şənbə günü, 11 iyul 2026
     

Manatla bağlı gedən proseslərin məzmununda yenilik...

  • Tarix: 27.11.2014 / 01:24
  • Bölmə: İqtisadiyyat
Image


Dünya maliyyə bazarlarında son dövrlərdə ən çox diqqət cəlb edən hadisələrdən biri də avro və rublun sürətlə dəyər itirməsidir. Dolların bahalaşması fonunda bu valyutalar hələ də məzənnə itkisi yaşamaqda davam edir. Proses bir sıra digər ölkələrdə də müşahidə edilir. Məsələn, Qazaxıstan valyutası da rubl və dollar təzyiqinə görə ucuzlaşmağa başlayır. Lakin Azərbaycanda manat və dollar nisbətində tamam əks proses müşahidə olunur. 
Manatın dollar qarşısında möhkəmlənəməsinin qarşısını almaq üçün ölkənin baş bankı yenə əvvəlki qaydada bazarlara müdaxilə etməli olur. Bunun nəticəsidir ki, cari ilin 9 ayında Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən manatın məzənnəsinin möhkəmlənməsinin qarşısını almaq üçün 1,2 milyard ABŞ dolları həcmində valyuta alışları həyata keçirilib. Qeyd olunur ki, hesabat dövründə Mərkəzi Bank özünün məzənnə siyasətini ABŞ dolları-manat ikitərəfli məzənnəsinin hədəflənməsi çərçivəsində reallaşdırıb. Buna səbəb odur ki, bu il də valyuta bazarında təklif tələbi üstələyib. Bu şəraitdə məzənnənin möhkəmlənməsinin qarşısını almaq üçün Mərkəzi Bank tərəfindən yuxarda göstərilən həcmdə ABŞ dollarının alışı həyata keçirilib. Nəticədə, dövr ərzində manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsi, demək olar ki, dəyişməyib və cəmi 0.03% möhkəmlənib. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bank bazarlardan hər il böyük həcmdə dollar alır. Bu məqsədlə 2012-ci ildə bazarlardan 978,2 milyon dollar, 2013-cü ildə isə 1 milyard  664,2 milyon ABŞ dolları alınıb. Proqnozlara görə, ortamüddətli perspektivdə dollar alışı davam edəcək. Beləliklə, manat möhkəm valyuta olaraq qalır. Ekspertlər xatırladır ki, manat özünü daha çox qlobal böhran dövründə göstərib. Çünki 2008-ci ilin sonunda başlayan iqtisadi böhran fonunda manat sabitliyini qorudu. Bunun nəticəsidir ki, indinin özündə də əhali banklara əmanəti milli valyutalarda qoymağa üstünlük verir. Lakin qeyd olunan fonda manatın da bahalaşması tendensiyasının getdiyini deyən ekspertlər bildirir ki, manatın bahalaşması 2 səbəblə bağlıdır. Birinci, ölkəyə neft dollarlarının gəlməsidir. İkincisi, xarici valyutaların ucuzlaşmasıdır. Qeyd edək ki, Azərbaycan bankları kreditləri də manatla yatırmaqda maraqlıdır. Ölkə bankları artıq xarici valyuta ilə əmanət yığımını məhdudlaşdırıb. Banklarda xarici valyutalar, özəlliklə də avro ilə əmanət yığımı kəskin azalıb. Rəsmi statistika həm əmanətlərdə, həm də kredit qoyuluşunda manatın payında artımı sübut edir. Bu onu göstərir ki, banklar xarici valyutaları cəlb etməkdə maraqlı deyil. Elə buna görə də onlar əhalidən xarici valyutada cəlb edilən əmanətlərin faiz dərəcələrini aşağı salır. İqtisadçılar deyir ki, banklar özlərini sığortalamaq üçün xarici valyutada verilən kreditləri bahalaşdırmağa üstünlük verir. Elə buna görə də xarici valyuta ilə verilən kreditlərin faiz dərəcələri manat kreditləri ilə müqayisədə yüksəkdir. Ekspertlərin qənaətincə, ölkədə baş verən makroiqtisadi proseslər yaxın zamanlarda manatın bahalaşmasının davam edəcəyini göstərir. 
Digər tərəfdən xatırladaq ki, gələn ilin dövlət büdcəsinin parlamentdə müzakirəsi zamanı Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov manatla bağlı devalvasiyaya gedilməyəcəyini bildirib: "Bildiyiniz kimi, əsas ticarət tərəfdaşlarımız olan qonşu ölkələrin çoxunun milli valyutaları ciddi devalvasiyaya məruz qaldı. Biz milli valyutamızı devalvasiya etməli olduğumuz barədə bir sıra təkliflər aldıq. Təkliflərə əsasən, manatın devalvasiyası bizim üçün ticarət tərəfdaşları ilə münasibətdə üstünlük yarada bilər. Lakin tarixən və elmi cəhətdən sübut edilib ki, devalvasiya yalnız qısamüddətli spekulyasiya üstünlüyü yaradır və sonradan qiymət artımı nəticəsində dövlət və onun iqtisadiyyatı bu üstünlüyü itirir". E.Rüstəmovun sözlərinə görə, hazırda manatın məzənnəsi tam sabitdir: "Manat çox güclü regional valyuta kimi özünü göstərir. O, müxtəlif dövlətlər tərəfindən yaxın və uzaq xarici ölkələrlə ticarət zamanı qəbul olunur. Hesab edirik ki, ilin sonunadək manatın sabitliyinin davamlılığı təmin olunacaq". Lakin rubl və avronun ujuzlaşmasının Azərbaycanın ixracına mənfi təsir göstərməsi də danılmazdır.
Araşdırmalar göstərir ki, avronun və rublun dəyərdən düşməsinin digər ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün daha çox mənfi təsirləri mövcuddur. Əvvəla bu, Azərbaycanın Rusiya, Avropa Birliyinə qeyri-neft sektorunun ixrac imkanlarını xeyli məhdudlaşdırır. Xatırladaq ki, Avropa Birliyi və Rusiya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarıdır. Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin böyük hissəsi onların payına düşür. Bununla yanaşı, ölkəmiz Rusiya və Avropa Birliyi ölkələrinə, o cümlədən, qeyri-neft məhsulları və aqrar məhsullar da ixrac edir. Təbii ki, rubl və avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycan məhsullarının bu ölkələrin bazarında daha baha olmasına səbəb olur. Bu da Azərbaycan məhsullarının çıxış imkanlarını məhdudlaşdırır. 




DİGƏR XƏBƏRLƏR

  • Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

  • Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

  • Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

  • Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

  • Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

  • Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

  • Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

  • Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

  • Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

  • Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

  • Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

  • Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

  • Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

  • Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

  • Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

  • Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

  • Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

  • Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

SON XƏBƏRLƏR

10.07.2026 / 22:43
Paşinyan hələ də Ermənistanda qalan Azərbaycan kəndlərindən danışdı...
10.07.2026 / 22:18
Kreml rəsmisi ABŞ-ın Ukraynaya “Patriot hədiyyəsini” dəstəklədi - Peskov nə demək istəyir?...
10.07.2026 / 21:44
Paşinyan yeni konstitusiya layihəsini dekabrda Əliyev və Trampla görüşədək təqdim edəcək...
10.07.2026 / 21:16
Avroparlament Putinin devrilməsinə doğru daha bir addım atdı...
10.07.2026 / 20:55
Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...
10.07.2026 / 20:41
Prezident İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib - FOTO
10.07.2026 / 20:37
Azərbaycan JF-17 qırıcı təyyarələri ilə bütün Xəzəri nəzarətə götürür
10.07.2026 / 20:36
Ərdoğanın hədiyyə etdiyi revolverlərin bir çoxu geri qaytarıldı
10.07.2026 / 20:21
Ermənistan İranın əlindən çıxır, TRIPP layihəsinin də buna birbaşa dəxli var
10.07.2026 / 20:05
Akademik Musiqili Teatrda "Şahmaran" tamaşasına daxili baxış keçirilib
10.07.2026 / 19:55
Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO
10.07.2026 / 19:39
Tramp İrandan yeni təklif aldığını iddia etdi – “Biz də qəbul etdik”...
10.07.2026 / 19:22
Vasitəçi ölkələr ABŞ-İran gərginliyini azaltmaq üçün hərəkətə keçdi - Qətər Tehrana heyət göndərdi...
10.07.2026 / 18:57
Yaxın Şərqdə gərginliyi daha da artıracaq iddia - ABŞ-dan sonra iki körfəz ölkəsi də İrana hücum etdi...
10.07.2026 / 18:40
Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."
10.07.2026 / 18:12
Kreml Türkiyənin S-400-ləri satacağını rəsmən təsdiqlədi – sistemlər üçüncü ölkələr üzərindən Rusiyaya qaytarıla bilər...
10.07.2026 / 17:50
Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO
10.07.2026 / 17:35
Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...
10.07.2026 / 17:19
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO
10.07.2026 / 16:32
“Zəngəzur dəhlizi bəyanatına” Ermənistan XİN-nin əks-reaksiyası tam yersizdir...
10.07.2026 / 15:58
“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib
10.07.2026 / 15:57
Yunus Oğuzun “Türk” etnonimi və törələri kitabı Respublika Gənclər Kitabxanasının fonduna daxil edilib
10.07.2026 / 15:52
Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib
10.07.2026 / 15:49
ABŞ MKİ-nin “əllərini pişik yeyib ki, İsrail kəşfiyyatı önə çıxıb?!”...
10.07.2026 / 15:41
Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...
10.07.2026 / 15:27
Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...
10.07.2026 / 15:10
Azərbaycanın Ermənistandakı eksklav kəndlərinin taleyini özümüz həll edəcəyik...
10.07.2026 / 14:59
Azərbaycandakı sabitlik və inkişaf Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasətinin nəticəsidir - ŞƏRH
10.07.2026 / 14:47
Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...
10.07.2026 / 14:34
Kəlbəcərdə mina partladı...
10.07.2026 / 14:29
İran hakimiyyətində yeni parçalanma? - İranda əhali, ABŞ-da mətbuat radikallaşır...
10.07.2026 / 14:18
Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...
10.07.2026 / 14:12
Türkiyə Rusiyadan aldığı S-400 sistemlərini körfəz ölkəsinə satır – İDDİA...
10.07.2026 / 14:05
Bakcell və Gənclər Fondu "İnnovasiya və Süni İntellekt" üzrə təqaüd proqramının qalibləri ilə görüş keçirib - FOTO
10.07.2026 / 13:56
Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...
10.07.2026 / 13:51
Ukrayna Rusiyaya ağır zərbə - neft zavodu, neft terminalı, neft anbarı və böyük bir müdafiə zavodu vuruldu...
10.07.2026 / 13:39
“Valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlarla iş” layihəsinin yeddinci təlimi
10.07.2026 / 13:17
Qazaxıstan da vitse-prezidentlik institutuna keçir...
10.07.2026 / 13:05
Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketi AB-ni parçaladı – birlik ölkələri razılığa gələ bilmir...
10.07.2026 / 12:54
Təbii qazın Azərbaycandan Gürcüstana təchizatı barədə saziş təsdiq edildi
10.07.2026 / 12:16
Trampın Ankaraya yeni təyyarəsi ilə gəlib köhnə təyyarəsi ilə qayıtmasının əsl səbəbi ortaya çıxdı...
10.07.2026 / 11:58
Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...
10.07.2026 / 11:30
Azərbaycan avtonom nəqliyyat vasitələrinin tətbiqinə hazırlaşır...
10.07.2026 / 10:51
Bakıda media və dekolonizasiya mövzusunda beynəlxalq konfrans keçiriləcək..
10.07.2026 / 10:20
Şuşada IV Qlobal Media Forumu keçiriləcək
10.07.2026 / 10:12
Zakir Həsənov Selçuk Bayraktarla görüşdü
10.07.2026 / 09:55
Azərbaycan və Serbiyanın hərbi kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərinin görüşü oldu...
10.07.2026 / 09:17
Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib
10.07.2026 / 07:22
İran ABŞ-ı ikinci mərhələ cavab zərbələri ilə hədələdi
10.07.2026 / 07:12
İranın enerji strukturu yenidən hədəfdə - gecə partlayışlar baş verib
10.07.2026 / 06:32
İran Trampa qarşı sui-qəsd planlaşdırır(?) - WSJ…
10.07.2026 / 06:11
Zaxarova Londonun Zelenskini həbs etməməsindən təəccüblənib…
10.07.2026 / 05:56
Tehrandakı Britaniya səfiri İran XİN-ə çağırıldı
10.07.2026 / 05:48
Tramp Netanyahu ilə bölgədəki vəziyyəti müzakirə etdi
10.07.2026 / 05:38
İİKK generalı raketlə vuruldu
09.07.2026 / 22:51
Separatçı qüvvələrin ortaya atdığı “Bakılılar günü”, “Bakılılar milləti” - “Azərbaycançılıq” ideologiyasına qarşı təxribat
09.07.2026 / 22:18
“Qərbi Azərbaycanın sakral coğrafiyası” silsiləsindən - Göyçə gölündən Araz çayınadək uzanan vadi: Türk-Müsəlman Ruhani və İrfan yurdları…
09.07.2026 / 21:52
İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...
09.07.2026 / 21:30
Ankara zirvəsində 2 əsas yekun - ABŞ-Avropa konsensusu, hamı Rusiyaya qarşı...
09.07.2026 / 21:06
Zirvədən sonra “daha güclü NATO” yarandımı? - Mübahisə var...
09.07.2026 / 20:40
Daxili İşlər Nazirliyi ilk 6 aya yekun vurdu... Cinayətlərin açılma faizi xeyli yüksəlib...
09.07.2026 / 20:27
Azərbaycanın "JF-17 Thunder" qırıcıları Ermənistanı qorxuya saldı...
09.07.2026 / 20:12
Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...
09.07.2026 / 19:55
Tramp İranı birbaşa NATO zirvəsindən vurdu - mesajlar nədir?...
09.07.2026 / 19:38
Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...
09.07.2026 / 19:21
Çexlər separatçı cani Vardanyana görə əfsanəvi Vatslav Haveli hörmətdən saldılar...
09.07.2026 / 19:08
Vüsal Tahirov haqqında deyilənlərdən...
09.07.2026 / 19:05
Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...
09.07.2026 / 18:51
Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...
09.07.2026 / 18:37
TRIPP-ə İran təhdidi böyüyür, Qafqaz savaşa cəlb edilə bilər...
09.07.2026 / 18:22
Azərbaycanlı miqrantların Rusiyada işi çətinləşir, pul köçürmələri kəskin azalır...
09.07.2026 / 18:10
İran İordaniyadakı ABŞ bazasını vurdu...
09.07.2026 / 17:56
Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı
09.07.2026 / 17:53
“İki sahil” qəzeti 35 yaşını qeyd edir
09.07.2026 / 17:51
Vatikanla humanitar və mədəni əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub
09.07.2026 / 17:39
Nəsimidə ər arvadını güllələdi
09.07.2026 / 17:28
ABŞ İranın Çin və Rusiya ilə əsas ticarət yolunu bombaladı...
09.07.2026 / 17:17
"Sözün hekayəsi": növbəti Vaqif Poeziya Günləri keçiriləcək
09.07.2026 / 17:04
Süni intellekt üçün internet Bakcelldən
09.07.2026 / 16:52
NATO zirvəsində Türkiyədən Rusiyanın xoşuna gəlməyəcək bəyanat...
09.07.2026 / 16:42
İranın Buşehr əyalətində partlayış səsləri eşidildi...
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...

Populyar xəbərlər

XƏBƏR ARXİVİ