Məlum olduğu kimi ABŞ Prezidenti Co Bayden 24 apreldə qondarma "erməni soyqırımı" ilə bağlı ənənəvi çıxışında 1915-ci ildə Osmanlıda baş verən hadisələr barədə "soyqırım" ifadəsi işlədib.
Hələ ABŞ prezidentliyinə namizədliyi dövründə seçki kampaniyası zamanı prezident seçiləcəyi təqdirdə qondarma “erməni soyqırımı” nı tanıyacağı ilə bağlı erməni lobbisinə vəd verən Co Baydenin bu ədalətsiz, heç bir tarixi fakta söykənməyən, uydurma və xülya üzərində köklənən yanaşması heç şübhəsiz ki, Türkiyə və ABŞ münasibətlərinə ciddi zərbə vurdu, bunun Azərbaycan üçün də ziyanları az deyil. Co Baydenin bu açıqlamasının tarixi səhv olduğu məlumdur.
Baydenin bu yanlış ifadəni işlətməsinə mövqeyimiz necə olmalıdır? Bunun Azərbaycan və Türkiyə üçün təhlükəsi nə ola bilər? Hər zaman qardaş Türkiyənin yanında olan Azərbaycan ABŞ-la bağlı siyasətinə yenidən baxmalıdırmı? Türkiyə və Azərbaycan birgə bu istiqamətdə hansı addımlar atmalıdır?
“ABŞ-a rəhbərlik edən bir şəxsin bu cür məsuliyyətsiz açıqlama verməsi qəbuledilməzdir”
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı baki-xeber.com-a bildirdi ki, C.Baydenin bu ədalətsiz açıqlamasına emosiyasız münasibət bildirmək çətin olsa da, ona soyuq başla yanaşmaq lazımdır. ABŞ prezidentinin “soyqırım” ifadəsi işlətməsinin heç bir məntiqə, tarixi həqiqətə söykənmədiyini deyən A.Nağı hesab edir ki, C.Bayden özünü tarixi bilgisizliyi, ədalətsiz yanaşması ilə dünyada biabır edib. “ABŞ prezidentinin bu ifadəni işlətməsi heç bir məntiqə sığmır. Bilmirəm, bu ifadəni işlətməsi Baydenin qocalığından irəli gəlir, yoxsa onu buna ermənilər məcbur edib. Amma yerində olmayan, heç bir ölçüyə, məntiqə sığmayan bir davranış oldu. ABŞ-a rəhbərlik edən bir şəxsin bu cür məsuliyyətsiz açıqlama verməsi qəbuledilməzdir. Görünür, ABŞ prezidentində qocalma prosesi çox sürətlə gedir. Bu lap SSRİ-nin son vaxtlarını xatırladır. O vaxt SSRİ qocalmış, ağlını itirmiş qocaların əlində qalmışdı, indi ABŞ da qoca Bayderin əlində qalıb. Belə bir vəziyyətdir. Baydenin bu ifadəni işlətməsindən ABŞ-ın özünün heç bir xeyri olmayacaq. Bu məntiqsiz bir mövqedir. Hər bir ölkənin öz maraqları var və dövlət başçıları da o maraqlardan çıxış etməlidir. Baydenin işlətdiyi “soyqırım” ifadəsi qətiyyən ABŞ-ın dövlət maraqlarına uyğun deyil, erməni lobbisinin maraqlarına uyğundur. Bayden bu səhv addımı ilə ABŞ-ın regionda Türkiyə kimi güclü bir müttəfiqini itirir, arada gərginliklər yaranacaq və itirən ABŞ olacaq. Təbii ki, bundan sonra Azərbaycanla münasibətlər də əvvəlki səviyyədə olmayacaq, çünki Azərbaycan həmişə Türkiyə ilə bir yerdədir”.
A.Nağı hesab edir ki, Azərbaycan və Türkiyənin mövqeyi aydındır, bütövlükdə islam aləmi və türk dünyasının da Baydenin mövqeyinə münasibəti birmənalı olaraq mənfi olacaq. “O, ABŞ-ın dövlət maraqlarını erməni lobbisinə qurban verdi və qoca Baydenin səsləndirdiyi bir məntiqsiz və səhv bir ifadəyə görə ABŞ-ın itirdiyi çox şey oldu. Əlbəttə, Baydenin bu əsassız mövqeyini çox sərt şəkildə qınayırıq. Hesab edirəm ki, dünyanın özündə də buna sərt yanaşmalar olacaq. ABŞ-ın özündə də Baydenin bu mövqeyini sərt qarşılayacaq insanlar az deyil. İrəliləyən günlərdə bu məsələ daha dərindən analiz olunacaq, təhlil ediləcək, bu məsələ ətrafında daha geniş müzakirələr aparılacaq. Türkiyədə ABŞ-ın hərbi bazası vardır. Türkiyə NATO-nun üzvüdür. Yəni bu məsələlərin hamısında Amerika uduzur. O hansı amillərin təsiri altında bu qərarı qəbul edib? Ermənilərin nə gücü var ki, ona təzyiq etsinlər? Onun bu qərarı erməni lobbisinin təzyiqi ilə qəbul etməsi inandırıcı görünmür, burada başqa məsələlər var. Burada Türkiyənin uduzacağı bir şey yoxdur, çünki ədalət Türkiyə tərəfindədir, eyni zamanda Türkiyə onsuz da regionda lider dövlətə çevrilib, dünyada söz sahibidir, Türkiyənin xeyrinə qütbləşmə bir az da artacaq. Türkiyənin ABŞ-a qarşı dayanan böyük dövlətlərlə müttəfiqliyi genişlənəcək, bu əməkdaşlıq daha da sıx olacaq. Türkiyə artıq ABŞ-la münasibətlərinə bir aydınlıq gətirdi. Baydenin bu ağılsız, məntiqsiz ifadəsi Türkiyə ilə gələcək əməkdaşlığa böyük zərbə vurdu”.
A.Nağı hesab edir ki, ABŞ prezidentin bu açıqlaması Türkiyə ilə müttəfiq dövlətlərin daha sıx birləşməsinə şərait yaradacaq. A.Nağı deyir ki, bundan sonra proseslərin hansı formada davam edəcəyi artıq özünü göstərəcək, Amerikada da ağıllı, məntiqli, uzaqgörən siyasətçilər çoxdur, onlar tərəfindən də Baydenin bu açıqlamasına sərt reaksiyalar veriləcəyi gözlənilir.
İradə SARIYEVA
