Uzun illər saxta “erməni soyqırımı” iddialarından Türkiyə dövlətinə qarşı şantaj aləti kimi istifadə edən ABŞ 24 aprel 2021-ci il tarixində prezident səviyyəsində “soyqırım” ifadəsini dilə gətirdi.
Buna qədər elə ABŞ-ın təhriki və təsiri altında onun islamafobiyadan və türkafobiyadan ciddi əziyyət çəkən müttəfiqləri də daxil olmaqla otuz dünya dövləti parlament və ya dövlət səviyyəsində bu saxta “soyqırım”ı tanımışdı. Ancaq bu nəyisə dəyişə bilməyib. Görünən odur ki, son zamanlar Türkiyənin Avrasiyada artan rolu okeanın o tayında əyləşən bir çoxunun qorxulu kabusuna çevrilib. Baydenin “soyqırım” ifadəsindən istifadə etməsi Türkiyəyə qarşı uğursuz təzyiq cəhdidir. Bu gün Türkiyə bir çoxunun təsəvvür etməyəcəyi qədər güclənib, inkişaf edib. Ankaranın Şimali və Mərkəzi Afrikadan tutmuş, Suriya, İraq, Azərbaycan, Mərkəzi Asiyada artan gücü Vaşinqtonu narahat edir. Baydenin bu qərarı həm də Türk dünyasına qarşıdır. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan Baydenin bəyanatından sonra Türkiyəyə dəstək verən ilk ölkə oldu. Baydenin açıqlamasından bir qədər sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında telefon danışığı baş tutdu. Telefon danışığı əsnasında dövlət başçıları Baydenin qondarma “erməni soyqırımı” ilə əlaqədar verdiyi bəyanatı qınayıblar. Azərbaycan Prezidenti bu qərarın yanlış olduğunu qeyd edib, onu tarixi səhv adlandırıb. Dövlət başçısı Azərbaycanın bu bəyanatı qəbuledilməz hesab etdiyini vurğulayıb. Ancaq Azərbaycandan başqa digər türkdilli ölkələr qondarma “soyqırım”a etiraz etmədilər. Dövlət səviyyəsində buna etiraz yoxdur. Heç ölkələrin ictimai birlikləri səviyyəsində də bu özünü göstərmədi. Türkdilli ölkələr niyə passivdirlər?
“Bu və digər amillər Türkiyə ilə həmrəylik göstərməyə mane olur”
Məsələyə münasibət bildirən Yeni Yol Partiyasının sədri Ramil Hüseynov digər türkdilli ölkələrin baş verənləri susqunluqla izləməsini bir sıra faktorlarla əlaqələndirdi: “Əvvəla Orta Asiyadakı türkdilli ölkələrin Baydenin məlum bədnam qərarını görməzdən gəlməsi və bunu qınamamaları təəssüf doğurur. Halbuki, bu, təkcə Türkiyəyə yönəlik addım deyil. Baydenin saxta “soyqırım” açıqlaması, ümumilikdə, Türk dünyasına qarşı yönəlmiş yanaşmadır. Üzücü hal ondan ibarətdir ki, Azərbaycan xaric, digər türkdilli ölkələr zaman-zaman belə biganə mövqe sərgiləyiblər. Fransada Türkiyəyə qarşı analoji qərarlar veriləndə Orta Asiya ölkələri buna etiraz etmədilər. Orta Asiyanın türkdilli ölkələrinin qondarma “genosid”lə bağlı susqun mövqe sərgiləməsinin bir neçə səbəbi var. Bunun bir səbəbi onunla bağlıdır ki, bu ölkələr uzun illər Rusiyanın müstəmləkəsi olublar. Rusiya hər vasitə ilə bu ölkələrdə milli dəyərləri yox etməyə çalışıb. Xüsusən də Qırğızıstanda Rusiyanın təsirləri daha çox özünü göstərir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Orta Asiya ölkələrində müəyyən sayda ermənilər də yaşayırlar. Digər bir səbəbi onunla bağlıdır ki, sözügedən türkdilli dövlətlər Ermənistanla müəyyən birliklərdə təmsil olunurlar. Söhbət ondan gedir ki, bir sıra türkdilli dövlətlər Avrasiya İqtisadi İttifaqının, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvüdürlər. Hansı ki, hər iki təşkilatda Ermənistan təmsil olunur. Bu və digər amilllər Türkiyə ilə həmrəylik göstərməyə mane olur. Ancaq, istənilən halda, bu cür mövqe qəbuledilməzdir”
Partiya sədri hesab edir ki, tükdilli ölkələr qondarma “genosid” məsələsində ortaya mövqe qoymalıdırlar.
Vidadi ORDAHALLI
