Azərbaycan rubl təhlükəsindən xilas olur

Tarix: 25.11.2014 / 02:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan valyuta ehtiyatlarının bir qismini Rusiya rublunda saxlayır. Lakin son aylarda rus rublunun sürətlə dəyər itirməsi alınan rus rubluna görə ölkəmizin zərərə düşməsinə səbəb olmuşdu. Qərbin sanksiyaları üzündən rus rublunun daha da ucuzlaşması gözlənir və hesab olunurdu ki, Azərbaycan rubldan imtina etməlidir.
Lakin rəsmi Bakı bu prosesdə tələsmədi və hazırda rublla ilgili baş verənlər çox maraqlı situasiyanı üzə çıxarıb. Belə ki, rubl dollar qarşısında yenidən dəyər qazanmağa başlayıb. Son günlərə qədər 1 dollar 47 rubla bərabər idisə, hazırda 1 dollar 44,5 rubla kimi ucuzlaşıb. Rublun getdikcə daha çox dəyər qazanması da istisna olunmur. Rusiyanın maliyyə naziri Anton Siluanov isə qeyd edir ki, Rusiyanın Qərb ölkələrinin sanksiyaları ilə bağlı illik zərəri 40 milyard dollar ətrafındadır. Lakin o, Qərbin özünün itkilərinin bundan az olmadığını da vurğulayır. Xatırladaq ki, Rusiyanın Mərkəzi Bankı noyabrın 10-dan rublun məzənnəsini tənzimləmək kursundan imtina edib. Ona qədər isə Mərkəzi Bank bir ay ərzində 30 dəfədən çox dəhlizin yuxarı sərhədini artırmağa məcbur olub. Bazara isə ilk əvvəl ciddi müdaxilə etsə də, sonrakı dövrlərdə gündəlik 350 milyon dollar həcmində intervensiya ilə kifayətlənib. Mərkəzi Bank təkcə oktyabrda 30 milyard dollar həcmində bazara intervensiya etmişdi, ancaq bunun nəticəsi olmadı. Ona görə Mərkəzi Bank sonradan rublla bağlı "üzən məzənnə" siyasətinə keçdi.
Ancaq Mərkəzi Bank rublu tam bazarın öhdəsinə buraxmayıb. Digər alətlərdən istifadə etməklə onu tənzimləməyə çalışır və artıq bu, nəticəsini verir. Rubl dollarla müqayisədə 3 faizdən çox möhkəmlənib. Mərkəzi Bank da bildirir ki, ölkənin maliyyə sabitliyi üçün təhlükə yaranarsa, bazara müdaxilə ediləcək.
Rublun "üzən məzənnə"yə keçməsi xəbəri bazara müsbət təsir göstərib. Rublun möhkəmlənməsi Azərbaycanı üzləşə biləcəyi bir sıra təhlükələrdən də qoruyacaq. Məsələ burasındadır ki, Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olan Rusiyada milli valyutanın ucuzlaşması ölkəmizə təsirsiz ötüşmürdü. Rus rublunun dəyərsizləşməsi Rusiyaya işləməyə getmiş xeyli sayda soydaşımızın gəlirlərinin azalmasında özünü göstərirdi. Digər zərər Neft Fondunun Rusiyadakı aktivlərində yaranırdı. Fond 2011-ci ildə investisiya siyasətinə edilmiş dəyişikliyə uyğun olaraq 2012-ci ildən rus rublunu alaraq valyuta ehtiyatına daxil edib. 2013-cü ilin sonuna olan məlumata görə, fondun ehtiyatlarında rublun payı 2,07 faizdir. Eyni zamanda, fond Rusiyanın ikinci ən böyük bankı olan VTB bankının 500 milyon dollarlıq səhmlərini alıb. Banka tətbiq edilən sanksiya nəticəsində səhmlər ucuzlaşmışdı. Həmçinin, rublun ucuzlaşması Azərbaycanın ixrac potensialını zəiflədirdi. Çünki milli valyutamızın məzənnəsi dollara hədəflənib və dolların digər valyutalara qarşı mövqeyi manatın mövqeyini şərtləndirir. Yəni dollar rubla nəzərən bahalaşdıqca manat da həmin valyutaya qarşı bahalaşır. Nəticədə Rusiya bazarlarına ixrac etdiyimiz məhsullar bahalaşırdı ki, bu da onların rəqabət qabiliyyətini aşağı salırdı. Rublun dəyərdən düşməsi Rusiyada ərzaq inflyasiyasını da gücləndirirdi. Məsələn, təkcə 2013-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu ilin 9 ayında ərzaq inflyasiyası 11,5 faiz təşkil etmişdi. Bunun nəticəsində isə, manatın möhkəmlənməsinə rəğmən, Rusiyadan Azərbaycana ərzaq inflyasiyası idxal edilirdi. Lakin rublun yenidən dəyər qazanması bu problemləri arxa plana keçirir.
Hesab olunur ki, dünya bazarlarında neftin bahalaşması rublu daha da möhkəmləndirəcək. Bu, Rusiyanın Qərb sanksiyaları qarşısında mövqeyini qorumasını da şərtləndirəcək. Müxtəlif hesablamalara görə, neftin barrelinin 10 dollar ucuzlaşması büdcə gəlirlərinin 600-1500 milyard rubl azalması deməkdir. Ekspertlərin digər hesablamalarına görə, dolların 1 rubl ucuzlaşması büdcəyə əlavə olaraq 150-180 milyard rubl gəlir gətirir. Hazırda Rusiya rublun daha böyük sürətlə dəyər qazanması üçün müxtəlif addımlar atır. Bu vəziyyət isə rublun ucuzlaşmasının Azərbaycana mənfi təsirlərinin aradan qaldırılmasına təsirsiz ötüşmür.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...