Antalyadakı qədim Aspendos şəhərində aparılan qazıntılar zamanı mozaika sənətində "Çay Tanrısı"nın nadir təsviri aşkar edilib. Mozaikanın mərkəzində Evrimedon çayını simvolizə edən gənc Evrimedon fiquru var.
Mozaikada şəhərin həyatverici qüvvəsi olan Evrimedon çayı gənc tanrı kimi təsvir edilib. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin açıqlamasına görə, Aspendos akropolunu teatrla birləşdirən Teatr Küçəsinin Şərq Meydanında aparılan qazıntılar zamanı meydanla şərq divarları arasında təxminən 6x25 metr ölçüsündə mozaika memarlıq quruluşu aşkar edilib. İlkin hesablamalara görə, quruluş eramızın III əsrinin əvvəllərində üzgüçülük hovuzu kimi inşa edilib. Təxminən 6x7.50 metr ölçüsündə tam qazılmış ərazidə aşkar edilən mozaika döşəməsinin hələ qazılmamış sahələrə qədər davam etdiyi müəyyən edilib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, eramızın 262-ci il zəlzələsindən sonra bina daxili divarlarla bölünərək müxtəlif otaqlara çevrilib. Aşkar edilən mozaika döşəməsinin birinci paneli həndəsi ornamentlərdən, ikinci panel isə fiqurativ kompozisiyadan ibarətdir. İkonoqrafik xüsusiyyətlərə və oxşar nümunələrə əsaslanaraq, bu fiqurun Aspendosa həyat verən Evrimedon çayını simvolizə etdiyinə və "Aspendosun çay tanrısı Gənc Evrimedonu" təmsil etdiyinə inanılır.
Mozaikanın mərkəzindəki çay tanrısının fiquru başında və əlində qamış yarpaqları ilə təsvir edilir. Təbiətin bərəkətini və suyun həyatverici gücünü simvolizə edən fiqur suyun axdığı bir amforanın üzərində dayanır və çayda bir-birinə doğru üzən balıqlarla müşayiət olunur.
Kompozisiyanı tamamlayan balıqlar səhnəyə dinamizm qatır və su dünyasının zənginliyini nümayiş etdirir. Mütəxəssislər mozaikanın böyük elmi və mədəni əhəmiyyətini qeyd edirlər.
SAMİRƏ
