Azərbaycanın Avropa və Rusiyaya mal ixracında iqtisadi problemlər yaranmağa başlayır

Tarix: 09.12.2014 / 02:44
Bölmə: İqtisadiyyat

Son aylarda sürətlə dəyər qazanan dollar, rus rublu ilə yanaşı, avronun da mövqeyini sarsıdır. Artıq bir neçə aydır ki, avro da dollar qarşısında məzənnə itkisinə məruz qalır.

Ekspertlər isə rublun və avronun ucuzlaşmasını Rusiya və Avropa Birliyi ilə aparılan ticarət baxımından təhlükəli hal kimi qiymətləndirir. Bu hal həmin ölkələrə ixracın minimum həddə düşməsinə səbəb olmaqla yanaşı, onlardan gələn idxalın miqdarını da artırır. Artıq Azərbaycan Rusiyanın timsalında bu məqamla üzləşib. ABŞ dollarına nisbətən rublun ucuzlaşması Rusiyaya idxal olunan malların bahalaşması, Rusiyanın ixrac etdiyi malların bazara daha ucuz, rəqabətə davamlı qiymətə çıxarılması deməkdir. Artıq bu səbəbdən Azərbaycandan Rusiyaya ixracın həcmi xeyli azalıb. Moskva isə bu fonda rublun ucuzlaşmasından çox da əndişələnmir. Çünki belə vəziyyət Rusiyanın ticarət dövriyyəsində müsbət vəziyyətə səbəb olur və nəticədə sanksiyalara görə ölkədən kütləvi kapital axınının vurduğu ziyanın fəsadlarını, az da olsa, azaltmağa imkan verir.

Ekspertlərə görə, rublun ucuzlaşması şimal qonşularımızdan gələn idxalın həcminin bundan sonra da artmasına səbəb olacaq. Çünki manatın bahalaşması hesabına bu ölkədən gətirilən mallar xeyli ucuzdur ki, bu da yerli istehsalın rəqabət qabiliyyətini azaldır. Xaricdən göndərilən pul baratlarına da bu hal təsir göstərir. Çünki rublla pul qazanan soydaşlarımız Azərbaycana pul göndərəndə ya Rusiyada dollara çevirib göndərir, ya da Azərbaycanda manata çevirirlər. Bu isə soydaşlarımızın qazandığı pulun dəyərsizləşməsi deməkdir.

İndi eyni problem avro ilə də yaşanır. Son məlumatlara görə, avro ABŞ dollarına nisbətən yeni itkiyə məruz qalıb və 2012-ci ilin avqustundan bəri ən aşağı məzənnə ilə - 1.22 dollara təklif edilir. İqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov da bildirir ki, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür: «Avropa Birliyi Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır. Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin 60 faizə yaxını məhz Avropa Birliyi ölkələrinin payına düşür. Avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Avropada istehsal olunan məhsulların maya dəyərinin azalmasına gətirib çıxarır. Avro zonasında istehsal olunan məhsulların dollar ifadəsində dəyərinin azalması onların dünya bazarında rəqabət qabiliyyətini yüksəldir. Bu isə avro zonasından Azərbaycana gətirilən məhsulların həcmini artıracaq. Artıq Azərbaycanda Avropa məhsullarının bir qisminin qiymət azalması müşahidə olunur. Texnologiya və avtomobillərdə təxminən 5 faiz qiymət azalması var». Ekspertin sözlərinə görə, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi, həmçinin, Azərbaycanın iş adamlarının Avropa Birliyinə ixrac imkanlarını müəyyən qədər məhdudlaşdırır: «Bu proses Azərbaycanda istehsal olunan qeyri-neft məhsullarının Avropa Birliyində bahalaşmasına gətirir». Beləliklə, qeyri-neft sektorunda istehsal olunan məhsulların Avropaya ixracı avronun ucuzlaşması fonunda sərfəli olmur. Əvəzində, Avropadan Azərbaycan bazarına ucuz mallar axır.

Maraqlıdır ki, Avropadan olan investorlar da qeyri-müəyyənlik içindədir. Onlar yenə də ABŞ valyutasına üz tutmağa məcburdur. Nəticədə dollar bahalaşır, avro isə ucuzlaşır. Bir tərəfdən dolların bahalaşması, digər tərəfdən dünya iqtisadiyyatının artım tempinin azalması neftin qiymətini salır. Bu situasiya neftin ucuzlaşmasının davam edəcəyini söyləməyə əsas verir. Belə vəziyyətdə dolların daha da güclənməsi, avronun isə əksinə, məzənnə itkisinə məruz qalması qaçılmaz sayılır. Digər tərəfdən, Avropa iqtisadiyyatında tənəzzül yarandığından avronun daha da ucuzlaşması gözlənir. Bu səbəbdən dollar yenidən daha çox alınmağa başlayıb. Artıq investorlar ya dollarla, ya da Çin valyutası olan yuanın alışını artırıblar. Burada siyasi amillər də müəyyən rol oynayır. Belə ki, avronun məzənnəsi aşağı düşürsə, bu zaman Avropada istehsal olunan məhsulların maya dəyərində ucuzlaşma baş verir ki, bu da dünya bazarlarında bu məhsulların rəqabət qabiliyyətini artırır. Gözlənir ki, bu prinsip bundan sonra da davam etdirilsin. Çünki Rusiya ilə Avropa Birliyi arasındakı siyasətin yaratdığı gərginlikdən sonra Rusiya Avropada istehsal edilən bir sıra məhsullara embarqolar tətbiq etməyə başlayıb ki, nəticədə bu məhsulların dünyanın digər hissələrində özünə bazar tapması zəruri hala çevrilib. Bu səbəblərdən də, hələ ki, avronun ucuzlaşması prosesi davam edir. Lakin belə vəziyyət, qeyd olunduğu kimi, Azərbaycanın Avropaya ixracına da ciddi zərbə vurur.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...