“Hesab edirəm ki, tərəflər arasında ticarətdə dolların səviyyəsini azaltmaq üçün barter əməliyyatlarına xüsusi önəm verilməlidir”
Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının “Rossiya-24” televiziya kanalına müsahibəsində iki ölkə arasında dollardan asılılığı azaltmaq və tədricən milli valyutalarda hesablaşmalara keçmək üçün qeyd edib ki, əmtəə dövriyyəsində milli valyuta ilə satıla biləcək malların nomenklaturu müəyyən edilməli, ondan sonra bu istiqamətdə addımlar atılmalıdır: “Biz bu təşəbbüsləri ciddi surətdə nəzərdən keçiririk. Biz ölkələr arasında ticarətin milli valyutalarla aparılması ilə bağlı məsələləri qonşu ölkələrdə də müzakirə edirik. Bildiyiniz kimi, bu məsələ orada da çox fəal müzakirə olunur və bu istiqamətdə ilk addımlar atılır. Buna görə də düşünürəm ki, ilk növbədə, bizim əmtəə dövriyyəsində milli valyuta ilə satıla biləcək malların nomenklaturu müəyyən edilməli və sonra bu istiqamətdə addımlar atılmalıdır”.
Ölkə başçısı onu da qeyd edib ki, vahid maliyyə bazarı daha mürəkkəb məsələdir: “Bu barədə bizə hələlik konkret təkliflər edilməyib. Bu barədə bəyanatlar eşitmişik. Əlbəttə, bunu ciddi öyrənəcəyik. Təbii ki, bizim yanaşmamız həmişə praqmatizmə, məsələnin praktiki tərəfinə əsaslanır. Əgər bu sərfəli, maraqlı, rahat olsa, əmtəə dövriyyəsini stimullaşdırsa, biznes strukturlarının fəaliyyətini asanlaşdırsa, əlbəttə, biz bu məsələyə çox ciddi yanaşacağıq”. Göründüyü kimi, iki ölkə arasında milli valyutalarla ticarət aparmaq üçün ilkin olaraq müəyyən işlər aparılmalıdır. Birdən-birə iki ölkə arasında bütün ticarət mübadiləsini milli valyutalarla həyata keçirmək mümkün deyil. Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun sözlərinə görə, prezidentin milli valyutalarda hesablaşmalara yanaşması reallığa əsaslanır: “Ona görə də bu qəbildən olan əmtəələrin ilk növbədə siyahısı müəyyənləşməlidir. Yəni milli valyutalarla ticarət makroiqtisadi səviyyədə tətbiq oluna bilməz. Məsələ ondadır ki, makroiqtisadi səviyyədə bu gün nə Rusiya, nə də Azərbaycan ümumən ticarət dövriyyəsini milli valyutalara keçirə bilər. Çünki sözügedən mexanizm hələlik yoxdur. Ancaq elə çeşiddə mallar var ki, onların mübadiləsində bu tətbiq edilə bilər. Buna hardasa barter əməliyyatları da demək olar. Bax, bu formada milli valyutaların nağdlaşdırılmasında, yəni dövlət maraqları olan sahələrdə artıq ABŞ dollarından kənarlaşmaq olar. Bütövlükdə, iki ölkə arasında ticarət mübadiləsinin milli valyutalarla aparılması nəzəri baxımdan mümkündür. O şərtlə ki, hər iki dövlət bu qəbildən olan əmtəələrin siyahısını müəyyənləşdirsin. Ondan sonra buna keçid etmək olar. Ancaq makroiqtisadi səviyyədə bütün ticarət mübadiləsini etalon valyuta olmadan həyata keçirmək mümkün deyil. Hesab edirəm ki, iki ölkə arasında ticarətdə dolların səviyyəsini azaltmaq üçün barter əməliyyatlarına xüsusi önəm verilməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
