Fermerlərimiz neftin ucuzlaşma təsirlərini hiss etməyə başlayıblar

Tarix: 02.12.2014 / 07:39
Bölmə: İqtisadiyyat

Neftin qiymətinin dəyərdən düşməkdə davam etməsi, Rusiya rublunun əvvəlki kimi ucuzlaşması Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinə getdikcə daha çox təsir göstərməkdədir.
Aydındır ki, neftin ucuzlaşması dünya bazarına Azərbaycan tərəfindən çıxarılan "qara qızıl"ın daha az gəlir gətirməsinə səbəb olacaq. Lakin məsələnin müsbət tərəfləri də var. Söhbət ondan gedir ki, neftin ucuzlaşması ilə idxal məhsullarının qiymətində enmələr gözlənir. Elə indinin özündə də dünyanın əmtəə bazarlarında qiymətlər sürətlə düşür. Son hərraclarda 1 barrel neftin 64-68 dollara təklif olunması fonunda qızılın 1 troya unsiyasının qiyməti 0,93 faiz azalaraq 1164 dollar təşkil edib. Eyni tendensiya kənd təsərrüfatı məhsulları bazarında da qeydə alınıb. Heyvandarlıq məhsulları, pambıq, kakao, qarğıdalı və taxılın ucuzlaşması davam edir. Təbii ki, belə vəziyyətdə həmin məhsulların Azərbaycanda satış qiyməti də azalacaq. Lakin məsələnin müəyyən mənfi tərəfləri də var. Belə ki, dünya bazarında ucuzlaşma Azərbaycanın ixracına mənfi təsir göstərir. Xüsusən də aqrar sektora. İqtisadçı ekspert Qubad İbadoğlu bu xüsusda mediaya açıqlamasında deyib ki, Rusiyada, Ukraynada, Gürcüstanda və başqa ölkələrdə milli valyutanın dəyərdən düşməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmür: "Neftin ucuzlaşmasından ən çox təsirlənən aqrar bölmədir. Milli valyutalarının dəyərsizləşməsi səbəbindən Rusiya, Ukrayna və Gürcüstandan ölkəmizə iri və xırda buynuzlu heyvanların idxalında artım var. Bu, ət bazarında yeni situasiya yaradıb. Regionlarda ətin ucuzlaşması yerli fermerləri ziyana salır. Yerli fermerlərin xərclərinin artdığı bir dövrdə gəlirlərinin azalması fonunda xaricdən gətirilən heyvanların idxalının artımı bu bizneslə məşğul olan iş adamlarının gəlirlərinin çoxalmasını şərtləndirib. İqtisadiyyatın düzgün tənzimlənməməsindən itirən yenə də yerli istehlakçılar və yerli istehsalçılardır. Odur ki, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyini bu problemin həlli ilə əlaqədar təxirəsalınmaz təbirlər həyata keçirməyə çağırıram".
Qeyd edək ki, həqiqətən də yerli femerlərin xərcləri bu il daha da artıb. Xüsusən də il quraqlıq keçdiyindən regionlarda 1 ot presi 5 manata satılır. Yemin isə ət və süd tədarükündə xüsusi çəkisi kifayət qədər böyükdür. Yem baha olduğundan, indiki durumda fermerlər istehsal etdiyi məhsuldan gəlir götürə bilmir. Bu gün üçün Azərbaycan ət məhsullarına olan tələbatın 90 faizə qədərini öz hesabına təmin edir. Azərbaycana ət məhsulları əsasən Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan və Belarusdan idxal olunur. Qeyd edək ki, mal ətini ən ucuz qiymətə Gürcüstanda tapmaq olar.
Ekspertlər yaranmış vəziyyətdə ölkəmizə digər təsirin olacağını da düşünür. Belə ki, mütəxəssislərin fikrincə, Rusiya da ölkə daxilində ət və ət məhsulları, süd və süd məhsullarının istehsalını artırmağa çalışır Bu zaman istehsal etdiyi taxılın bir hissəsini heyvandarlıqda qüvvətli yem olaraq bura yönəltməyi düşünür. Azərbaycan isə taxıl idxalının əsas hissəsini Rusiya hesabına ödəyir. İndiki durumda bu hal idxal taxılının bahalaşmasına da gətirib çıxara bilər. Qeyd edək ki, Rusiyanın Qərb məhsullarına qoyduğu embarqolar, onu yeni bazarlar axtarmağa, daxili istehsalı artırmağa məcbur edir.
Hələlik isə idxal mallarının ucuzlaşması baş verir. Belə ki, noyabrın əvvəlləri ilə müqayisədə bəzi idxal mallarının dəyəri təxminən 10-15 qəpik ucuzlaşıb. Yeri gəlmişkən, ixrac olunan malların qiymət indeksi də 2014-cü ilin sentyabr ayında əvvəlki aya nisbətən 4,2 faiz, əvvəlki ilin eyni ayına nisbətən isə 0,7 faiz aşağı düşüb. Ekspertlər bildirir ki, idxal məhsullarının ucuzlaşmasına bir sıra amillər təsir göstərib. Xüsusən də hazırda şimal qonşumuza qarşı tətbiq olunan sanksiyalar Rusiyanın milli valyutasının kursuna ciddi təsir göstərməkdədir. Rubl hər ötən gün ucuzlaşmağa davam edir. Rublun dəyərdən düşməsi isə Rusiya istehsalı olan məhsulların ixracatına müsbət təsir göstərir. Elə Azərbaycana da ən çox məhsul məhz Rusiyadan idxal olunur. Rublun ucuzlaşması fonunda isə artıq bir müddətdir ki, şimaldan daxil olan məhsulların həcmində və çeşidlərində kəskin artımlar müşahidə edilir. Artıq həmin məhsullar Azərbaycan bazarına daha ucuz qiymətə idxal olunur. Bu da, təbii ki, sahibkarlıq sektorunun həmin istiqamətdə hərəkətlənməsinin əsas stimullaşdırıcısıdır. Digər bir nüans ondan ibarətdir ki, Rusiyanın hazırda dünya ölkələri, xüsusilə Avropa ölkələri ilə yaşadığı ciddi siyasi böhran həmin ölkələrə Rusiya istehsalı olan məhsullarının satışında müəyyən maneələrin yaranmasına gətirib çıxarıb. Banklara tətbiq edilən sanksiyalar ödəmələrin həyata keçirilməsinə, rəsmi prosedurlara ciddi əngəllər törədir. Buna görə də rus sahibkarlarının özü belə hazırda alternativ satış bazarları axtarmaqda maraqlı tərəfdir. Yəni həm Rusiya, həm də Azərbaycan sahibkarlarının maraqlarının üst-üstə düşməsi son iki ayda Azərbaycanda Rusiyadan idxal olunan məhsulların tempində artım yaradıb. Onların həm çeşidlərində, həm də idxalın ümumi dəyərində artımlar hiss olunur. Bu halda Rusiya məhsulları ucuzlaşır və bu, yerli sahibkalara mənfi təsir göstərir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...