İsveçrənin Davos şəhərində işə başlayan 50-ci Dünya İqtisadi Forumu yenidən beynəlxalq miqyasda xüsusi diqqət mərkəzindədir. Məlumat üçün bildirək ki, “Birgə və davamlı dünyanın maraqlı tərəfləri” mövzusunda keçirilən foruma 117 ölkədən 2 mindən çox siyasətçi, akademik, iş adamı və qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndəsi qatılıb. Forum çərçivəsində 400-dən çox açıq və qapalı iclas keçiriləcək. Yanvarın 24-dək davam edəcək Dünya İqtisadi Forumunda 50-dən çox ölkə prezident və baş nazir səviyyəsində təmsil olunur. Azərbaycan da tədbirdə prezident səviyyəsində təmsil olunur.
Dünya İqtisadi Forumu, həmçinin, dünyanın hər yerindən 119 milyarderi bir araya gətirib. Həmin milyarderlərin ümumi sərvəti 500 milyard dollardan çoxdur. Məhz belə bir tədbirdə Azərbaycanın prezident səviyyəsində təmisl olunması, dövlət başçısının burada keçirdiyi çoxsaylı görüşlər ölkəmizə diqqəti daha da artırır. Forum çərçivəsində diqqət mərkəzində olan məsələlərdən biri isə Azərbaycanın nəqliyyat və tranzit imkanları ilə bağlı olub. Bunlardan biri də Lapis-Lazuli marşrutu olub. Əfqanıstanın iqtisadiyyat naziri Mustafa Mastur bildirib ki, “Lapis-Lazuli” layihəsinin üzərində işlər uğurla davam etdirilir: “Lazurit” nəqliyyat layihəsi üzərində işlər uğurla davam edir. 2018-ci ilin dekabrında başlamış bu layihə sayəsində Əfqanıstandan artıq iki dəfə yük nəql edilib. Bu layihə üzərində çalışan bütün ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana minnətdarıq. Layihənin başa çatdırılması məqsədilə viza, gömrük və bu kimi digər inzibati məsələləri həll etmək üzrəyik. Bundan sonra layihənin uğurlu fəaliyyətini təmin etmiş olacağıq”. Nazir Azərbaycanın böyük potensialı olan ölkə olduğunu və Əfqanıstanda bir çox sahələrin inkişafına öz töhfəsini verə biləcəyini bildirib:
“Azərbaycanla Əfqanıstan arasında əlaqələr həmişə yüksək səviyyədə olub və bu gün ikitərəfli əlaqələrimiz tarixdə ən parlaq dövrünü yaşayır. Hesab edirəm ki, Azərbaycan Əfqanıstanla bağlı müxtəlif məsələlərdə, xüsusilə ölkənin siyasi və iqtisadi həyatında daha yaxından rol oynaya bilər. Bunun üçün Azərbaycan böyük potensiala malikdir. Azərbaycan Əfqanıstanda sülhün bərpa olunmasına öz töhfəsini verə bilər. Bundan başqa, neft-qaz, nəqliyyat məsələlərində Azərbaycan böyük uğurlar əldə edib. Turizm sahəsində də Azərbaycan güclüdür və öz təcrübəsi sahəsində Əfqanıstana investorlar cəlb edə bilər".
Xatırladaq ki, Lapis-Lazuli marşrutuna dair beştərəfli saziş 2017-ci ildə Əfqanıstana dair regional iqtisadi əməkdaşlıq konfransında Əfqanıstan, Türkmənistan, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında imzalanıb. Sazişdə iştirakçı ölkələrin nəqliyyat infrastrukturunun modernləşdirilməsi, həmçinin gömrük prosedurlarının asanlaşdırılması nəzərdə tutulur. Avtomobil, dəmir yolu və dəniz marşrutu ilə yükdaşımalarını ehtiva edən Lazurit dəhlizi yüklərin Əfqanıstandan və Asiyadan Avropaya çatdırılması üçün ən əlverişli və ucuz marşrutdur. Məhz belə bir vaxtda ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayza maraqlı bir açıqlama ilə çıxış edib. O, təkcə Lapis-Lazuli yox, ümumiyyətlə Azərbaycan üzərindən keçən digər marşurutların da xüsusi maraq doğurduğunu vurğulayır: “Xəzər dənizi vasitəsilə nəqliyyat dəhlizlərinin genişləndirilməsi region üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən məsələdir... Burda ən əhəmiyyətli məsələ Xəzər regionunda Xəzər dənizi vasitəsilə nəqliyyat dəhlizlərinin genişləndirilməsi məsələsidir. Bu mövzu mənə çox yaxındır və məni 20-25 il bundan əvvəllərə qaytarır. Yadıma düşür ki, biz Azərbaycan hökuməti, Heydər Əliyev, neft şirkətləri ilə Bakı-Tiflis-Ceyhan əsas ixrac boru kəməri layihəsi üzərində necə işləyirdik. Bu mənada, Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən “Xəzər Həftəsi: Qlobal İdeyalar Platforması” yaradıcı fikirlərin, qlobal ideyaların platformasıdır”.
Hazırda bu məsələyə Avropa da böyük maraq göstərir. Belə ki, Avropa strukturları bəyan edir ki, Türkmənistan, Azərbaycan, Gürcüstan və Rumıniyanın iştirak etdiyi Xəzər dənizi-Qara dəniz marşrutunun inkişafında maraqlıdırlar. Xəzər dənizi-Qara dəniz dəhlizinin fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılmasına kömək edəcək milli səviyyədə normativ-hüquq aktlarının hazırlanması və tətbiq edilməsi, “Şərq-Qərb” istiqamətində iqtisadi əməkdaşlığın gücləndirilməsi yönündə artıq Avropa konkret addımlar atmağa hazır olduğunu bəyan edir. Elə bu fonda da Lapis-Lazuli marşrutundan daha geniş miqyasda istifadə aktuallaşır. Bu durumda Azərbaycanın Avropa və dünya üçün də əhəmiyyəti artır. Çünki perspektivdə Lapis-Lazuli ilə daşımaların Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinə birləşməsi gözlənir. Bu da Azərbaycanın tranzit potensialını daha da artırmasını şərtləndirir. Bununla isə Azərbaycan getdikcə daha çox ölkə üçün mühüm tranzit məkanına çevrilir.
Ramil QULİYEV
