Evlərin icbari sığortası ilə bağlı çözülməyən problem yenidən qabarıb

Tarix: 03.12.2014 / 07:31
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanda daşınmaz əmlakın sığortası icbari xarakter daşısa da, bu sahədə son vəziyyətin təhlili hələ də ciddi problemlərin mövcud olduğunu göstərir. Belə ki, illər üzrə ölkədə mənzillərin sayı artsa da, daşınmaz əmlak üzrə icbari sığortanın həcmində ciddi dəyişiklik yoxdur.
Əksinə, bu sahədə müəyyən azalma da qeydə alınır. İcbari Sığorta Bürosunun məlumatına əsasən, noyabr ayında Azərbaycanda daşınmaz əmlakın icbari sığortası üzrə 12 049 müqavilə bağlanıb. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə daşınmaz əmlakın icbari sığortası müqavilələrinin sayında 2,71% azalma müşahidə edilib. İcbari qaydada sığortalanmış mənzil və evlərin əksəriyyəti Azərbaycanın bölgələrindədir. Bununla bağlı sığorta müqavilələrinin yalnız 29%-i Bakı şəhərinin payına düşür. Ümumilikdə, 2014-cü ilin yanvar-noyabr ayları ərzində daşınmaz əmlakın icbari sığortası üzrə 142 343 sığorta müqaviləsi bağlanıb. Bu müqavilələr üzrə 15 milyon manata yaxın sığorta haqqı toplanıb. Ekspertlər isə bunu elə də yüksək qiymətləndirmir və ona diqqət çəkilir ki, evlərin icbari sığortasının tam şəkildə həyata keçrilməməsi həm vətəndaşa, həm də dövlətə ziyandır. Vətəndaş üçün bu ziyan onunla ölçülür ki, evlər icbari sığorta olunmadığı halda dəyən ziyanı sığorta hesabına tam qarşılamaq olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaşa dəyən zərəri bəzən dövlət öz hesabına ödəyir və bölgələrdə təbii fəlakət zamanı belə hallar dəfələrlə yaşanıb. Nəticədə büdcədə əlavə xərclər yaranıb.
Xatırladaq ki, "İcbari sığortalar haqqında" Qanunda evlərin icbari şəkildə sığortası nəzərdə tutulub. Məlumat üçün qeyd edək ki, daşınmaz əmlakın icbari sığortası daşınmaz əmlakın yanğın və ya digər hadisələr nəticəsində zədələnməsi, məhv olması, yaxud hər hansı formada itkisi ilə bağlı dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi məqsədi ilə tətbiq edilir. Qanunda qeyd olunduğu kimi, bütün mənzillər icbari şəkildə sığortalanmalıdır. Lakin buna baxmayaraq, təəssüf ki, ölkə ərazisində mövcud qanunun tətbiqi tam olaraq həyata keçirilmir. Bu gün ev sahiblərinin az hissəsi sığortadan yararlanır. Qanuna əsasən, evini sığortalamayan vətəndaşlar üçün maaliyyə cərimələri də müəyyən olunsa da, bu cərimə tədbirlərindən də az istifadə olunur. Ekspertlər isə əhalinin əmlakın icbari sığortasına bu cür biganəliyini müxtəlif səbəblərlə izah edir. Burada ona da diqqət çəkilir ki, 2012 - ci ilin 1 yanvarından etibarən Azərbaycanda avtomobillərin icbari sığortası ilə yanaşı, mənzillərin icbari sığortalanmasının həyata keçirilməsinə başlanır. Ancaq ötən dövrdə avtomobillərin, demək olar, hamısının sığortalanmasına baxmayaraq, bu gün əmlakın ən yaxşı halda üçdə biri icbari sığortadan istifadə edir. Avtomobilərin icbari sığortasına nisbətən, əmlakın icbari sığortasının daha zəif olması müxtəlif səbəblərlə bağlıdır. Əvvəla, avtomobillərin icbari sığortasından fərqli olaraq, əmlakın icbari sığortasında nəzarət mexanizmləri nisbətən zəifdir. Bu onunla bağlıdır ki, avtomobillərini sığorta etdirməyənlərə qarşı konkret cəza tədbirləri var. Amma mənzillərin icbari sığortasında bu cür nəzarət mexanizmləri yoxdur. Vətəndaş əmlakını sığortalamaqdan imtina etdiyi halda əmlakın sığortalanmasına məsul olan qurum həmin vətəndaş qarşısında böyük cəza tədbirləri həyata keçirmək imkanlarına malik deyil. Ona görə də nəzarət baxımından əmlakın sığortalanması avtomobil sığortalanmasından daha zəifdir. Bu da əmlakını sığortalayanların sayının azalmasına gətirib çıxarır.
Problemin həlli üçün hesab olunur ki, maarifləndirmə işləri genişləndirilməlidir. Bununla bağlı müvafiq qurumlar vətəndaşlar arasında müəyyən işlər aparılmalıdır. İkinci çıxış yolu isə ondan ibarətdir ki, hansısa dövlət orqanlarına müəyyən nəzarət mexanizmi ilə bunu məcburi şəkildə həyata keçirmək haqda səlahiyyət verilsin. Əks halda icbari sığorta ilə bağlı problemlərin davam etməsi qaçılmaz sayılır. Xatırladaq ki, yaşayış evlərinin və mənzillərin icbari qaydada sığortalanması münasib qiymətə həyata keçirilir. Bakı şəhərində 1 illik icbari sığorta haqqı 50 manatdır və bu qiymət paytaxtın hansı hissəsində yerləşməsindən, dəyərindən asılı olmayaraq bütün evlərə şamil edilir. Sığorta hadisəsi üçün ödənilən məbləğ 25 min manatı keçməməlidiir. Gəncə, Sumqayıt və Naxçıvan şəhərlərində bu göstərici 40 manat, maksimum sığorta ödənişi 20 min manatdır. Ölkənin digər yaşayış məntəqələrində isə sığorta haqqı 30 manat, maksimum sığorta ödənişi 15 min manat təşkil edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...