Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsinə keçirdiyi möhtəşəm hərbi paradı ilə son nidanı qoydu. İndiyə qədər Bakının Azadlıq meydanında bir neçə belə hərbi parad keçirilib, ancaq “Zəfər paradı”nı biz ilk dəfə idi ki, qeyd edirdik. Bu anları yaşamaqdan böyük xoşbəxtlik ola bilməz. Ən qürurverici amillərdən biri isə paradı qəbul edənlərin sırasında qardaş Türkiyənin prezidentinin olması idi. İki qardaş ölkənin başçısının birlikdə Zəfər bayramını qeyd etməsi həm də bütün dünyaya vacib bir mesaj oldu ki, bizim biriliyimiz sarsılmaz və əbədidir. Bunu ölkə başçılarının paradla bağlı etdikləri çıxışlardan da görmək mümkündür.
Türkiyə və onun Cümhurbaşqanı müharibənin ilk saatlarından Azərbaycana, Azərbaycan xalqına öz dəstəyini göstərib
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev paraddakı çıxışında deyib ki, bu gün Türkiyə-Azərbaycan tarixində çox əlamətdar, önəmli bir gündür: “Bu gün biz birlikdə Zəfər paradını seyr edərkən bir-birimizi təbrik etdik. Bu Zəfər münasibətilə xalqlarımızı təbrik etdik. Bu tarixi Zəfər bizim birliyimizin təcəssümüdür”. Dövlət başçısı qeyd edib ki, Türkiyə və onun Cümhurbaşqanı müharibənin ilk saatlarından Azərbaycana, Azərbaycan xalqına öz dəstəyini göstərib: “Onun bəyanatları həm Azərbaycan xalqı üçün çox dəyərli idi, qiymətli idi, eyni zamanda, bütün dünyaya bir mesaj idi ki, Azərbaycan tək deyil, Azərbaycana heç kimsə maneə olmasın. Azərbaycan haqq davasına çıxıb, Vətən savaşına çıxıb. Türkiyə Azərbaycanın yanındadır. Bu mesaj, əslində, həmrəyliyin bir təcəssümü idi. Onu göstərdi ki, Azərbaycan öz haqlı davasında haqlıdır. Biz tarixi ədaləti bərpa etdik. Biz uzun illər sürən işğala son qoyduq. Türkiyə kimi qardaşımızın yanımızda olması bizi daha da ruhlandırırdı. Bizə əlavə güc verirdi. Biz gücdən istifadə edərək öz tarixi torpaqlarımızı işğalçılardan azad etdik”.
“Şuşanın dağlarının başındakı duman artıq dərdli deyil...”
Eyni dəstək fikirlərini Türkiyənin dövlət başçısı da ifadə edib: “Beləliklə qardaşım İlham Əliyev mərhum Heydər Əliyevin ona vəsiyyət olaraq qoyduğu arzusunu da yerinə yetirdi. Qarabağı Ana Vətənə qovuşduran Azərbaycan Ordusunun hərbçilərini təbrik edirəm. Bu Zəfər gününüzdə sizlərlə birlikdə olmaqdan böyük bəxtiyarlıq duyuruq”.
“Zəfər paradı”ndakı çıxışında Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan deyib ki, şəhid olan igidlərə Allahdan rəhmət, qazilərimizə şəfalar diləyir: “Azərbaycanın həm hərbi, həm diplomatiya meydanında əldə etdiyi bu uğurda ən böyük pay sahiblərindən biri əziz qardaşım İlham Əliyevə məxsusdur. İnşallah, Azərbaycan dastan yazmağa davam edəcək. Türkiyə Azərbaycanın apardığı mübarizəyə əvvəlcədən bütün qurum və təşkilatları ilə dəstək verib, bütün imkanları ilə azərbaycanlı qardaşlarının yanında olub. Biz özümüz hər zaman mərhum Heydər Əliyevin “Bir millət, iki dövlət” şüarını əldə rəhbər tutduq. Qarabağı 30 il boyunca sinəmizə yara etdik. Bu yaranın sağalmasının sevincini bölüşmək, bu şanlı Zəfəri birlikdə qeyd etmək üçün sizlərləyik.
Şəhidlərimizin fədakarlığı nəticəsində Azərbaycan ərazi bütövlüyünü yenidən təmin edə bilmişdir. Artıq Azərbaycan torpaqları illərdir həsrət qaldığı Tərtər çayının sularına qovuşub. Şuşanın dağlarının başındakı duman artıq dərdli deyil. Əsir Xarıbülbül artıq azaddır və daha parlaq açacaq”.
Prezidenti bildirib ki, Köndələn çay artıq daha gur axacaq, Qarabağ şikəstəsini oxuyan nəfəslər artıq daha güclü çıxacaq:
“Bu gün Azərbaycanın böyük şairi Əhməd Cavadın, Nuru Paşanın, Ənvər Paşanın, Qafqaz İslam Ordusunun igid ərlərinin ruhunun şad olduğu gündür. Bu gün Azərbaycan şəhidlərinin sərdarı Mübariz İbrahimovun ruhunun şad olduğu gündür. Bu gün bütün Türk dünyası üçün zəfər və qürur günüdür. Qarabağ Azərbaycandır. Qarabağ artıq ana vətəni ilə qovuşub, 30 illik həsrət sona çatıb. Bundan sonra Türkiyə və Azərbaycan olaraq hədəfimiz bu torpaqları daha yaşana biləcək hala gətirmək üçün mübarizə aparmaqdır”.
Azərbaycan bütünlükdə türkdilli dövlətlərin əməkdaşlıq mərkəzinə çevrilib
Bu birliyin dərin əsasları var. Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayını keçirməklə soydaşlarımızın həmrəyliyini təmin edən ulu öndər Heydər Əliyev bu təşəbbüsü ilə Türk dünyası birliyinin də təməlini qoydu. Sonrakı illərdə keçirilən Dünya Azərbaycanlılarının qurultayları, Türkdilli dövlətlərin və topluluqların X dostluq, qardaşlıq və əməkdaşlıq qurultayı (Ankara), Bakıda təşkil olunan Azərbaycan və türk diaspor təşkilatlarının I Forumu, Türkdilli dövlət və cəmiyyətlərinin XI dostluq, qardaşlıq və əməkdaşlıq qurultayı türkdilli dövlətlər arasındakı münasibətləri gücləndirdi, soy-kökü eyni mənbədən qaynaqlanan, oxşar mədəniyyətə, tarixə malik ölkələri bir məqsəd naminə birləşdirdi.
Müxtəlif vaxtlarda keçirilməsinə baxmayaraq ölkəmizdə təşkil olunan tədbirlər sübut etdi ki, Azərbaycan bütünlükdə türkdilli dövlətlərin əməkdaşlıq mərkəzinə çevrilib. Ölkəmizin türk dünyası birliyindəki həlledici rolu artır, vahid məqsəd, amal uğrunda görülən işlər yeni keyfiyyət mərhələsinə qədəm qoyur. Türkdilli Dövlətlər Birliyinin yaradılmasının zəruri, elmi, ideoloji, hüquqi əsaslarının əks olunduğu konsepsiya da bu tədbirlərdə irəli sürülən təkliflər əsasında formalaşdı. Türkdilli dövlətlər arasında münasibətlərin yüksələn xətlə inkişafı, KİV-lər arasında əlaqələrin qurulması, ümumi maraq və mənafelər naminə fəaliyyətin zərurətə çevrilməsi kimi amillər zamanın tələbi kimi aktuallaşdı.
Türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının Naxçıvanda keçirilən IX Zirvə görüşündə daha mühüm məsələlər müzakirə olundu
2008-ci ildə Bakıda təşkil olunan Türkdilli Ölkələrin Xəbər Agentlikləri Birliyi Baş Məclisinin VII iclası bir sıra mühüm nəticələri ilə yadda qaldı. Respublikamızda təşkil olunan Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının I Sammiti isə ümumtürk birliyinin məqsədyönlü strategiya əsasında inkişafının istiqamətləri baxımından səmərəli oldu. Sammitin Bakı Bəyannaməsində qeyd olunduğu kimi, dost və qardaş türk xalqlarının parlament məclisi ölkələr arasında siyasi, iqtisadi, mədəni, humanitar münasibətlərin genişlənməsi baxımından önəmlidir. Türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının Naxçıvanda keçirilən IX Zirvə görüşündə daha mühüm məsələlər müzakirə olundu. Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan dövlət başçılarının, Türkmənistanın Nazirlər Kabineti Sədrinin müavininin iştirak etdiyi həmin Zirvə görüşündə imzalanmış Naxçıvan Bəyannaməsində Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının yaradılması təklif olundu. Zirvə toplantısında əlaqələrin daha geniş coğrafiyada genişlənməsinə çalışan lider kimi çıxış edərək, türkdilli dövlətlərin birliyini zəruri edən amilləri diqqətə çatdıran Prezident İlham Əliyevin “Biz bilirik ki, beynəlxalq müstəvidə öz mövqeyini müdafiə etmək bəzi hallarda o qədər də asan olmur. Biz birlikdə olsaq, müəyyən məsələlərdə vahid mövqedən çıxış etsək və bu birliyi mütəmadi işlərlə möhkəmləndirsək, bizim beynəlxalq mövqelərimiz daha güclü olacaqdır” proqram xarakterli sözləri bütün iştirakçılar tərəfindən dəstəkləndi.
İllərlə davam edən əzmkarlıq, milli-mənəvi yaxınlıq, beynəlxalq münasibətlərə təsir imkanlarının genişlənməsi bu birliyi möhkəmləndirdi, dünya siyasətinə təsir imkanlarını artırdı. Xalqlar arasındakı fikir birliyi qlobal siyasi, iqtisadi məsələlərin həllində təsdini tapdı. Təbii ki, bu birlikdə Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığı özünəməxsus əhəmiyyəti ilə seçilir.
Türkiyədə Azərbaycan prospektinin və Qarabağ məhəlləsinin açılışı olub
Təbiidir ki, bunu vacib edən amillərdən biri də diasporlarımızın birgə fəaliyyətidir. Bütün dünyada biz bu vəhdəti görürük. Bunun daha da dərinləşməsi üçün hansı addımlar atılmalıdır?
Hazırda Türkiyədə məhz diaspor fəaliyyətini əhatə edən layihə icra edən Beynəlxalq Diaspor Mərkəzinin sədri İsmayıl Ağayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu birliyin vacibliyini biz daim vurğulamışıq: “Hətta bu istiqamətdə əməli fəaliyyət də ortaya qoymuşuq. Çoxları elə bilir ki, bizim dövlətlərimiz yaxındırsa, diasporların yaxınlaşmasına elə də zərurət yoxdur. Belə deyil. Biz bütün tədbirlərimizi demək olar ki, türk qardaşlarımızla birlikdə keçiririk. Hazırda biz Azərbaycan dövlətinin Qarabağ cəbhəsində qazandığı zəfərin ardınca ölkəmizdə olduğu kimi, qardaş Türkiyədə də bir sıra yaddaqalan layihələr həyata keçirik. Məhz bu layihəni Türkiyədə və dünyada Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdıran Əsilsiz erməni soyqırımı iddialarına qarşı Mücadilə Dərnəyi ilə birlikdə keçiririk. Həmin təşkilatın təşəbbüsü və bizim də dəstəyimizlə Çaldıran Bələdiyyəsinin qərarı ilə Çaldıranda Azərbaycan prospektinin və Qarabağ məhəlləsinin açılışı olub.
“Laçından gətirilən torpağı onun məzarına tökdük”
Çaldıranın bələdiyyə başqanı, icra nümayəndəsi, AK partiya başqanı, eləcə də bütövlükdə Van əyalətinin Çaldıran rayonunun rəsmi şəxsləri bu tədbirdə iştirak edirdilər. Azərbaycan prospekti Çaldıranın əsas ana küçəsində yerləşir və oradan İpək yolu keçir. Bura Vanın qapısı adlandırılır. Bu layihənin gerçəkləşdirilməsi Beynəlxalq Diaspor Mərkəzinin və Əsilsiz Erməni İddialarına qarşı Mücadilə Dərnəyinin təşəbbüsü ilə keçən il Çaldıran Bələdiyyəsi ilə qərara alınıb. Keçən il kürdlərin PKK-ya yaxın HDP partiyasının həmin prospektin “Ararat prospekti” adlandırılması ilə bağlı layihəsi vardı, ancaq biz HDP-nin bu planını pozduq, Van prospekti adlandırılan həmin prospekt Azərbaycan prospekti adlandırıldı. Bununla yanaşı biz İqdırda çox yaxşı görüşlər keçirdik. Kərbəlayi İsmayıl Çimənin məzarını ziyarət etdik, işğaldan azad olunmuş torpaqlardan Qarabağdan, (Şuşadan, Laçından, Kəlbəcərdən) gətirdiyimiz torpağı onun məzarına səpdik. Orada Soltan bəy Paşabəyoğlunun məzarını ziyarət etdik, Laçından gətirilən torpağı onun məzarına səpdik”.
“Cənubi Azərbaycandan olan soydaşlarımızdan ibarət diaspor təşkilatlarımızla da yaxın münasibətlər qurulsun”
İsmayıl Ağayevin sözlərinə görə, belə işlər Avropada da görülüb və bundan sonra da görmək niyyətindədilər: “Bizə qarşı xarici ölkələrdə ən fəal mübarizə aparan ermənilərdi. Əvvəl türk diasporu ilə koordinasiyalı fəaliyyət yox idi. Hazırda buna bir çox ölkələrdə nail olunub. Mən istərdim ki, Cənubi Azərbaycandan olan soydaşlarımızdan ibarət diaspor təşkilatlarımızla da yaxın münasibətlər qurulsun, gələcək birgə fəaliyyətimizlə bağlı addımlar atılsın”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap olunur.
