Azərbaycan böyük məbləğdə "qızıl uduşu" ərəfəsində...

Tarix: 27.11.2014 / 01:19
Bölmə: İqtisadiyyat

Valyuta ehtiyatlarının tərkibinə qızıl daxil edən ölkə kimi Azərbaycan dünya bazarlarında bu qiymətli metalla bağlı hadisələrin inkişafını xüsusi diqqət mərkəzində saxlayır. Qeyd edək ki, son aylarda qızılın sürətlə ucuzlaşması, digər ölkələr kimi, Azərbaycana da müəyyən həcmdə zərər vurub. Lakin gələn il ərzində qızılla bağlı müxtəlif dövlətlərin, o cümlədən də Azərbaycanın üzləşdiyi itkiləri kompensasiya etməsi gözlənir.

Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, qızılın əsas xüsusiyyəti bir çox dövlətlərdə büdcənin əsas ehtiyat aləti kimi istifadə olunmasıdır. Son illərdə qızıla tələbatın artması onun hasilatını kəskin şəkildə artırıb. Statistikaya əsasən, təkcə 2013-cü ildə dünyada qızıl ehtiyatları 160,4 min tona çatıb. Bunun 30 min tonu müxtəlif dövlət mərkəzi bankları və maliyyə qurumlarının, 79 min tonu zərgərlik məmulatlarının, 25 min tonu investisiyaların, yerdə qalan 26,4 min ton isə əhalidə olan qızıl məmulatlarının payına düşür. 2008-ci ildən başlayaraq dünya iqtisadiyyatında yaranmış maliyyə böhranı qızılı investorlar üçün ehtiyat yatırım alətinə çevirib. 2011-ci ildə qızılın qiyməti 1 unsiya üçün 1920 dollara çatıb ki, bu da həmin il üçün ən yüksək hədd hesab olunur. Lakin sonradan qiymətlərdə kəskin enişlər başlayıb. Belə bir vaxtda isə əksər maliyyə mütəxəssisləri qızıl qiymətlərinin 2015-ci ildə yenidən yüksəlişə keçəcəyini bəyan edir. İlk növbədə ona diqqət çəkilir ki, son 3 ildə qızılın unsiyası 40% dəyərdən düşüb. Keçən illə müqayisədə bu il daha kəskin bir ucuzlaşma yaşanması bəzi investorların vəsaitlərini qızıldan çəkməsinə səbəb olub. Ancaq analitiklər 2015-ci ildə qızılın qiymətlərinin yüksək olacağını bəyan edir. Maliyyə məsləhətçilik şirkəti "RBK Capital Market"in analitiklərindən Corc Gero bununla əlaqədar bildirir "1920 dollar səviyyələrindən 1150 dollar səviyyəsinə eniş ciddi bir qiymət azalmasıdır. Bu bütün fondların vəsaitlərini qızıl sərmayələrindən çıxarıb, daha yaxşı gəlir gətirən aktivlərə yönəltməsinə səbəb olub. Bu proses hələ davam edir". Ancaq Gero Avropa, Çin və Yaponiya mərkəzi banklarının yumşaq pul siyasətinə başlaması ilə qızılın qiymətində yenidən yüksəliş olacağını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, qızıl gələn il 1400 dollara qədər qalxa bilər: "Artıq bir ili əhatə edən müddətdə qızılın unsiyasının 1400 dollara çıxması qaçılmaz olacaq". Xatırladaq ki, Corc Gero 2013-cü ilin dekabr ayında qızılın unsiyasının qiymətinin 2014-ün ilk rübündə 1300 dolları keçəcəyini bildirmiş və qızılın unsiyası 2014-cü ilin martında həqiqətən 1400 dollara yaxınlaşmışdı. Onun sözlərinə görə, hazırda qızılın unsiyasının dəyərdən düşməsinin ən böyük səbəbi dollardakı yüksəlişdir. Dollar digər pul vahidləri qarşısında ciddi bahalaşıb və bu da qızılın cazibədarlığını azaldır. Lakin ekspert bunun müvəqqəti hal olduğunu, gələn il ərzində qızıl bazarında ciddi fəallıq olacağını bildirir. Hələlik isə bazarda durğunluqdur və bu hal Azərbaycanın zərgərlik mağazalarında da özünü göstərir. Xüsusən Bakının qızıl mağazalarında satışlar kəskin azalıb. Ümumiyyətlə, son bir ayda qızılın satışı 60%-ə yaxın aşağı düşüb. Satıcılar bunu məhərrəmlik ayının başlaması və toy mərasimlərinin dayandırılması ilə izah edir. Onların sözlərinə görə, nəticədə qızıl satışı 60-70% azalıb. Satışın azalması, bahalı və ya ucuz modellərdən asılı olmayaraq, bütün zinət əşyalarında eynidir. Qeyd edək ki, ölkədə qızıl və daş-qaşa tələbatın aşağı düşməsi ilin əvvəlindən müşahidə olunur. 2014-cü ildə ölkəyə gətirilən zinət əşyaları da azalıb. Belə ki, ötən ilin ilk 9 ayında Azərbaycana 672,1 milyon dollarlıq zinət əşyaları gətirildiyi halda, bu il həmin göstərici 2 dəfədən də çox azalaraq 292,4 milyon dollara enib.

Dünyada da analogi proses müşahidə olunur. Qızıla dünyada tələb cari ilin üçüncü rübündə 2.5% düşərək 929.3 tonla son beş ilin ən aşağı səviyyəsinə enib. Dünya Qızıl Şurası qızıl tələbinin bu ilin üçüncü rübündə azaldığını təsdiqləyib və bildirib ki, külçə və sikkə qızıl alışlarının həjmi, həmçinin ləl-cəvahirat ticarətində ciddi eniş var. Londonda yerləşən şuranın yaydığı son hesabatında qlobal qızıl tələbinin keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2.5% azaldığı vurğulanır. Bu, 2009-cu ilin son rübündən bu yana ən aşağı səviyyədir. Qlobal ləl-cəvahirat istehlakı bu dövrdə 4 dəfə azalıb. Hesabata görə, dünyanın ən böyük qızıl istifadəçisi Hindistandır. Lakin burada da istehlak azalıb.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...