Rusiyanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı 12 üzvdən ibarət heyəti erməni əsirlər məsələsinin qurumda müzakirəsini dəstəkləməyib. 12 üzvdən beşi məsələnin əleyhinə səs verib, yeddisi isə səsvermədə iştirak etməyib. Ümumilikdə, “əsir” məsələsinin müzakirəsinə 21 nəfər “yox” deyib. 93 nümayəndə məsələnin müzakirəsini dəstəkləyib, 18 nəfər səsverməyə qatılmayıb.
Rusiyadan olan deputatların bu addımı erməni tərəfində bərk məyusluq yaradıb. Erməni analitik Ruben Meqrabyanın fikrincə, erməni əsirlərin Rusiya üçün prioritet olmasıyla bağlı söhbətlər reallığı əks etdirmir: “Buna müxtəlif izahlar verilir, amma böyük anlamda rusların bizim əsirlərin buraxılmasına qarşı çıxması bizi maraqlandırmır. Səbəblər bizi qətiyyən maraqlandırmır və maraqlandırmamalıdır”.
Bununla belə, Rusiyanın nümayəndə heyəti, praktik olaraq, tam heyətlə Türkiyədə demokratiyanın da AŞPA-da müzakirəsinə qarşı çıxıb və bununla rəsmi Ankaranı dəstəkləyib.
Göründüyü kimi, Rusiyanın AŞPA-dakı nümayəndə heyəti ermənilərin anti-Azərbaycan oyununa qatılmayıb. İndiki məqamda Rusiyanın belə bir addım atacağını Ermənistan gözləmirdi. Xüsusən də bir sıra rusiyalı deputatların bunun əleyhinə səs verməsi ermənilər üçün gözlənilməz zərbə olub. Çünki erməni tərəfinin bununla bağlı gözləntisi fərqli idi. Onlar hesab edirdilər ki, ən pis halda, rus deputatlar hamılıqla iclasa qatılmayacaqlar. Ancaq ermənilərin gözləntiləri özünü doğrultmadı.
“Rusiya Ermənistanın xeyrinə səs versəydi, bu, prinsipcə, 10 noyabr razılaşmasının ruhuna zidd bir addım olardı”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəylinin fikrincə, Rusiyadan olan deputatların AŞPA-da “əsir” məsələsində sərgilədiyi mövqe bir sıra məsələlərdən irəli gəlir: “Əvvəla Azərbaycan zaman-zaman AŞPA-da Rusiya əleyhinə qəbul olunan qərarları dəstəkləməyib. Ya bizim deputatlar qərarın əleyhinə səs veriblər, ya da səsverməyə qatılmayıblar. Rusiya böyük qonşu dövlət olduğuna görə Azərbaycan müəyyən məsələləri nəzərə alır. Bu baxımdan, Rusiya da borcludur ki, AŞPA-da Azərbaycanın maraqlarını nəzərə alsın. Digər tərəfdən, Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin ötən il noyabrın 10-da imzaladığı atəşkəs razılaşmasının 8-ci bəndində hərbi əsirlərin qaytarılması nəzərdə tutulur. Azərbaycan indiyədək qarşı tərəfə hərbi əsirlərin hamısını qaytardığını, hərbi əməliyyatlar bitəndən sonra saxlananların isə əsir deyil, terrorçu olduğunu bildirir. Fakt ondan ibarətdir ki, əsir hesab edilən həmin diversantlar 10 noyabr razılaşmasından 15 gün sonra zərərsizləşdiriliblər. Ancaq təəssüflər olsun ki, insan haqlarından danışan Avropa dövlətləri bunu nəzərə almaq istəmirlər. Erməni lobbisinin təsiri altına düşərək Ermənistanın xeyrinə qərar qəbul ediblər. 10 noyabr razılaşmasının əsas moderatoru olan Kreml bu addımı ilə diversantlar məsələsində tərəf tutmaq istəmir. Üstəlik, Rusiya diversantlar məsələsində Ermənistanın xeyrinə səs versəydi, bu, prinsipcə, 10 noyabr razılaşmasının ruhuna zidd bir addım olardı”.
Şərqşünas onu da qeyd etdi ki, Azərbaycan diplomatik müstəvidə Ermənistanın işğalçı mahiyyətini ifşa etməklə bağlı səylərini artırmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
