Manatımız dünya neft qiyməti tənəzzülündən necə sığortalanıb?

Tarix: 12.12.2014 / 02:45
Bölmə: İqtisadiyyat

Vahid Əhmədov: "Neft nə qədər ucuzlaşsa da, Azərbaycan manatın məzənnəsini sabit saxlamağa qadirdir"

Vüqar Bayramov: "Yaxın yarım ildə mövcud şərtlər daxilində manatın məzənnəsində azalma müşahidə edilməməlidir"

Dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması digər valyutaların dollara nisbətdə dəyərdən düşməsinə səbəb olub. İstər rus rublunun, istər avronun və digər valyutaların dollara nisbətdə dəyərdən düşməsini nəzərə alsaq, bu proseslərin Azərbaycan manatına da təsiri qaçılmazdır.
Cəmiyyətdə də manatın dəyərdən düşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var. Belə ki, bəzi əmanətçilər vəsaitlərinin manatdan dollara çevrilməsinə can atır, bəziləri manatla kredit götürərsə, prosesdən qazanclı çıxacağına dair hesablamalar aparır. Bəs görəsən yaxın zaman üçün manat, deyildiyi kimi, kəskin dəyərdən düşə bilərmi?
Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvü Vahid Əhmədovun sözlərinə görə, neft nə qədər ucuzlaşsa da, Azərbaycan manatın məzənnəsini sabit saxlamağa qadirdir: "Bu deyilənlər şayiədən başqa bir şey deyil. Mən manatın dəyərdən düşəcəyinə inanmıram. Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov da qeyd edib ki, manat öz məzənnəsini 2015-ci ildə də sabit saxlayacaq. Təbii ki, bəzi ekspertlər bunu dünyada gedən proseslər, rublun dəyərdən düşməsi ilə əlaqələndirirlər. Azərbaycanın imkanı var ki, neftin qiyməti hətta 60 dollara da düşsə, manatın məzənnəsini qoruyub saxlasın. Əlbəttə, manatın məzənnəsinin saxlanması üçün ehtiyat fondundan müəyyən qədər vəsait cəlb olunacaq". İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, neftin dünya bazar qiymətinin aşağı düşməsi dolların manata təzyiqini artırsa da, hələlik tədiyyə balansımızda müsbət saldo

saxlanmaqdadır: "İdxalı 3 dəfə üstələyən Azərbaycan ixracatında "qara qızıl"ın qiymətinin düşməsi səbəbindən dəyər ifadəsində azalmalar olsa da, hələ də xarici ticarətdə böyük profisitə malikik. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycanı tərk edən valyuta ölkəyə daxil olan valyutadan xeyli azdır. Deməli, ölkəyə daha çox dollar kütləsi daxil olur. İqtisadi baxımdan, Mərkəzi Bank manatın deyil, dolların sterilizasiyasını həyata keçirməlidir ki, milli valyuta kəskin möhkəmlənməsin. Amma məsələnin psixoloji və kənar effekt tərəfləri var. Psixoloji mesajlar daha çox dünya neft bazarından gəlir və bu da manat üzərində təzyiq formalaşdırır. Kənar effekt təsirlər isə ixracatdan daxilolmaların azalması fonunda dövlətin və əhalinin qənaət etməsi, bundan isə, xidmət, bank sektorları daxil olmaqla, bir sıra digər sahələrin təsirlənməsidir. Buraya, eyni zamanda, Mərkəzi Bankın potensial intervensiya xərclərini də əlavə etsək, o zaman mənzərə daha aydınlaşar. Eyni zamanda, bir sıra neft ölkələrində milli valyutanın develvasiyası büdcə kəsirinin doldurulmasında əsaslı alət kimi istifadə edilir. Qonşu Rusiya bu aspektdən uyğun nümunələrdəndir. Bütün bunları nəzərə alaraq orta və uzunmüddətli deyil, qısamüddətli dövrdə milli valyutanın məzənnəsini proqnozlaşdırmaq olar. Mərkəzi Bankın ehtiyatlarını və potensial intervensiya xərclərini nəzərə aldıqda qısamüddətli dövrdə manatın məzənnəsindəki stabilik qorunub saxlanacaq. Bu isə o deməkdir ki, yaxın yarım ildə mövcud şərtlər daxilində manatın məzənnəsində azalma müşahidə edilməməlidir. Milli valyutanın məzənnəsi ilə bağlı indiki halda narahatlıq yoxdur. Eyni zamanda, Mərkəzi Bankın pul-kredit ciyasətinin əsas istiqamətləri barədə sənədi də bu əminliyi formalaşdırır. Sonrakı mərhələdə isə manatın məzənnəsi ilə bağlı siyasət daha çox dünya neft bazarında baş verənlərdən asılı olacaq. Təbii ki, milli valyutanın məzənnəsi ilə bağlı qərarların heç də həmişə öncədən və iqtisadi baxımdan proqnozlaşdırıla bilmədiyini də unutmamalıyıq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...