Banklarımızın xarici borcları 5 milyard manata yaxınlaşır

Tarix: 02.12.2014 / 07:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari il sona yaxınlaşdıqca bank sektorunda baş verənlər getdikcə daha çox diqqət cəlb edir. Çünki artıq məlumat verildiyi kimi, ilin sonunda bir neçə bankın nizamnamə kapitalı ilə bağlı tələbi yerinə yetirə bilməyəcəyinə görə fəaliyyətini dayandırması gözlənir. Məsələnin maraq doğuran tərəfi isə bağlanacaq bankların hansılar olacağına hələ də rəsmi səviyyədə aydınlıq gətirilməməsidir.
Sadəcə, Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov onu bildirib ki, Azərbaycanda 5-6 bankın məcmu kapitalla bağlı problemi var. Onun sözlərinə görə, bunlardan 2-si xarici kapitallı, qalanları isə yerli kapitallı banklardır: "Xarici banklarla bağlı danışıqlar aparırıq, yəqin ki, onlar kapitala dair hansısa tədbirlər görəcəklər. Yerli banklarla isə müxtəlif variantlar barədə müzakirələr aparırıq. Onların birləşməsi və yaxud bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsi imkanları nəzərdən keçirilir". Ümumiyyətlə, gələn ildən etibarən banklarla bağlı maliyyə sahəsində çox sərt tələblərin qüvvəyə minməsi proqnozlaşdırılır. Özü də bu o vaxtda baş verir ki, bankların xarici borcları da durmadan artır. Qeyd edək ki, ölkədə fəaliyyət göstərən kommersiya banklarının məcmu xarici öhdəliklərinin həcmi son bir ildə 1,017 milyard manat və ya 27,8% artaraq 2014-cü il noyabrın 1-nə 4 milyard 680 milyon manat təşkil edib. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, bu ilin əvvəlindən xarici öhdəliklərin həcmi 540 milyon manat və ya 13% artıb. Son 9 ildə Azərbaycan kommersiya banklarının xarici borcunda kəskin fərq yaranıb. Belə ki, bankların xarici borcu 2005 ildə cəmi 158 milyon manat təşkil edirdi. Beləliklə, son 9 ildə bankların xarici borcu 27 dəfə artıb və hazırda 4 milyard 680 milyon manat təşkil edir. Ekspertlərə görə, xarici öhdəliklərin həcm və xüsusi çəkisi üzrə yüksək olması bank sistemi üçün müəyyən təhlükələr yaradır və bunlar yerli maliyyə sisteminin xarici maliyyələşmədən asılılığı ilə əlaqədardır. Bank sisteminin maliyyəşləməsinin xaricdən getdikcə daha çox asılı olması və bunun yaratdığı təhdidə gəlincə, ekspertlər ilk növbədə diqqəti ona çəkir ki, xarici maliyyə sistemlərində baş verə biləcək və baş verən hər hansı sarsıntılar yerli banklara da təsir edir. Xatırladaq ki, son dünya iqtisadi böhranı zamanı xarici maliyyələşmə səviyyəsi yüksək olan bir sıra ölkələrin maliyyə sistemlərində ciddi böhran yaşanıb, likvidlik problemləri müşahidə olunub, hətta milli valyutaları məcburi devalvasiya edilib. Hazırda yerli bankların xarici öhdəliklərinin artması dünya iqtisadiyyatında baş verənlər fonunda ciddi təhlükə mənbəyinə çevrilir. Hesab olunur ki, banklar daha çox daxili mənbələr hesabına maliyyələşməlidir. Xatırladaq ki, kommersiya bankları özlərinin maliyyə ehtiyatlarının toplanmasında mənbə kimi Mərkəzi Bankdan alınan kreditlər, əhalidən toplanan depozitlər, bank fəaliyyətindən əldə olunan vəsait və həmçinin, xarici borclanmadan istifadə edirlər. Əslində, Azərbaycanda kommersiya banklarının əhaliyə verdiyi kreditlərin böyük əksəriyyətini mərkəzləşmiş yox, xaricdən alınmış kreditlər təşkil edir. Səbəbi də ondan ibarətdir ki, xaricdən təklif olunan kreditin faiz dərəcəsi ucuzdur. Bundan başqa, özəl bankların kapitallarının iştirakında xarici investorlar da olur. Xarici investorların özlərinin də marağı var ki, kommersiya banklarının borclanması Mərkəzi Bankdan yox, birbaşa onlardan olsun. Bu onların birlikdə işləməsinə əsas verən amildir. Amma yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bunun mənfi tərəfləri də var. Çünki xaricdən borclandığı müddətdə bankların aktivləri dünyada böhran yarandıqda təhlükə altına düşür. Digər tərəfdən, xarici maliyyə institutlarından borclanmaq maliyyə-bank sektorumuzun xarici kapitaldan asılılığına gətirən amildir. Həmin maliyyə institutları Azərbaycandakı kommersiya bankları vasitəsilə ölkənin maliyyə sisteminə birbaşa təsir imkanları qazanır.
Bütün bu proseslər o fonda baş verir ki, Mərkəzi Bankın ölkənin kommersiya banklarına məcmu kapitallarını 50 milyon manata çatdırmaqla bağlı verdiyi möhlət 1 aydan sonra başa çatır. Ölkədəki 6 bank hələ də bu tələbi yerinə yetirə bilməyib. Vəziyyət belə davam edərsə, həmin banklar ya birləşməli, ya da fəaliyyətini bank olmayan kredit təşkilatı kimi davam etdirməli olacaq. Lakin banklar hələ buna getmək istəmir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...