hissi yaranır". SUEZ Şirkətinin Mərkəzi Asiya və Qafqaz üzrə direktoru Alen Karbonel deyib: "Bizim layihələrimiz bloklanıb və ya çox yavaş-yavaş inkişaf edir". Fransa parlamentinin deputatı Frederik Düma hesab edir ki, Fransa-Azərbaycan münasibətlərini bərpa etmək lazımdır. O etiraf edir ki, Frsansa parlamentinin bəzi təşəbbüsləri obyektiv səbəblərdən Azərbaycan ictimaiyyəti tərəfindən pis qəbul edilib”.
İndi bu vəziyyətdə Fransa Senatının sədri Jerar Larşenin açıqlamaları Bakı-Paris münasibətlərinə zərbə vurur. Digər tərəfdən ekspertlər hesab edir ki, Fransa öz daxilində üzləşdiyi irqçilik, dözümsüzlük problemlərinin həllinə daha çox diqqət etməlidir. Belə ki, Fransada istefada olan yüzdən çox general və zabit prezident Emmanuel Makrona ölkədə irqi ayrıseçkilik müharibəsi, dövlət çevrilişi təhlükəsi barədə açıq xəbərdarlıq məktubu göndərib. Məktubu “Valeurs actuelles” həftəlik jurnalı dərc edib. Məktubda müəlliflər bildirib ki, Fransa konstitusiyasına zidd fəaliyyət göstərən dini fanatlar və “islamçılar” ölkədə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi yaradır: “Zorakılıq gündən-günə artır”. Onlar bildirib ki, Emmanuel Makronun fəaliyyətsizliyi səbəbindən dövlət çevrilişi də baş verə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, müraciət müəllifləri bununla Fransada dini ayrıseçkilyi və milli ədavəti təbliğ edir.
Ramil QULİYEV
