Kifayət Haxverdiyeva: “Deyirəm ki, bəlkə bir gün qayıdıb gəldi”
Gəncədə bir ana ilə görüşdüm, saçları qardan bəyaz, qara yaylıqlı, qara libaslı sinəsi dağlı Kifayət ana ilə. Gözələri yol çəkirdi ananın, səksəkəli, qüssəli baxışları ürəyimi qana döndərdi. “İnci adında bir qızı yadigar qaldı balamın. Şəhid olduğuna heç inanmıram. Deyirəm ki, bəlkə bir gün qayıdıb gəldi” deyir Kifayət ana. “Ürəyim sussuz torpaq kimi cadar-cadardır, oğlum gedəndən özümə bu işıqlı dünyada yer tapa bilmirəm” deyən daşkəsənli şəhid Novruz Haxverdiyevin anası Kifayət Haxverdiyeva deyir bu sözləri. Səsi titrəyir ananın. Nəzakət Məmmədovanın rəhbərlik etdiyi Mədəniyyət Nazirliyi Respublika Xatirə Kitabının ərsəyə gətirdiyi “44 gün-Tarixi zəfər” IV cildiliyinin II, III və IV cildlərinin Gəncə şəhərində keçirilən təqdimat mərasiminə Kifayət ana da gəlmişdi. Mən də həmin tədbirlə bağlı yaradıcılıq ezamiyyəti zamanı ana ilə də söhbət etdim.
Novruz Haxverdiyev Daşkəsən rayonunun Alunitdağ qəsəbəsində doğulsa da, nəşi Gəncə Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıb. Novruz kimi oğullar üçün Vətənin hər qarışı əzizdir, doğmadır, torpağın da hər qarışında şəhid ruhunun xeyir-duası yaşayır.
Novruz Haxverdiyev 25 mart 1996-cı ildə Daşkəsən rayonunun Alunitdağ qəsəbəsində Əli və Kifayət Haxverdiyevlərin dörduşaqlı ailəsində anadan olub. 2003-2014-cü illərdə Daşkəsən rayon Alunitdağ qəsəbə tam orta məktəbdə təhsil alıb. Novruz Haxverdiyev 2014-cü ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Daşkəsən rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında "N" saylı hərbi hissədə xidmət edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Novruz Haxverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak edib. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşub. Novruz Haxverdiyev 2 oktyabr 2020-ci ildə Murovdağ istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapılmayıb. Müdafiə Nazirliyi onun itkin olduğunu bildirərək intensiv axtarışlara başlayıb və nəticədə, Novruz Haxverdiyevin nəşi 19 yanvar 2021-ci ildə tapılaraq Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Novruz Haxverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda", Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Novruz Haxverdiyev ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
“Hərbidə işləyirdi, müharibəyə özü könüllü getdi. Öz razılığı ilə bu yola baş qoydu oğlum. Kəşfiyyatçı idi. O əsgərlikdən sonra dedi ki, qalıb hərbidə işləmək istəyir. Biz razılıq vermirdik. Çox israr etdi ki, mən getməliyəm, getdi də. Vətən müharibəsində iki oğlum döyüşüb, bir-birini görməyiblər amma. Oğlumun biri qazi, o biri isə şəhid oldu. Oğlum Bayram hazırda hərbidə gizir kimi xidmət edir.
Novruz evənmişdi, İnci adlı bir qızı var. Atası şəhid olanda İncinin bir yaşı vardı. İndi altı yaşındadır. Oğlumun nəşi 3 ay 17 gün tapılmadı. Şəhid olmamışdan əvvəl səhər tezdən mənimlə danışdı. Oktyabrın 5-də şəhid olub. Yanvarın 19-da isə nəşi tapıldı, onun nəşini ermənilərdən aldılar. Gəncədə torpağa tapşırıldı. Dediyim kimi, səhər tezdən zəng vurdu, danışdıq, o biri oğlumu soruşdu. Ayrı-ayrı yerdə idilər. Dedi mən qardaşımla danışmaq istəyirəm. O belə deyəndə özümdən aslı olmayaraq ağladım. Dedim özündən muğayat ol, oğlum. Dedi ana, mən özümdən muğayat oluram, sən balamdan muğayat ol. Novruz qız övladını mənə əmanət etdi. Aradan iki saat keçməmiş eşitdik ki, Novruz şəhid olub. Qonşulardan eşitdik bu qara xəbəri. Onun yanında qonşuların da uşaqları da var idi. Onlardan analarına demişdilər ki, Novruz şəhid olub, amma nəşi yoxdur. Gördüm ki, elə orada-burada danışırlar, pıçıldaşırlar. Ürəyim sızıldadı. Onun şəhid olduğunu məndən də gizləgidilər. Sonra həqiqəti bildim. Bildim ki, evim yıxılıb balam şəhid olub,
Daşkəsən də, Xaçbulaqda N saylı hərbi hissədə xidmət edirdi Novruz. Hər dəqə, hər saniyə oğlumu gözləyirəm. Əvvəl bizimlə yaşayırdılar, sonra kirayədə qaldılar. Adı kirayə idi, amma bizdən ayaqlarını kəsmirdilər, tez-tez gəlirdilər. Gözlərim hər dəqiqə, hər saniyəm onun getdiyi yollardadır. Telefon zəngini gözləyirəm. Gecələrim gündüzümə qarışıb. Oğlu şəhid olan ana heç gecələr yatmarmı? Yatmaz qızım, yatmaz. Baladan ötrü yanırsan. Yadımızdan heç çıxmır. Atası gününü ağlamaqla keçirirdi, bir neçə gün əvvəl rəhmətə getdi, oğlumuza qovuşdu.
Elə hər gün ağlayırdı. O da ağlayırdı, mən də ağlayırdım. Uşaqların üzünə baxanda onu görürəm, ağlayıram”.
Kifayət ana deyir ki, şəhidlərin adını tutan, onları xatırlayan bir kəs şəhid ailələrinə böyük təsəlli bəxş edir.
“Qurumuş ağac kimiyəm qızım...Oğluma qovuşacağım günü gözləyirəm. Bilirəm ki, məndən sonra Novruzumu xalqımız yaşadacaq. Xatirə Kitabı balalarımızın xatirəsini əziz tutur, onlara kitablar həsr edir. Bu bizə böyük təsəllidir”.
Gəncədə igid oğlu uyuyur Kifayət ananın. Ona görə də bir ayağı Gəncədədir.
“Əzizinəm Gəncədi,
Şəki, Şirvan, Gəncədi.
Ölüm Allah əmridir
Ayrılıq işgəncədir”-deyir ana. “Oğullarımızı bu Vətənin uğrunda qurban verdik, özləri getsə də, torpaqlarımız qayıtdı. Bu da bizə bir təsəllidir” söyləyir ana. Göz yaşları leysana dönür, buludlar da anaya qoşulur, yağış ələyir. Bəlkə də yağış deyil, Novruzun və onun kimi neçə igid oğulun salamıdır, onlar bizi salamlayır...
İradə SARIYEVA
Gəncə-Bakı
