Təcavüzkar Ermənistanın Azərbaycanın Qarabağ bölgəsini işğal etməsini beynəlxalq hüququn ən kobud şəkildə pozulması halı kimi aradan qaldırmalı olan ATƏT-in Minsk Qrupunun 30 ilə yaxın səmərəsiz fəaliyyəti bu qurumun mənasız bir format olduğunu göstərdi.
Prezident İlham Əliyevin bu qurumun aldadıcı, konkret nəticəyə yönəldilməyən təsirsiz fəaliyyəti barədə davamlı xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, MQ bu mövqesizliyi ilə Ermənistanın açıq-aşkar işğalçılıq siyasətinin davam etməsinə şərait yaratdı. Nəhayət, ötən ilin payızında Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının 27 ildən bəri icrasız qalmış 4 qətnaməsinin və öz ərazi bütövlüyünü təmin etmək barədə beynəlxalq hüququn verdiyi mötəbər əsaslarla işğalçı Ermənistanın silahlı birləşmələrini əzərək Qarabağdan qovub çıxardı. Bununla MQ-nin on illər boyu uzadıb həll etmədiyi Qarabağ münaqişəsinə hərbi yolla son qoyuldu. Nəticədə, faktiki olaraq, bu qurumun mövcudluğuna bir ehtiyac qalmadı.
Prezident dəfələrlə bəyan edib ki, münaqişə həll olunub. Ölkə başçısı ən son bu günlərdə ADA Universitetində keçirilən “Cənubi Qafqaza yeni baxış: Münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı konfransda formatla bağlı öz mövqeyini bir daha bəyan etdi: “Biz gözləyirik ki, ATƏT-in Minsk Qrupu regionda dinc həyatın daha da nizamlanması üzrə öz təkliflərini təqdim edəcək. Hesab edirəm elə sahələr var ki, onlar orada münaqişədən sonrakı vəziyyətə təsir göstərməkdə rol oynaya bilərlər. Münaqişənin həllinə kömək edən qrup kimi yox, çünki münaqişə artıq həll olunub”.
Ancaq 5 aydan çoxdur ki, ərazilər işğaldan azad edilsə də, MQ-nin bu yöndə heç bir fəaliyyəti yoxdur. Belə olan halda, ATƏT özü Qarabağla bağlı proseslərdə bundan sonra hansı formada iştirak edəcəyi ilə bağlı konkret bir təklif verməyibsə, Azərbaycanın verdiyi müəyyən təkliflərə konkret reaksiya bildirməyibsə, o zaman həmsədrlik formatını saxlamağa, onunla əməkdaşlığa nə ehtiyac var? Ayrı-ayrılıqda həmsədr ölkələrlə əməkdaşlıq etmək daha yaxşıdır, nəinki üçlük formatı ilə əməkdaşlıq etmək. MQ-dən xalqların dinc-yanaşı yaşaması üçün işlər görəcəyi ilə bağlı gözləntilər var idi, amma bu istiqamətdə fəaliyyət yoxdur. O zaman bunu etməyən MQ formatı ilə əməkdaşlıq etməyin nə mənası var ki?
Bir sözlə, Azərbaycan ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədr formatından imtina edə bilərmi? Niyə imtina etmir?
“Ümumi gedişat buna doğru istiqamətlənib”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP funksioneri Əli Orucovun sözlərinə görə, MQ-nin həmsədrlik formatında danışıqlarda iştirak etməsinə heç bir əsas yoxdur: “Məsələ ondadır ki, ATƏT-in Minsk Qrupu 30 ilə yaxın səmərəsiz fəaliyyəti ilə, faktiki olaraq, fiaskoya uğradı. Danışıqlar prosesində heç bir dönüş yaratmadı. Əksinə, MQ bir neçə dəfə böyük dövlətlərin geosiyasi poliqonuna çevrildi. Ona görə də Azərbaycanın MQ formatından imtina etməyə tam haqqı var. Zatən, proseslərin bu istiqamətdə getməsi müşahidə edilir. Azərbaycan BMT qətnamələrini öz gücü ilə həyata keçiribsə, əraziləri azad edibsə, o zaman bu formatda qalmağa ehtiyac yoxdur. İndiyə qədər MQ işğalçı ilə işğala məruz qalan tərəflərə fərq qoymayıb. Ancaq qəribədir ki, aradan keçən 5 ayda MQ həmsədrləri onun roluna artıq heç bir ehtiyac qalmaması faktı ilə barışmaq istəmirlər. Necə deyərlər, Prezident İlham Əliyevin Qarabağ münaqişəsinin artıq tarixə qovuşmuş olması barədə bəyanatlarından nəticə çıxarmaq istəmirlər. Görəsən, gərəksizliyini və kəsərsizliyini 3 onillik müddətində sübuta yetirmiş bir qurum özünü buraxılmış saymaq əvəzinə, indi nə ilə məşğul olmaq istəyir? Fikrimcə, Azərbaycan Qərblə olan münasibətlərə görə bu addımı atmağa hələ tələsmir. Ancaq ümumi gedişat buna doğru istiqamətlənib”.
Partiya funksioneri onu da qeyd etdi ki, MQ bundan sonra, ən yaxşı halda, humanitar xarakterli missiya ilə məşğul ola bilər.
Vidadi ORDAHALLI
