Ölkəmizdə kənd təsərrüfatının əsas sahəsi olan heyvandarlığın inkişafı istiqamətində mühüm işlər həyata keçirilir. Mal-qaranın cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, daha məhsuldar heyvan cinslərinin yetişdirilməsi ilə bağlı dövlətin göstərdiyi diqqət və qayğı öz bəhrəsini verməkdədir.
Lakin heyvandarlıqla məşğul olan rayonların hamısında, demək olar ki, bir problem kəndçiləri və fermerləri dərindən narahat edir. Söhbət örüş yerlərinin azalmasından gedir. Örüş sahələrinin azalmasını heyvandarlıqla məşğul olan fermerlər də təsdiqləyirlər. Bu problemə görə təsərrüfatındakı heyvanların baş sayını azaldanlar da var.
Mal-qaranın tövlə şəraitində, örüşə çıxarılmadan uzun müddət saxlanması fermerin əlavə vəsait xərcləməsi deməkdir. Məsələn, Qubadakı örüş sahələrinin sahəsi 89 min hektardır. Bunun da çoxu dəniz səviyyəsindən 1500-3000 metr yüksəklikdə yay otlaq sahələridir. Əsas problem heyvanların qışda otarılması üçün sahələrin az olması ilə bağldır. Bildirilir ki, rayonların çoxunda örüş yerləri yerli və başqa məmurlar tərəfindən zəbt olunub. Həmin ərazilərdə yalnız onlara məxsus olan heyvanlar otlayır, ya da həmin yerlərdən əkin sahəsi kimi istifadə olunur.
Bu ciddi problemlə hansı səviyyədə məşğul olunmalıdır ki, ölkəmizdə heyvandarlıq inkişaf edə bilsin?
Vahid Məhərrəmov: “Həmin sahələri monopoilistlərin əlindən alıb, kəndliyə qaytarmaq lazımdır”
Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu olduqca ciddi problemə çevrilib: “Biz dəfələrlə bununla bağlı məsələni gündəmə gətirmişik. Bildirmişik ki, böyük sahələrdə böyük fermer təsərrüfatlarının yaradılması yaxşı hal deyil. Bütün dünyada ölkə əhalisinin ərzaq təminatının ödənilməsində böyük rolu orta və kiçik sahibkarlar həyata keçirir. Bunun rəqəmlə ifadəsi 70 faizdir. Biz bu rəqəmi dünyaca məşhur olan FAO-nun apardığı araşdırmanın nəticələrində də görürük. Dövlət başçısının özü də müşavirədə bildirdi ki, böyük təsərrüfatların yaradılması fayda vermir və çalışmaq lazımdır kiçik və orta sahibkarlıq inkişaf etsin. Hazırda 262 min hektar örüş sahəsi kəndlilərin əlindən alınıb, orada böyük təsərrüfatlar yaradılıb. Bu da kəndlilərin narazılığına səbəb olur. Kənddə yaşayan əhalinin böyük hissəsi heyvandarlıqla məşğul olur. Əgər örüş sahəsi yoxdursa və yem istehsalı da aşağı səviyyədədirsə, qalan örüş sahələrinin də monopolistlərə verilməsi daha pis nəticələrə gətirib çıxara bilər. Belə olan halda, kəndçilər məcburiyyət qarşısında heyvanlarını kəsimə verirlər. Çox təəssüflər olsun ki, hətta ölkə başçısının xəbərdarlığından sonra da bu proses dayandırılmayıb. Müşavirədə qeyd edildi ki, dövlət hesabına heyvandarlığın inkişafı üçün vəsait ayrılan sahibkarlar həmin sahədən imtina edirlər. Çünki münbit şərait yoxdur. Bu sahəyə dövlət büdcəsindən 2 milyard 400 milyon manat vəsait ayrılıb. Baxın, əgər bir neçə il əvvəl ölkəyə ət idxalı təxminən 5-6 min ton idisə, indi 60 minə çatıb. Bi ilin birinci aylarında ət və süd idxalı ciddi şəkildə artıb. Bu da o deməkdir ki, istehsal azalıb. Düşünürəm ki, örüş sahələri ilə bağlı problemi hökumət nəzərə alıb, çıxış yollarını tapmalıdır. Həmin sahələri monopolistlərin əlindən alıb, kəndliyə qaytarmaq lazımdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
