Azərbaycanı ixracat malları istehsalında dünya nəhəngləri ilə müqayisə edənlərin "yanlışı"...

Tarix: 26.12.2015 / 02:08
Bölmə: İqtisadiyyat

Zakir Əhmədov: "Bunun bir adı var, o da ucuz populizmdir"

"Azərbaycan qeyri-neft sektorunun elə sahələrini inkişaf etdirməlidir ki, onlar rəqabətə az məruz qalsın"

Neftin qiymətindəki kəskin azalma dünya iqtisadiyyatında neft istehsal edən ölkələrin gəlirlərinin azalmasına gətirib çıxarıb. Baxmayaraq ki, heç kim neftin dünya bazarında qiymətinin belə kəskin aşağı düşəcəyini təxmin etmirdi. Bu arada neftin 1 barrelinin qiymətinin təxminən 20 dollara qədər aşağı düşəcəyi ilə bağlı fikirlər səslənirdi. Bu azalma, təbii olaraq, neft ixrac edən ölkələrdə xərclərin azalmasına təsir göstərib.

Aydın məsələdir ki, hələlik Azərbaycan üçün neftin qiyməti çox əhəmiyyətlidir. Çünki Azərbaycan neft ölkəsidir. Neft ölkəsi olaraq gəlirlərin formalaşmasında və xarici fəaliyyətində neft sektorunun payı çoxdur. Neftin qiyməti yüksək olan dövrlərdə ixracatın 95 faizi neft sektorunun payına düşürdü. Hazırda isə bu rəqəm 86 faizə qədər azalıb.

Bu arada bəziləri, yeri gəldi-gəlmədi, bildi-bilmədi, belə fikirlərlə çıxış edir ki, Azərbaycan vaxtında qeyri-neft sektoru sahələrini inkişaf etdirsəydi, neftin ucuzlaşmasından bu qədər əziyyət çəkməzdi. O da məlumdur ki, bu gün qeyri-neft sektoru deyiləndə əsasən sənaye və kənd təsərrüfatı sahələri nəzərdə tutulur. Neftin ucuzlaşmasından bütün neft ölkələri əziyyət çəkir. Bununla yanaşı, dünyada 200-ə qədər ölkə olsa da, dünyanın bir sıra sənaye məhsullarına olan tələbatını əsasən 10 ölkə təmin edir. Məgər Azərbaycan elektronika məhsulları istehsalında Yaponiya, avtomoobil istehsalında Almaniya, tank istehsalında Rusiya, parfümeriya məhsulları hazırlanmasında Fransa ilə rəqabət apara bilərdi ki, sözügedən sahələri inkişaf etdirsin?! Bütün dünyada bir sıra elektronika, ağır və digər sənaye məhsullarına olan tələbatı ABŞ, Almaniya, Yaponiya, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, Rusiya, Çin, Cənubi Koreya şirkətləri ödəyir. Belə olan halda, sözügedən sənaye sahələrini qeyri-neft sektorunun tərkib hissəsi olaraq inkişaf etdirmək nə dərəcədə real ola bilərdi? Başqa sözlə, ölkəyə böyük gəlir gətirən, xaricə satıla bilən, bir qeyri-neft sektoru malı sayılan "brend" yaratmaq doğrudanmı asan idi? Həm də bunu ABŞ, İngiltərə, Almaniya, Çin kimi nəhənglərin arasında etmək asan olardımı?

Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədovun fikrincə, bəzilərinin, yerli-yersiz, bu fikirlərlə çıxış etməsi populizmdən başqa bir şey deyil: "Bunun bir adı var, o da ucuz populizmdir. Mən də az-çox müşahidə edirəm və görürəm ki, hər yerindən duran qeyri-neft sektorunun, xüsusən də sənayenin inkişafından danışır. Əslində reallıq başqadır. Bəli, Azərbaycanda qeyri-neft sektoru inkişaf edir. Ancaq hansısa brend sənaye məhsuluna görə sənaye nəhəngləri ilə yarışmaq iddiası ilə çıxış etmək tamamilə absurddur. Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatına və bundan əldə etdiyi gəlirlərə görə dünyada lider ölkədir. Mümkün olsaydı, sözügedən ölkə müasir və rəqabətə davamlı kondisioner istehsal edərdi də. Dünyanın sənaye nəhəngləri buna heç vaxt imkan verməz. Rusiya kimi ölkə sənaye məhsullarının keyfiyyətinə, texnoloji imkanlara görə Qərb ölkələrinə, Yaponiyaya uduzur. Deməli, pul heç də hər şeyi həll etmir. O baxımdan belə fikirlər reallığı əks etdirmir. Azərbaycan qeyri-neft sektorunun elə sahələrini inkişaf etdirməlidir ki, onlar rəqabətə az məruz qalsın. Bu istiqamətdə də iş gedir. Qaldı ki, bu işlərin səmərəsinə, buna vaxt lazımdır".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...